top of page

Mwandishi:

Dkt. Sospeter M, MD

Mhariri:

Dkt. Lugonda B, MD

Imeboreshwa:

24 Januari 2026, 05:06:11

Dawa Theophylline

Dawa Theophylline

Theophylline ni dawa inayotumika kutibu matatizo ya mapafu, hasa pumu, bronkitisi sugu na kuziba kwa njia ya hewa (bronkai) kunakohusiana na ugonjwa sugu wa mapafu (COPD). Ni sehemu ya kundi la dawa zinazopanua njia ya hewa (Vitanua bronkai) na hivyo kufanya upumuaji uwe rahisi.


Mgonjwa anayepata shida ya kupumua au maumivu ya kifua kutokana na pumu au ugonjwa wa bronkitisi, anaweza kupewa theophylline kwa umakini, mara nyingi baada ya kuangalia historia ya matibabu na vipimo vya damu.


Aina za Theophylline

Theophylline hupatikana kwa:

  • Tembe: 100 mg, 200 mg

  • Sirapu: 50 mg / 5 ml

  • Sindano: 250 mg / 10 ml


Dozi na namna ya kutumia zinategemea umri, uzito, hali ya mapafu, na upatikanaji wa vipimo vya theophylline katika damu.


Majina Mengine ya Kibiashara

  • Phyllocontin

  • Phyllocontin Retard

  • Theo-24

  • Uniphyl


Theophylline hutumika kutibu nini?

  • Kudhibiti dalili za pumu ya kifua ya muda mfupi na muda mrefu

  • Kudhibiti kubana kwa njia za hewa(bronkai) katika wagonjwa wenye COPD

  • Kupunguza kizuizi cha mapafu kinachosababishwa na exercise

  • Kutumika kama dawa nyongeza kwa wagonjwa walio na dalili sugu za COPD au pumu ya kifua


Madhara ya Theophylline


Maudhi ya kawaida
  • Kizunguzungu, kichwa kuzunguka

  • Kichefuchefu na kutapika

  • Kuweka moyo kupiga haraka

  • Kutekemeka kwa misuli

  • Usingizi mdogo, wasiwasi


Madhara(Hatari)
  • Arithimia ya moyo

  • Degedege

  • Hypotension (kupungua kwa shinikizo la damu)

  • Toxicity: palpitations, kichefuchefu kikali, kutetemeka kwa misuli, kupanda kwa sukari kwenye damu

  • Kupanda kwa kiwango cha theophylline kwenye damu (>20 µg/ml)


Tahadhari muhimu

  1. Wagonjwa wa moyo, figo, ini, au wazee wanapaswa kutumia kwa angalifu.

  2. Wagonjwa wanaotumia dawa nyingine zinazoongeza kiwango cha theophylline, kama antibiotiki fulani (ciprofloxacin, erythromycin), dawa za kuzuia histamine au dawa za kuzuia degedege, wanapaswa kufuatiliwa kwa uangalifu.

  3. Dawa hii inaweza kuongeza hatari ya arithimia na mapigo ya moyo kwenda mbio, hasa kwa wagonjwa wenye magonjwa ya moyo.

  4. Kunywa vinywaji vyenye kafeini (kahawa, chai, soda) kunatofautisha madhara na kuongeza sumu ya dawa.


Wagonjwa wasiofaa / Katazo

  • Wagonjwa wenye mzio wa theophylline au aminophylline

  • Wagonjwa wenye arithimia ya moyo isiyo na kudhibitiwa

  • Wagonjwa wenye degedege za mara kwa mara bila ushauri wa daktari

  • Wagonjwa wenye historia ya mwitikio hatari kwenye kutanua njia za hewa (bronkai)

  • Epuka kwa wagonjwa walio na historia ya ugonjwa wa ini au figo mkubwa bila uangalizi


Matumizi wakati wa Ujauzito na Kunyonyesha


Ujauzito

Tumia tu kama faida kwa mama ni kubwa kuliko hatari kwa fetasi. Dozi lazima ipunguzwe na kufuatwa kwa uangalifu wa kliniki.


Kunyonyesha

Kiasi kidogo hupita kwenye maziwa ya mama. Tafiti zinaonyesha ni salama, lakini dozi lazima ifuate mwongozo wa daktari.


Mwingiliano na dawa nyingine

  • Antibayotiki: Ciprofloxacin, Erythromycin, Clarithromycin (huongeza kiwango cha theophylline kwenye damu)

  • Dawa za degedege: Phenytoin, Phenobarbital (hupunguza kiwango cha theophylline kwenye damu)

  • Dawa za moyo: vifunga Beta inaweza kuathiri mapigo ya moyo kwenda mbio

  • Dawa za kupinga histamines: Chlorpheniramine na wengine huongeza hatari ya kuhisi mapigo ya moyo

  • Kafein: Huongeza hatari ya kizunguzungu, mapigo ya moyo kwenda mbio, na kutetemeka misuli

Mwongozo: Kila dawa inapaswa kuzingatiwa kwa uangalifu, na daktari lazima afahamu dawa zote unazotumia kabla ya kuanza theophylline.

Endapo umesahau Dozi

  • Kunywa dozi mara tu unapokumbuka

  • Ikiwa muda wa dozi inayofuata umekaribia, ruka dozi uliyosahau na endelea ratiba ya kawaida

  • Usikunywe dozi mbili kwa wakati mmoja


Muhtasari

Theophylline ni bronchodilator inayotumika kudhibiti pumu, COPD, na kuziba kwa njia za bronkai, lakini inaweza kusababisha mapigo ya moyo kwenda kasi, degedege, na kizunguzungu. Dozi lazima ichaguliwe na daktari kwa kuzingatia umri, uzito, magonjwa mengine, na dawa zinazoshirikiana.


Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake

1 Je, theophylline ni dawa ya dharura au ya kutumia muda mrefu ili kuona ufanisi wake?

Ni dawa ya kudumu, inahitajika dozi za kila siku ili kudhibiti dalili. Si dawa ya kuponya mara moja.

2 Je, theophylline inaweza kutumika kutibu mshiko wa ghafla wa pumu ya kifua?

Hapana, kwa mashambulio la ghafla la pumu ya kifua, dawa za kupuliza kama salbutamol inapaswa kutumika.

3 Ninaweza kutumia theophylline na kahawa au chai?

Epuka kunywa kafeini nyingi wakati wa kutumia theophylline, kwani inahusiana na madhara kama kizunguzungu na kuhisi mapigo ya moyo.

4 Ni mara ngapi napaswa kuchukua theophylline?

Kulingana na aina ya dozi, mara moja au mara mbili kwa siku. Dozi lazima ifuate maelekezo ya daktari.

5 Ni yapi madhara makali ya theophylline?

Mapigo ya moyo kwenda kasi, arithimia, kutapika, kizunguzungu kikali, na hali za epileptiki. Tafuta msaada wa haraka.

6 Je, theophylline inahitaji vipimo vya damu wakati wa matumizi?

Ndiyo, mara kwa mara ili kuhakikisha kiwango cha dawa ndani ya damu kiko salama na chenye ufanisi.

7 Ni dawa zipi zinaingiliana na theophylline?

Antibayotiki fulani, dawa za kuzuia utendaji kazi wa histamine, na baadhi ya dawa za moyo zinaweza kuathiri kiwango cha theophylline. Muonyeshe daktari dawa zote unazotumia.

8 Je, theophylline inafanya kazi kwa watoto?

Ndiyo, lakini dozi hutegemea umri, uzito, na hali ya afya ya mtoto. Uangalizi maalum unahitajika.

9 Je, theophylline inaweza kudhibiti maumivu ya kifua kwa wagonjwa wa pumu?

Inapunguza kuziba kwa mapafu, lakini haifanyi kazi kama dawa ya maumivu ya kifua; maumivu yanahitaji kutambuliwa chanzo chake.

10 Je, ninaweza kuacha kutumia theophylline peke yangu mara moja?

Hapana, kuacha ghafla kunaweza kusababisha shambulio la pumu au kuongezeka kwa dalili. Daktari anapaswa kubadilisha dozi hatua kwa hatua.


ONYO: Usitumie dawa yoyote bila ushauri wa daktari. Dawa zinaweza kuleta madhara mwilini na pia matumizi ya baadhi ya dawa pasipo ushauri na vipimo husababisha  vimelea kuwa sugu dhidi ya dawa hiyo.
ULY clinic inakushauri kuwasiliana na daktari wako unapotaka kuchukua maamuzi yoyote yanayohusu afya yako.
Wasiliana na daktari/Mfamasia wa ULY clinic kwa ushauri na Tiba au kuandikiwa dawa kwa kupiga simu au Kubonyeza Pata tiba chini ya tovuti hii.

Imeandikwa:

24 Januari 2026, 05:06:11

Rejea za mada hii:-

Brunton LL, Hilal-Dandan R, Knollmann BC. Goodman & Gilman's: The Pharmacological Basis of Therapeutics. 13th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2018.

Katzung BG, Trevor AJ. Basic & Clinical Pharmacology. 15th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2021.

Sweetman SC, editor. Martindale: The Complete Drug Reference. 40th ed. London: Pharmaceutical Press; 2020.

Rang HP, Ritter JM, Flower RJ, Henderson G. Rang & Dale's Pharmacology. 9th ed. London: Elsevier; 2020.

Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention. 2023.

World Health Organization. WHO Model Formulary. Geneva: World Health Organization; 2019.

Barnes PJ, Drazen JM, Rennard SI, Thomson NC. Asthma and COPD: Basic Mechanisms and Clinical Management. London: Academic Press; 2021.

Theophylline Drug Monograph. Medscape. 2022.
bottom of page