top of page

Mwandishi:

Dkt. Sospeter M, MD

Mhariri:

Dkt. Lugonda B, MD

Imeboreshwa:

24 Januari 2026, 04:25:39

Dawa Aminophylline

Dawa Aminophylline

Aminophylline ni Dawa Gani?

Aminophylline ni dawa kundi la vitanua bronkai inayotumika kupanua njia za hewa na kusaidia wagonjwa wenye:

  • Pumu ya kifua (Asthma)

  • Ugonjwa sugu wa kuziba kwa njia za hewa (COPD)

  • Kikohozi kikavu kinachosababishwa na kubana kwa njia za hewa (bronkai)


Aminophylline ni zao la theophylline, inayofanya kazi kwa kupunguza kuvimba na kusinyaa kwa misuli ya bronkio, hivyo kurahisisha upumuaji.


Fomu za Aminophylline zinazopatikana

  • Sindano (IV/IM) – kwa wagonjwa wenye pumu kali au hospitali

  • Kidonge cha kinywa – kawaida 100–200 mg

  • Maji (Sirapu) – kwa wagonjwa wa watoto, dozi inategemea uzito

Dozi lazima ichaguliwe na daktari kutokana na hatari ya usumu.

Majina Mengine ya Aminophylline

  • Phyllocontin

  • Phyllocontin Retard

  • Aminophylline BP


Matumizi ya Aminophylline

  1. Kudhibiti pumu ya muda mfupi na muda mrefu

  2. Kudhibiti ugonjwa sugu wa kuziba kwa njia za hewa (COPD)

  3. Kupunguza kubana kwa njia za hewa (brokai) kutokana na pumu ya kifua inayoamshwa na mazoezi

  4. Kuongeza ufanisi wa kupumua kwa wagonjwa waliopo hospitali


Maudhi / Madhara ya Aminophylline


Maudhi ya kawaida
  • Kizunguzungu, kichwa kuzunguka

  • Kichefuchefu au kutapika

  • Mapigo ya moyo kwenda haraka (Takikadia)

  • Kuumwa tumbo

  • Kutetemeka kwa misuli


Madhara(Hatarishi)
  • Mapigo ya moyo kwenda isivyo kawaida (Arithimia)

  • Degedege

  • Hypotension / kushuka kwa shinikizo la damu

  • Toxicity ikiwa dozi inazidi: matatizo makubwa ya moyo na mfumo wa neva


Tahadhari muhimu

  • Wagonjwa wa moyo, figo, ini, na wazee wanapaswa kutumia kwa uangalifu

  • Usitumie bila kipimo kilichopangiwa na daktari

  • Kunywa maji ya kutosha ili kupunguza hatari ya madhara


Katazo (Marufuku)

  • Wagonjwa wenye mzio wa aminophylline au theophylline

  • Wagonjwa walio na arrhythmia ya moyo bila ushauri wa daktari

  • Wagonjwa wenye seizure disorder wasipoke kwa uangalifu


Matumizi wakati wa Ujauzito na Kunyonyesha


Ujauzito
  • Aminophylline inaweza kutumika kwa ujauzito wa lazima, hasa kwa pumu kali

  • Dozi lazima ipunguzwe kulingana na hali ya afya ya mama na kijusi tumboni


Kunyonyesha
  • Dawa hupita kwa kiasi kidogo kwenye maziwa ya mama

  • Huonekana kuwa salama kwa mtoto, lakini ushauri wa daktari unahitajika


Endapo Umesahau Dozi

  • Kunywa dozi mara tu unapokumbuka

  • Ikiwa muda wa dozi inayofuata umekaribia, ruka dozi uliyosahau

  • Usiongeze dozi kwa ajili ya kufidia dosi iliyosahau


Muhtasari

Aminophylline ni bronchodilator inayotumika kudhibiti pumu ya kifua na ugonjwa sugu wa kuziba kwa njia za hewa (COPD) kwa kupanua njia za hewa, lakini inaweza kusababisha mapigo ya moyo kwenda haraka, arithimia, na kizunguzungu. Dozi lazima ichaguliwe na daktari, ikizingatia umri, uzito na hali ya afya ya mgonjwa.


Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake

1. Je, Aminophylline inafaa kwa watoto?

Ndiyo, lakini dozi lazima ibadilishwe kulingana na uzito. Wagonjwa wadogo wanaweza kuwa hatarini zaidi kutokana na usumu.

2. Ni hatari gani zinazohusiana na Aminophylline?

  • Mapigo ya moto kwenda mbio

  • Arithimia ya moyo

  • Degedege

  • Kichefuchefu na kutapika

3. Aminophylline inatofautianaje na Theophylline?

Aminophylline ni derivative ya theophylline, inayotolewa kwa intravenous au oral, kwa hivyo ni rahisi kutumika hospitali. Theophylline inaweza kuwa kwa long-acting tablets tu.

4. Je, Aminophylline inapaswa kutumika kwa pumu ya muda mfupi?

Ndiyo, lakini kwa mgonjwa aliye hospitali au anayeathirika vibaya, ushauri wa daktari ni lazima.

5. Je, Aminophylline inaruhusiwa kwa wagonjwa wenye moyo dhaifu?

Hapana bila uangalizi wa karibu wa hospitali, kwa sababu inaweza kuongeza hatari ya arithimia na takikadia.

6. Je, Aminophylline inaweza kuchanganywa na kafein?

Ndiyo, huongeza hatari ya toxicity, kizunguzungu, na kupiga moyo haraka. Dozi lazima ibadilishwe.

7. Je, Aminophylline inaweza kuondoa kikohozi kikavu?

Hapana, Aminophylline haina antitussive ya moja kwa moja; husaidia kupanua njia za hewa na kupunguza kuziba kwa njia za bronkai.

8. Aminophylline inapaswa kutumika mara ngapi kwa siku?

Dozi inategemea umri, uzito, na hali ya ugonjwa, hivyo lazima ipangiwe na daktari.

9. Je, Aminophylline inaweza kutumika kwa wanawake wajawazito?

Inatumiwa tu ikiwa faida inazidi hatari, haswa kwa pumu kali au marekebisho ya njia za hewa.

10. Aminophylline inaruhusiwa kutumika kwa mama anayenyonyesha?

Ndiyo, inadhaniwa kuwa salama, lakini dozi lazima ipunguzwe kama ilivyoelezwa na daktari.


ONYO: Usitumie dawa yoyote bila ushauri wa daktari. Dawa zinaweza kuleta madhara mwilini na pia matumizi ya baadhi ya dawa pasipo ushauri na vipimo husababisha  vimelea kuwa sugu dhidi ya dawa hiyo.
ULY clinic inakushauri kuwasiliana na daktari wako unapotaka kuchukua maamuzi yoyote yanayohusu afya yako.
Wasiliana na daktari/Mfamasia wa ULY clinic kwa ushauri na Tiba au kuandikiwa dawa kwa kupiga simu au Kubonyeza Pata tiba chini ya tovuti hii.

Imeandikwa:

24 Januari 2026, 04:25:39

Rejea za mada hii:-

Brunton LL, Hilal-Dandan R, Knollmann BC. Goodman & Gilman's: The Pharmacological Basis of Therapeutics. 13th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2018.

Katzung BG, Trevor AJ. Basic & Clinical Pharmacology. 15th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2021.

Sweetman SC, editor. Martindale: The Complete Drug Reference. 40th ed. London: Pharmaceutical Press; 2020.

Rang HP, Ritter JM, Flower RJ, Henderson G. Rang and Dale’s Pharmacology. 9th ed. London: Elsevier; 2020.

Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention. 2023.

World Health Organization. WHO Model Formulary. Geneva: World Health Organization; 2019.

Barnes PJ, Drazen JM, Rennard SI, Thomson NC. Asthma and COPD: Basic Mechanisms and Clinical Management. London: Academic Press; 2021.

Aminophylline Drug Monograph. Medscape. 2022.
bottom of page