Kwa nini dalili ya kuwashwa pua na masikio na kukohoa huwa mbaya zaidi asubuhi?

Swali la msingi

"Daktari, kila siku ninapoamka asubuhi pua zangu huwa zimejaa makamasi, zinawasha, na mara nyingi ninapiga chafya nyingi hadi ninachoka. Hali hii hupungua kadri siku inavyoendelea, lakini usiku ninaporudi kulala inarudi tena – na masikio huwa yanawasha pia. Hii inaweza kuwa nini? Na nifanyeje ili nipate nafuu?"

Majibu

Watu wengi wanaosumbuliwa na mzio (aleji) hupata dalili kali zaidi wakati wa asubuhi wanapoamka au usiku wanapolala. Dalili hizo zinaweza kuwa pamoja na:

• Kuwasha pua, macho, koo au masikio

• Kutokwa na makamasi mengi

• Pua kuziba

• Kukohoa au kuguna

• Kuwashwa koo au kifua

• Kichwa kuuma sehemu ya uso

Wagonjwa wengi hujiuliza: Kwanini dalili hizi huanza asubuhi, hupungua mchana, na kurudi tena usiku? Makala hii inalenga kutoa maelezo ya kisayansi lakini kwa lugha nyepesi ili kuwasaidia wagonjwa kuelewa sababu na njia za kujikinga.

Visababishi vya dalili za mzio kuwa Kali asubuhi na usiku

1. Mkusanyiko wa vichochezi vya mzio wakati wa kulala

Wakati wa usiku, unakuwa kwenye chumba kimoja kwa muda mrefu, mara nyingi bila uingizaji hewa wa kutosha. Katika mazingira haya:

• Vumbi la ndani ya nyumba na matandiko

• Vumbi la vijidudu,

• Manyoya ya wanyama,

• au kemikali kutoka kwenye manukato au dawa za kusafishia nyumba

...hujikusanya na kusababisha mwili kutoa kinga dhidi ya vichochezi hivyo. Unapoamka, dalili hutokea kwa kasi kama vile chafya, makamasi na kuwashwa.

2. Mabadiliko ya homoni za mwili

Mwili wa binadamu hufuata mzunguko wa saa 24 unaojulikana kama circadian rhythm. Katika kipindi cha usiku hadi alfajiri:

• Homoni ya kortisoli (inayopunguza uvimbe na mwitikio wa kinga) hushuka sana.

• Uwepo mdogo wa kortisoli huongeza mwitikio wa mzio, na hivyo dalili huongezeka.

3. Baridi na unyevu wa usiku

Baridi ya alfajiri au usiku huathiri njia ya hewa kwa:

• Kusababisha kuvimba kwa njia ya pua,

• Kujikusanya kwa makamasi,

• na kuleta hali ya kutokwa machozi au pua kuziba.

Hali hii ni ya kawaida zaidi kwa wale wenye aleji ya baridi au unyevu.

4. Mwili kukusanya makamasi usiku

Unapolala kwa saa nyingi bila kupenga pua wala kukohoa:

• Makamasi, vumbi au uchafu hujikusanya kwenye pua na koo.

• Asubuhi unapoamka, mwili hujaribu kuyatoa kwa njia ya kukohoa, kupiga chafya au kupeng'a kamasi

-hivyo dalili huonekana kwa nguvu.

5. Matandiko, mashuka, na mito yenye viamsha mzio

Matandiko na vitu vya kulalia vikiwekwa bila kusafishwa mara kwa mara hukusanya:

• Vumbi

• Vumbi la vijidudu

• Mabaki ya ngozi ya binadamu au wanyama

• Harufu kutoka kwenye bidhaa mbalimbali

Vitu hivi ni vichochezi maarufu vya mzio usiku.

Kwa nini dalili hupungua mchana?

Wakati wa mchana:

• Unakuwa kwenye mazingira tofauti na hewa safi zaidi (kama kazini au shuleni).

• Unapokuwa umesimama au kutembea, mvutano wa ardhi husaidia majimaji kushuka na kupunguza msongamano kwenye mapafu, pua au koo.

• Homoni Kortisoli pia huongezeka, hivyo kupunguza hisia za kuwashwa na uvimbe unaotokana na mzio.

Njia za kupunguza dalili za mzio asubuhi na usiku

• Safiisha chumba mara kwa mara: Fagia, safisha madirisha, pazia, feni na sehemu zisizofikika kirahisi.

• Tumia mto na shuka maalum (kizuia mzio): Hii husaidia kuzuia vumbi na vumbi la vijidudu kuingia.

• Oga kabla ya kulala: Kuondoa vumbi na poleni ulivyokutana navyo mchana.

• Epuka kutumia manukato au kemikali zenye harufu kali chumbani.

• Epuka kulala na wanyama wa kufugwa kitandani.

• Fungua madirisha kidogo asubuhi kwa dakika chache kupata hewa safi.

• Kwa wale wanaohisi mzio wao ni sugu, kumuona daktari wa pua, koo na masikio (ENT) au bingwa wa aleji ni hatua muhimu kwa ajili ya uchunguzi na matibabu ya kitaalamu.

Hitimisho

Dalili za mzio kuwa kali zaidi asubuhi na usiku ni jambo la kawaida kwa watu wengi, na huchochewa na mabadiliko ya mwili, mazingira ya kulala, na uingizaji wa vichochezi vya mzio. Kwa kuelewa sababu hizi na kuchukua hatua rahisi nyumbani, mtu anaweza kupunguza usumbufu mkubwa wa kila siku. Kama dalili ni kali au zinadumu kwa muda mrefu, usisite kutafuta ushauri wa kitaalamu.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara