top of page

Mwandishi:

Mhariri:

ULY CLINIC

Dkt. Sospeter B, MD

26 Machi 2021 09:42:41

Maumivu ya koo
shahawa-zenye-damu-ulyclinic-compressor.

Maumivu ya koo

Maumivu ya koo ni dalili ya hisia za kuhisi maumivu, ukavu au kukwanguliwa kwa koo. Tatizo hili huwapata watu wengi duniani.


Mara nyingi maumivu ya koo husababishwa na maambukizi ya virusi na hewa kavu kwenye mazingira na mara nyingi dalili hii hupotea yenyewe bila matibabu.


Dalili ya maumivu ya koo pia inaweza kuelezewa na watu wengine kama, koo kuwaka moto, koo kuchomachoma, koo kukwaruza na koo kukaba


Aina


Kuna aina tatu za maumivu ya koo zinatokana na sehemu ya koo iliyoathiriwa, aina hizo ni;


  • Maumivu kutoka kwenye uvimbe wa koromeo (pharynx)

  • Maumivu kutoka kwenye uvimbe wa findo ( tonsils)

  • Maumivu kutoka kwenye uvimbe wa zoloto (larynx)


Vishiria


Viashiria vya maumivu ya koo ni pamoja na;


  • Hisia za kukwanguliwa koo

  • Hisia za kuungua koo

  • Kukauka kwa koo

  • Kukereketa kwa koo

  • Maumivu ya koo likishikwa

  • Kuonekana kwa usaha au mabaka meupe kwenye koo


Dalili zinazo ambatana na maumivu ya koo

Dalili zingine zinazoweza ambatana na maumivu ya koo ni pamoja na;


  • Homa na kutetemeka

  • Kikohozi

  • Kubadilika kwa sauti

  • Kuchuruzika kwa kamasi

  • Kujaa kwa kamasi puani

  • Kupiga chafya

  • Kupoteza hamu ya kula

  • Kushindwa kumeza au maumivu wakati unameza chakula

  • Kuvimba kwa mitoki shingoni

  • Maumivu ya kichwa


Dalili


Endapo una maumivu ya koo yanayoambatana na dalili zifuatazo, wasiliana na daktari wako haraka kwa uchunguzi na tiba;


  • Kukakama kwa shingo

  • Kukohoa damu au kutoa mate yeye damu

  • Kushindwa kufungua kinywa

  • Kushindwa kumeza chakula

  • Kushindwa kupumua vema au maumivu ukiwa una pumua

  • Kuwa na homa nyuzi joto zaidi ya 38

  • Maumivu makali ya koo

  • Maumivu ya koo yaliyodumu zaidi ya wiki moja

  • Maumivu ya mungio ya mwili

  • Maumivu ya shingo

  • Maumivu ya sikio


Visababishi


Kuna hali na magonjwa mbalimbali yanayoweza kusababisha maumivu ya koo ambayo yameorodheshwa hapa chini, kusoma zaidi nenda katika Makala husika ndani ya tovuti hii ya ULY CLINIC. Visababishi hivi vemeorodheshwa kutegemea kipi kinasababisha kwa asilimia kubwa


  • Maambukizi ya virusi kwenye koo kama kirusi cha influenza, mononucleosis, measle na chickenpox

  • Maambukizi ya bakteria kooni kama bakteria Streptococcus, gonorrhea na chlamydia

  • Mzio kwenye poleni, vumbi la ndani ya nyumba. Kemikali kwenye mzingira au dawa mbalimbali za kunywa na kuua wadudu

  • Hewa kavu kwenye mazingira

  • Uvutaji wa sigara au tumbaku na matumizi ya kemikali mbalimbali zinazochokoza koo

  • Majeraha kwenye koo

  • Ugonjwa wa Kucheua tindikali huu husababisha kuungua kwa koo

  • Saratani ya koo


Vipimo


Mara nyingi maumivu ya koo huchunguzwa kwa historia ya ugonjwa na dalili kabla ya kupewa dawa. Endapo kuna uhaja wa vipimo, vipimo muhimu kufanyika ni;


  • Kipimo cha kuotesha vimelea kutoka kwenye sampuli inayochukuliwa kooni- malengo yakiwa kutambua bakteria wanaosababisha maumivu ya koo, majibu ya kipimo hiki huchukua masaa 24 hadi 48 kutoka. Kipimo hiki hufahamika kitiba kama ‘throat culture’

  • Kipimo cha cha antigeni, kipimo hiki majibu yake hupatikana hapo hapo

  • Kipimo cha kutambua moja kwa moja kimelea streptococcus


Matibabu


Matibabu ya maumivu ya koo hulenga kwenye tiba ya kisababishi kama vilivyoorodheshwa hapo juu, ni vema ukawasiliana na daktari wako ili kufahamu ni dawa gani inafaa kwako. Baadhi ya tiba huhusisha;


  • Matibabu ya dawa za kuondoa maumivu kama acetaminophen(panado), ibuprofen au aspirin(haifai kwa watoto na vijana wadogo). Kumbuka dawa hizi haziondoi tatizo bali zinapunguza maumivu tu

  • Dawa za kuzuia kikohozi, phenol na methanol - hizi hazitibu tatizo bali hupunguza dalili tu. Dawa hizi huwa na kemikali zinazoleta ganzi kwenye koo hivyo utapoteza hisia za maumivu lakini tatizo litaendelea kuwa pale pale

  • Dawa za kuzuia uzalishaji wa tindikali, kwa wagonjwa wa kucheua tindikali. Dawa hizo ni kama vile omeprazole, pantoprazole, cimetidine, famontidine n.k

  • Dozi ya dawa jamii ya corticosteroid

  • Dawa za antibiotic, kupambana na maambukizi ya bakteria kwenye koo au au za antiviral ili kupambana na maambukizi ya virusi endapo ndo kisababishi.


Madhara ya maumivu ya koo kutokana na maambukizi ya bakteria

Maambukizi ya koo kwa watoto huweza kupelekea bakteria kuingia kwenye damu na kufika kwenye moyo na mapafu. Bakteria wanapofika kwenye moyo, hujizalia kwa wingi kwenye milango ya moyo na hivyo kusababisha homa ya moyo (rheumatic fever) na nimonia. Endapo magonjwa haya hayatatibiwa ipasavyo mtoto anaweza kupata madhara makubwa zaidi kama vile ugonjwa wa rheumatism ya moyo


Kinga

  • Kujikinga na maumivu ya koo unaweza fanya mambo yafuatayo

  • Kaa mbali na mtu anayeumwa koo kutokana na maambukizi ya bakteria au virusi

  • Nawa mikono mara kwa mara unaposhika vitu kabla ya kula au kuweka vidole kinywani

  • Jizuie na vyakula vyenye viungo na pilipili kwa wingi

  • Acha kutumia na kaa mbali na kemikali mbalimbali zinazochokoza koo pamoja na moshi wa sigara

  • Kwa wale wanaofanya ngono inayohusisha kulamba au kunyonya uke au ume, ni vema kuepuka kwa kuwa maeneo haya huwa na bakteria na virusi wanaoweza kuleta shida kwenye koo lako


Matibabu ya nyumbani

Kusoma kuhusu matibabu ya nyumbani ya maumovu ya koo, ingia kwenye sehemu ya matibabu ya nyumbani au kwa kutafuta kwenye kiboksi cha tafuta hapa kuhusu 'maumivu ya koo- matibabu ya nyumbani'

ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kwa ushauri na tiba zaidi kabla ya kuchukua hatua yoyote ile ya kiafya baada ya kusoma makala hii.

Wasiliana na daktari wa ulyclinic kwa ushauri zaidi na tiba kwa kutumia namba za simu au kubonyeza link ya Pata Tiba chini ya tovuti hii

Imeboreshwa, 

19 Julai 2023 19:53:27

Soma dalili zingine Zaidi kwa kubonyeza herufi ya mwanzo hapa chini

[A] [B] [C] [D] [E] [F] [G] [H] [I] [J] [K] [L] [M] [N] [O] [P] [Q] [R] [S] [T] [U] [V] [W] [X] [Y] [Z] [Z] [#]

Rejea za mada

1. Emily H. Stewart, et al. Rapid Antigen Group A Streptococcus Test to Diagnose Pharyngitis: A Systematic Review and Meta-Analysis. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4219770/. Imechukuliwa 26.03.2021

2. Graham Worrall. Acute sore throat. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3135445/. Imechukuliwa 26.03.2021

3. Nader Shaikh, et al. Prevalence of Streptococcal Pharyngitis and Streptococcal Carriage in Children: A Meta-analysis. http://pediatrics.aappublications.org/content/126/3/e557. Imechukuliwa 26.03.2021

4. Bertold Renner, et al. Environmental and non-infectious factors in the aetiology of pharyngitis (sore throat). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3439613/. Imechukuliwa 26.03.2021

5. Josef Brinckmann, et al. Safety and efficacy of a traditional herbal medicine (Throat Coat) in symptomatic temporary relief of pain in patients with acute pharyngitis: a multicenter, prospective, randomized, double-blinded, placebo-controlled study. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12804082. Imechukuliwa 26.03.2021

6. Koromeo. http://www.elimuyetu.co.tz/subjects/arts/eng-swa/p.html. Imechukuliwa 26.03.2021

7. Behnam Sadeghirad, et al. Corticosteroids for treatment of sore throat: systematic review and meta-analysis of randomised trials. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28931508. Imechukuliwa 26.03.2021

8. National Institute on Deafness and Other Communication Disorders.Taking care of your voice. http://www.nidcd.nih.gov/health/voice/pages/takingcare.aspx. Imechukuliwa 26.03.2021

9. Chow AW, et al. Evaluation of acute pharyngitis in adults. https://www.uptodate.com/contents/search. Imechukuliwa 26.03.2021

10. Kellerman RD, et al. Pharyngitis. In: Conn's Current Therapy 2019. Philadelphia, Pa.: Elsevier; 2019. https://www.clinicalkey.com. Imechukuliwa 26.03.2021

11. Centers for Disease Control and Prevention. Common colds: Protect yourself and others. https://www.cdc.gov/features/rhinoviruses/index.html. Imechukuliwa 26.03.2021

12. Kahrilas, PJ. Clinical manifestations and diagnosis of gastroesophageal reflux in adults. https://www.uptodate.com/contents/search. Imechukuliwa 26.03.2021

13. Gonzalez MD, et al. New developments in rapid diagnostic testing for children. Infectious Disease Clinics of North America. 2018;32:19.

14. Centers for Disease Control and Prevention . AIDS and opportunistic infections. https://www.cdc.gov/hiv/basics/livingwithhiv/opportunisticinfections.html. Imechukuliwa 26.03.2021

15. Shelov SP, et al. Ears, Nose and Throat. In: Caring for Your Baby and Young Child: Birth to Age 5. 6th ed. New York, N.Y.: Bantam Books; 2014.

bottom of page