Maana ya Kipimo cha CBC

Kipimo cha CBC (Complete Blood Count) ni kipimo cha maabara kinachotumika kuchunguza idadi, aina na hali ya seli za damu zilizopo kwenye mwili wa binadamu. Kwa Kiswahili, kipimo hiki mara nyingine huitwa kipimo cha picha kamili ya damu. Pia wakati mwingine hujulikana kama FBP (Full Blood Picture).

Kipimo hiki hupima aina kuu tatu za seli za damu ambazo ni:

• Chembe nyekundu za damu

• Chembe nyeupe za damu

• Chembe sahani za damu

Seli hizi zote zina kazi muhimu katika mwili kama vile kusafirisha oksijeni, kupambana na maambukizi na kusaidia damu kuganda wakati wa jeraha.

Kwa sababu hiyo, kipimo cha CBC ni mojawapo ya vipimo vinavyotumika sana hospitalini kwa ajili ya kutambua magonjwa mbalimbali na kufuatilia afya ya mgonjwa.

Kwa nini Kipimo cha CBC Hufanyika?

Kipimo cha CBC kinaweza kufanyika kwa sababu mbalimbali za kitabibu, ikiwa ni pamoja na:

Kwa watu wenye dalili kama:

• Kuchoka sana

• Kuishiwa nguvu

• Kizunguzungu

• Kupata majeraha kirahisi

• Homa ya mara kwa mara

kipimo cha CBC kinaweza kusaidia daktari kubaini sababu ya dalili hizo. Kwa mfano, kipimo hiki kinaweza kusaidia kugundua:

• Upungufu wa damu (Anemia)

• Malaria

• Maambukizi ya bakteria au virusi

• Saratani ya damu kama leukemia

• Magonjwa ya kinga ya mwili

Aina za seli zinazopimwa katika Kipimo cha CBC

1. Chembe Nyekundu za Damu (Red Blood Cells – RBC)

Chembe nyekundu za damu zina kazi ya kusafirisha oksijeni kutoka kwenye mapafu kwenda kwenye sehemu zote za mwili kupitia protini inayoitwa hemoglobin.

Iwapo idadi ya chembe hizi ni ndogo, mtu anaweza kupata upungufu wa damu ambao husababisha dalili kama uchovu, kizunguzungu na upungufu wa nguvu.

Kiwango cha kawaida

2. Hemoglobin

Hemoglobin ni protini iliyopo ndani ya chembe nyekundu za damu ambayo husaidia kubeba oksijeni kwenye damu.

Kiwango kidogo cha hemoglobin mara nyingi huashiria upungufu wa damu (anemia).

Kiwango cha kawaida

3. Hematocrit

Hematocrit ni kipimo kinachoonyesha asilimia ya damu inayoundwa na chembe nyekundu za damu.

Kiwango hiki husaidia madaktari kuelewa kama mtu ana:

• upungufu wa damu

• upungufu wa maji mwilini

• au magonjwa mengine ya damu

Kiwango cha kawaida

4. Chembe Nyeupe za Damu (White Blood Cells – WBC)

Chembe nyeupe za damu ni sehemu muhimu ya mfumo wa kinga ya mwili. Husaidia mwili kupambana na:

• bakteria

• virusi

• fangasi

• vimelea vingine

Kiwango kikubwa cha chembe nyeupe kinaweza kuashiria maambukizi, wakati kiwango kidogo kinaweza kuonyesha udhaifu wa mfumo wa kinga.

Kiwango cha kawaida

5. Chembe Sahani za Damu (Platelets)

Chembe sahani za damu zina kazi ya kusaidia damu kuganda wakati mtu anapata jeraha. Bila chembe hizi, mtu anaweza kupata kutokwa damu kwa muda mrefu.

Kiwango kisicho cha kawaida cha platelets kinaweza kuonyesha matatizo ya damu au magonjwa ya mfumo wa kinga.

Kiwango cha kawaida

Jinsi kipimo cha CBC hufanyika

Kipimo cha CBC hufanyika kwa kuchukua sampuli ndogo ya damu kutoka kwenye mshipa wa mkono kwa kutumia sindano maalum.

Hatua zinazofanyika ni:

1. Sehemu ya ngozi husafishwa kwa dawa ya kuua vijidudu.

2. Sindano huingizwa kwenye mshipa ili kuchukua damu.

3. Damu huwekwa kwenye chupa maalum ya maabara.

4. Sampuli hiyo hupimwa kwa kutumia mashine maalum ya maabara.

Matokeo ya kipimo mara nyingi hupatikana ndani ya muda mfupi kulingana na hospitali au maabara.

Tafsiri ya majibu ya kipimo cha hesabu kamili ya damu

Jedwali la Tafsiri ya Matokeo ya CBC

Hitimisho

Kipimo cha hesabu kamili ya damu ni kipimo muhimu sana katika tiba ya kisasa kwa sababu hutoa taarifa nyingi kuhusu hali ya afya ya mtu kupitia uchunguzi wa seli za damu.

Kipimo hiki husaidia madaktari:

• kugundua magonjwa mbalimbali

• kufuatilia maendeleo ya matibabu

• na kutathmini hali ya afya ya mgonjwa kwa ujumla.

Kwa sababu hiyo, kipimo cha hesabu kamili ya damu ni mojawapo ya vipimo vinavyotumika sana hospitalini duniani.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake kuhusu kipimo cha picha kamili ya damu- CBC