Hili linawezekana kwa sababu PID haina kipimo kimoja cha maabara kinachoweza kuthibitisha au kuiondoa katika kila mgonjwa. Utambuzi mara nyingi hufanywa kwa kuunganisha historia ya dalili, uchunguzi wa nyonga na matokeo mengine ya uchunguzi. WHO inaeleza kuwa hakuna kipimo cha moja kwa moja cha maabara kinachothibitisha PID katika hali zote, na utambuzi wa kliniki unaweza kuwa muhimu.

Pia, kipimo hasi kinaweza kumaanisha kwamba vijidudu vilivyotafutwa kwenye kipimo hicho havikupatikana; hakimaanishi kwamba hakuna aina nyingine ya maambukizi au uchochezi kwenye mfumo wa uzazi. PID inaweza kuhusisha bakteria wengine zaidi ya Neisseria gonorrhoeae na Chlamydia trachomatis.

Kwa hiyo, kama una maumivu ya chini ya tumbo, maumivu wakati wa tendo, uchafu usio wa kawaida, kutokwa damu au dalili nyingine zinazofanana, daktari anaweza kuamua matibabu kulingana na picha nzima ya ugonjwa badala ya kusubiri kipimo cha kisonono au chlamydia kiwe chanya.

Ndiyo. Kuwa na PID hakumaanishi kwamba mwanamke atakuwa tasa moja kwa moja. Baadhi ya wanawake hupona bila kupata uharibifu mkubwa wa mirija ya uzazi na huendelea kupata ujauzito kawaida. Hata hivyo, PID inaweza kusababisha makovu kwenye mirija ya uzazi, na uharibifu huo unaweza kupunguza uwezekano wa mbegu na yai kukutana. Maambukizi ya zinaa yasiyotibiwa ni miongoni mwa sababu zinazoweza kusababisha kuziba kwa mirija na ugumba.

Hatari huwa kubwa zaidi pale PID imekuwa kali, imedumu kwa muda mrefu au imetokea mara kadhaa. Muhimu pia kuelewa kwamba dawa za antibiotiki zinaweza kuondoa maambukizi, lakini haziwezi kuondoa kila kovu ambalo tayari limeundwa kwenye mirija.

Ikiwa umewahi kuwa na PID na umekuwa ukifanya tendo la ndoa bila kinga kwa miezi 12 au zaidi bila kupata ujauzito, ni vizuri kufanyiwa uchunguzi wa uzazi. Uchunguzi unapaswa kumhusisha pia mwanaume kwa sababu tatizo la kupata ujauzito linaweza kutoka kwa mwanamke, mwanaume, wote wawili au wakati mwingine sababu isijulikane.

Ndiyo. PID inaweza kuharibu mirija ya uzazi na kufanya yai lililorutubishwa kushindwa kusafiri vizuri kuelekea kwenye kizazi. Hali hiyo inaweza kuongeza uwezekano wa ujauzito kutunga ndani ya mrija wa uzazi badala ya ndani ya kizazi. Chlamydia na PID ambazo hazijatibiwa zimehusishwa na ongezeko la hatari ya mimba kutunga nje ya kizazi.

Hii haimaanishi kwamba kila mwanamke aliyewahi kuwa na PID atapata mimba ya nje ya kizazi. Ni ongezeko la hatari, si utabiri kwamba jambo hilo litatokea.

Mwanamke aliyewahi kuwa na PID akipata ujauzito anapaswa kuwasiliana na mtoa huduma wa afya mapema kwa ajili ya ushauri kuhusu ufuatiliaji wa ujauzito. Maumivu makali ya upande mmoja wa chini ya tumbo, kutokwa damu ukeni, kizunguzungu, kuzimia au maumivu ya bega wakati wa ujauzito yanahitaji tathmini ya haraka kwa sababu mimba ya nje ya kizazi inaweza kuwa dharura.

Si lazima. Maumivu yanaweza kuchukua muda kupungua hata baada ya maambukizi kuanza kudhibitiwa. Pia, maumivu yanaweza kutokana na uchochezi uliobaki, kovu kwenye tishu au tatizo jingine ambalo si PID.

Hata hivyo, maumivu yanayoendelea au yanayoongezeka hayapaswi kupuuzwa. Katika matibabu ya PID, mgonjwa anapaswa kufuatiliwa ili kuhakikisha hali inaanza kuboreka; kutokuwa na nafuu kunaweza kuhitaji uchunguzi mwingine au kubadilishwa kwa mpango wa matibabu. CDC inapendekeza tathmini upya ikiwa mgonjwa mwenye PID hatapata uboreshaji wa kliniki ndani ya muda unaotarajiwa baada ya kuanza matibabu.

Kama una maumivu makali zaidi, homa inayoendelea, kutapika, kuzimia au hali yako kwa ujumla inazidi kuwa mbaya, usisubiri kumaliza dawa ndipo utafute huduma. Dalili hizo zinaweza kuashiria PID kali, mkusanyiko wa usaha au tatizo jingine la tumbo na nyonga linalohitaji uchunguzi wa haraka.

Si jambo la busara kurudi kwenye tendo la ndoa mara moja bila kuzingatia chanzo cha maambukizi na matibabu ya mwenzi. Ikiwa PID inahusiana na maambukizi ya zinaa, kufanya tendo la ndoa kabla wewe na mwenzi wako kumaliza matibabu kunaweza kusababisha kuambukizana tena.

Muda wa kusubiri hutegemea mpango wa matibabu na aina ya maambukizi yaliyogunduliwa. Kwa ujumla, mgonjwa anapaswa kufuata maelekezo ya mhudumu wa afya na kuhakikisha mwenzi anayehitaji matibabu ameshughulikiwa pia. CDC inasisitiza umuhimu wa kuepuka tendo la ndoa hadi matibabu yakamilike, dalili ziwe zimetulia na washirika wanaohusika wawe wametibiwa inapohitajika.

Kumbuka pia kwamba kumaliza antibiotiki hakumaanishi kwamba uharibifu wa tishu uliotokea kabla ya matibabu umeondoka. Ndiyo maana kinga dhidi ya maambukizi mapya ni muhimu hata baada ya kupona.

Kupona kutokana na PID moja hakumfanyi mwanamke kuwa na kinga dhidi ya PID nyingine. Ikiwa maambukizi mapya ya zinaa yatapatikana au mwenzi ambaye hakutibiwa ataambukiza tena, PID inaweza kujirudia.

Kila tukio jipya la PID linaweza kuongeza hatari ya matatizo ya muda mrefu kwenye mfumo wa uzazi. Hii ni muhimu hasa kwa mwanamke ambaye tayari amewahi kuwa na PID, kwa sababu anatakiwa kuwa makini zaidi na dalili za maambukizi mapya.

Njia ya kupunguza uwezekano wa kurudia ni kupima na kutibu maambukizi yanayohusika, kuhakikisha mwenzi anapata huduma inapohitajika, kutumia kondomu kwa usahihi na kuepuka kujitibu antibiotiki bila uchunguzi. Maambukizi mengi ya zinaa yanaweza kutokuwa na dalili, hivyo kutokuwa na dalili hakumaanishi hakuna maambukizi.

Inaweza kuhusishwa na mabadiliko ya kutokwa damu, kama kutokwa damu kati ya hedhi au kutokwa damu baada ya tendo la ndoa. Hata hivyo, si kila mabadiliko ya hedhi yanamaanisha ugonjwa wa PID. Matatizo ya homoni, ujauzito, fibroids, polyps, baadhi ya njia za uzazi wa mpango na matatizo mengine yanaweza pia kusababisha kutokwa damu kusiko kawaida.

Kwa hiyo, mwanamke mwenye hedhi isiyo ya kawaida hapaswi kuhitimisha kuwa ana PID bila tathmini. Dalili zinazofuatana kama maumivu ya chini ya tumbo, uchafu usio wa kawaida, maumivu wakati wa tendo, homa au maumivu wakati wa kukojoa huongeza sababu ya kutafuta tathmini ya maambukizi.

Ikiwa kutokwa damu ni nyingi sana, kuna maumivu makali, kizunguzungu au kuna uwezekano wa ujauzito, uchunguzi wa haraka ni muhimu kwa sababu kuna sababu nyingine zinazohitaji kushughulikiwa mapema.

Ndiyo, inawezekana. Maambukizi yanaweza kusababisha uchochezi na maumivu katika viungo vya ndani vya nyonga, na kwa baadhi ya wanawake maumivu yanaweza kuendelea baada ya maambukizi kutibiwa. Pia, makovu au adhesions yanayotokea baada ya uchochezi yanaweza kuchangia maumivu ya muda mrefu.

Lakini maumivu wakati wa tendo baada ya PID hayapaswi kuhusishwa na PID pekee. Endometriosis, ukavu wa uke, matatizo ya misuli ya sakafu ya nyonga, cyst za ovari na hali nyingine zinaweza pia kusababisha maumivu wakati wa tendo.

Ikiwa maumivu yanaendelea baada ya matibabu, ni muhimu kumweleza daktari badala ya kuendelea kutumia antibiotiki bila uchunguzi. Lengo linapaswa kuwa kutafuta chanzo cha maumivu na kutibu chanzo hicho.

Kujisafisha ndani ya uke si njia ya kuzuia PID au magonjwa ya zinaa. Uke una mfumo wake wa kawaida wa bakteria na mazingira yake ya asili, na kuingiza maji, sabuni au kemikali ndani yake kunaweza kuvuruga mazingira hayo.

Muhimu kutofautisha kuosha sehemu ya nje ya uke na kuingiza maji au kemikali ndani ya uke. Sehemu ya nje inaweza kusafishwa kwa upole, lakini uke wa ndani kwa kawaida hauhitaji kusafishwa kwa kuingiza vitu ndani yake.

Kama mtu ana uchafu wenye harufu, kuwashwa, maumivu au dalili nyingine baada ya tendo, ni bora kupimwa kuliko kujaribu kuosha uke kwa nguvu. Dalili kama hizo zinaweza kutokana na maambukizi yanayohitaji utambuzi na matibabu sahihi.

Ultrasound inaweza kusaidia kutafuta baadhi ya mabadiliko yanayohusiana na PID, hasa matatizo kama mkusanyiko wa usaha kwenye mirija na ovari au mabadiliko mengine ya viungo vya nyonga. Hata hivyo, ultrasound ya kawaida inaweza kuwa haionyeshi PID katika kila mwanamke.

Kwa hiyo, ultrasound kuwa kawaida haimaanishi moja kwa moja kwamba PID haipo. Utambuzi wa PID unaweza kutegemea dalili, uchunguzi wa nyonga, vipimo vya maabara na wakati mwingine vipimo vya picha pamoja.

Hii ndiyo sababu mwanamke mwenye dalili zinazofanana na PID anapaswa kutathminiwa kwa ujumla badala ya kutegemea majibu ya ultrasound pekee. WHO inaeleza kuwa PID inaweza kuwa na dalili tofauti sana na kwamba hakuna kipimo kimoja rahisi cha kuithibitisha katika kila hali.

Hakuna ushahidi wa kutosha kwamba dawa za mitishamba zinaweza kuondoa maambukizi ya PID au kurekebisha makovu yaliyotokea kwenye mirija ya uzazi. PID ni hali ambayo inaweza kuendelea kusababisha uharibifu ikiwa maambukizi hayatatibiwa ipasavyo.

Pia, kutumia antibiotiki moja bila mpango sahihi kunaweza kutokomeza baadhi ya bakteria lakini kuacha wengine, au kufanya dalili zipungue kwa muda bila tatizo kuisha. Matibabu ya PID kwa kawaida huhitaji dawa zinazolenga mchanganyiko wa vijidudu vinavyoweza kuhusika.

Kwa hiyo, mtu anayeshuku PID hapaswi kusubiri dawa za mitishamba au kujichagulia antibiotiki. Uchunguzi wa mapema ni muhimu kwa sababu madhara kama uharibifu wa mirija yanaweza kutokea hata wakati dalili si kali.

Neno PID (Pelvic Inflammatory Disease) hutumika hasa kuelezea maambukizi au uchochezikinga wa viungo vya juu vya mfumo wa uzazi wa mwanamke. Kwa hiyo, mwanaume hapati ugonjwa wa PID.

Hata hivyo, mwanaume anaweza kuambukizwa vijidudu vilevile vinavyoweza kusababisha PID kwa mwanamke, kama Klamidia na kisonono. Kwa mwanaume, maambukizi hayo yanaweza kusababisha yurethraitisi na katika baadhi ya hali maambukizi kwenye mirija ya kupitisha mbegu za kiume(Epididimisi) au korodani. Klamidia, kwa mfano, inaweza kusababisha michomokinga kwenye epididimis(Epididimaitisi) kwa wanaume.

Hii ndiyo sababu mwenzi wa mwanamke mwenye PID inayohusishwa na magonjwa ya zinaa anaweza kuhitaji kupimwa na kutibiwa hata kama hana dalili za magonjwa ya zinaa. Kutokuwa na dalili hakumaanishi kwamba hakuna maambukizi, kwa sababu maambukizi ya magonjwa ya zinaa nyingi huwa hayanaa dalili.

Ndiyo, inawezekana. Baadhi ya wanawake wenye PID huwa na dalili chache sana au hawana dalili kabisa, lakini uchochezi unaweza kuathiri mirija ya uzazi. Baadaye, mwanamke anaweza kugundua tatizo wakati anapojaribu kupata ujauzito.

Hii ndiyo sababu kutokumbuka kuwa uliwahi kuwa na maumivu makali au homa hakumaanishi kwamba mfumo wa uzazi haujawahi kuathiriwa. WHO inaeleza kuwa maambukizi ya zinaa yasiyotibiwa yanaweza kusababisha matatizo ya mirija ya uzazi na kuwa sababu ya ugumba.

Hata hivyo, si sahihi kusema kwamba kila mwanamke mwenye historia ya PID atakuwa tasa. Ugumba una sababu nyingi, na hata kwa mwanamke aliyewahi kupata PID, uchunguzi unapaswa kuangalia pia hali ya mirija, ovulation, kizazi na sababu za mwanaume inapohitajika.

Kondomu hupunguza kwa kiasi kikubwa hatari ya maambukizi mengi ya zinaa yanayoweza kuchangia PID, hasa inapotumiwa kwa usahihi na kila tendo la ngono. WHO inazitaja kondomu kuwa miongoni mwa njia bora za kujikinga dhidi ya STIs, ingawa hazitoi ulinzi wa asilimia 100 dhidi ya kila aina ya maambukizi.

Kondomu pia haiwezi kuondoa hatari zote zinazotokana na maambukizi ambayo mtu tayari anayo bila kujua. Kwa sababu STIs nyingi huwa hazina dalili, kupima inapofaa ni sehemu muhimu ya afya ya uzazi na kingono.

Kwa hiyo, kinga bora si kutegemea jambo moja pekee. Matumizi sahihi ya kondomu, kupima STIs inapohitajika, kutibu maambukizi mapema, kuhakikisha mwenzi anapata matibabu inapohitajika na kuepuka kujamiiana bila kinga na mtu mwenye maambukizi yasiyotibiwa hupunguza zaidi hatari ya PID na madhara yake.