Dawa Ketoprofen

Ketoprofen ni dawa ya kupunguza maumivu, uvimbe na homa, inayotumika sana katika vituo vya afya na hospitali nchini Tanzania. Licha ya matumizi yake kuwa ya kawaida, wagonjwa wengi huitumia bila kuelewa aina ya dawa, hatari zake na nani hapaswi kuitumia.

Makala hii ya ULY CLINIC inalenga:

• Kutoa elimu sahihi kuhusu Ketoprofen

• Kusaidia jamii kutofautisha matumizi sahihi na hatarishi

• Kuwa chanzo cha rejea kwa makala nyingine za dawa za maumivu

Ketoprofen ni Dawa Gani?

Ketoprofen ni dawa kutoka kundi la NSAID.

Kitaalamu:

• Hupunguza maumivu

• Hupunguza uvimbe

• Hupunguza homa

Inafanya kazi kwa kuzuia prostaglandins, kemikali zinazohusika na maumivu na uvimbe mwilini.

Ketoprofen hutumika kutibu nini?

Ketoprofen hutumika kutibu:

• Maumivu ya viungo (arthraitis)

• Maumivu ya mgongo

• Maumivu baada ya upasuaji

• Maumivu ya meno

• Maumivu ya hedhi

• Maumivu ya misuli na majeraha

Haitibu chanzo cha ugonjwa, bali hupunguza dalili.

Fomu na Aina za Ketoprofen

Ketoprofen hupatikana katika:

• Vidonge (Tembe/vidonge)

• Sindano ( hospitalini)

• Jeli au krimu (kwa baadhi ya nchi)

Sindano hutolewa chini ya uangalizi wa mtaalamu wa afya.

Ketoprofen inafanya kazi vipi mwilini?

• Huzuia kimeng’enya cyclooxygenase (COX)

• Hupunguza uzalishaji wa homoni prostaglandin

• Matokeo: maumivu na uvimbe hupungua

Ndiyo maana inaweza kusaidia haraka, lakini pia kuleta madhara kwenye tumbo.

Maudhi na Madhara ya Ketoprofen

Maudhi madogo

• Maumivu ya tumbo

• Kichefuchefu

• Kiungulia

• Kizunguzungu

Madhara makubwa:

• Vidonda vya tumbo

• Kutokwa damu tumboni

• Shinikizo la damu kuongezeka

• Kuathiri figo

Hatari huongezeka kwa matumizi ya muda mrefu.

Nani hapashwi kutumia Ketoprofen?

Ketoprofen haifai kwa:

• Wenye vidonda vya tumbo

• Wagonjwa wa figo au ini

• Watu wenye pumu inayochochewa na dawa za kundi la NSAID

• Wanawake wajawazito (hasa miezi ya mwisho)

• Wazee bila uangalizi maalum

Ketoprofen na mwingiliano wa dawa zingine

Ketoprofen inaweza kuingiliana vibaya na:

• Aspirin

• Dawa nyingine za kundi la NSAID

• Dawa za kupunguza damu kuganda( Za kuyeyusha damu)

• Pombe

Mchanganyiko unaweza kuongeza hatari ya kutokwa damu.

Matumizi ya Ketoprofen kwa Mjamzito na Mama Anayenyonyesha

Ketoprofen kwa mwanamke Mjamzito

Ketoprofen haipendekezwi kutumiwa bila ushauri wa daktari kwa mwanamke mjamzito, hasa katika:

Kipindi cha tatu cha ujauzito

Inaweza:

• Kufunga mapema mshipa wa damu wa mtoto (daktasi ateriosas)

• Kusababisha matatizo ya figo kwa mtoto

• Kuongeza hatari ya matatizo wakati wa kujifungua

Kipindi cha kwanza na cha pili cha ujauzito

Inaweza kutumika tu kama faida ni kubwa kuliko hatari, na kwa:

• Dozi ndogo

• Muda mfupi

• Chini ya uangalizi wa daktari

ULY CLINIC inasisitiza: Mjamzito asitumie Ketoprofen kwa hiari, hata kama alishawahi kuitumia kabla.

Ketoprofen kwa Mama Anayenyonyesha

Ketoprofen hupita kwa kiasi kidogo kwenye maziwa ya mama.

Kwa ujumla:

• Inaweza kutumika kwa muda mfupi

• Kwa dozi ndogo

• Chini ya ushauri wa mtaalamu wa afya

Tahadhari:

• Epuka matumizi ya muda mrefu

• Fuata maelekezo ya daktari

• Fuatilia mtoto kama ana:

  • Kusinzia kupita kiasi

  • Kutapika

  • Kukosa kunyonya vizuri

Ikiwa kuna mbadala salama zaidi (mf. Paracetamol), hupewa kipaumbele.

Namna Sahihi ya Matumizi ya Ketoprofen

• Tumia baada ya chakula

• Usizidishe dozi

• Epuka matumizi ya muda mrefu bila tathmini

• Usitumie dawa mbili jamii ya NSAID kwa pamoja

Nifanye nini nikisahau dozi ya Ketoprofen?

Ikiwa umesahau kutumia dozi ya Ketoprofen:

• Tumia dozi mara tu utakapoikumbuka, kama bado kuna muda kabla ya dozi inayofuata

• Usitumie dozi mbili kwa wakati mmoja ili kufidia uliyosahau

• Kama muda wa dozi inayofuata uko karibu, ruka dozi uliyosahau na endelea na ratiba ya kawaida

Hitimisho

Ketoprofen ni dawa yenye manufaa makubwa katika kupunguza maumivu na uvimbe, lakini pia ina hatari kubwa ikitumiwa vibaya.Matumizi salama ya Ketoprofen yanahitaji elimu, tahadhari na ushauri wa kitaalamu.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake