Dawa ya Dextromethorphan

Dextromethorphan ni dawa inayotumika kukandamiza kikohozi kikavu. Ipo kwenye kundi la dawa zinazojulikana kama dawa za kuzuia kikohozi. Dawa hii haina kazi ya kuua vimelea wala kuyeyusha makohozi, bali hupunguza msisimko wa kituo cha kikohozi kilichopo kwenye ubongo.

Majina ya kibiashara ya Dextromethorphan

Dextromethorphan hupatikana kwa majina mbalimbali ya kibiashara kama:

• Robitussin DM

• Benylin DM

• Tussin DM

• Delsym

• Vicks Formula 44

• Coricidin HBP Cough

Mara nyingi hupatikana kama mchanganyiko na dawa nyingine kama antihistamine au decongestant.

Dextromethorphan ipo kundi gani la dawa?

Dextromethorphan ipo katika makundi yafuatayo:

• Dawa za kuzuia kikohozi

• Dawa zinazoathiri mfumo wa fahamu

Fomu za Dextromethorphan

Dawa hii hupatikana katika fomu zifuatazo:

• Sirapu

• Kidonge

• Tembe

• Vidonge vya kutafuna

Uzito (nguvu ya dawa)

Kulingana na fomu, Dextromethorphan hupatikana kwa viwango vifuatavyo:

• 5 mg / 5 mL

• 10 mg / 5 mL

• 15 mg / 5 mL

• 30 mg (tembe au kapsuli)

Dextromethorphan hutibu nini?

Dawa hii hutumika kwa:

• Kikohozi kikavu kisicho na makohozi

• Kikohozi cha mafua ya kawaida (common cold)

• Kikohozi kinachosababishwa na muwasho wa koo

• Kikohozi cha muda mfupi kisichoambatana na maambukizi makali ya mapafu

Haitumiki kwa kikohozi chenye makohozi mengi au kikohozi cha pumu bila ushauri wa daktari.

Namna Dextromethorphan inavyofanya kazi

Dextromethorphan hufanya kazi kwa:

• Kukandamiza kituo cha kikohozi kwenye ubongo (medulla oblongata)

• Kupunguza msisimko unaosababisha kikohozi

• Hivyo hupunguza idadi na ukali wa kukohoa

Haina athari ya opioid kama morphine, lakini kwa dozi kubwa huweza kuathiri mfumo wa fahamu.

Ufyonzwaji wa Dextromethorphan mwilini

• Hufyonzwa vizuri kupitia mfumo wa chakula

• Huanzia kufanya kazi ndani ya dakika 15–30

• Huvunjwa (metabolized) kwenye ini kupitia enzyme ya CYP2D6

• Hutolewa nje ya mwili kupitia mkojo

Mwingiliano wa Dextromethorphan na chakula

• Inaweza kutumika pamoja au bila chakula

• Hakuna mwingiliano mkubwa unaojulikana na chakula

Mwingiliano wa Dextromethorphan na pombe

Epuka pombe.Pombe huongeza hatari ya:

• Kusinzia kupita kiasi

• Kizunguzungu

• Kuchanganyikiwa

• Kupungua kwa umakini na uwezo wa kufanya maamuzi

Wagonjwa wasiopaswa kutumia Dextromethorphan

Dawa hii haifai kwa:

• Wenye mzio wa Dextromethorphan

• Watoto chini ya miaka 6 (isipokuwa kwa ushauri wa daktari)

• Wagonjwa wanaotumia vizuia MAO

• Wagonjwa wenye historia ya matumizi mabaya ya dawa (drug abuse)

Matumizi ya Dextromethorphan kwa mama mjamzito

• Hakuna ushahidi wa kutosha wa madhara makubwa

• Inapaswa kutumika kwa tahadhari, pale tu faida inapozidi hatari

• Ushauri wa daktari ni muhimu kabla ya matumizi

Matumizi ya Dextromethorphan kwa mama anayenyonyesha

• Kiasi kidogo hupita kwenye maziwa ya mama

• Madhara kwa mtoto ni madogo lakini angalizo linahitajika

• Tumia kwa muda mfupi na kwa dozi sahihi

Dawa zenye mwingiliano na Dextromethorphan

Mwingiliano mkali (epuka kutumia pamoja):

• Vizuia MAO (Phenelzine, Tranylcypromine)

• Linezolid

• Selegiline

Mwingiliano unaohitaji tahadhari:

• Fluoxetine

• Sertraline

• Amitriptyline

• Tramadol

• Bupropion

• Antihistamines zenye kusinzisha

Hatari ya sindromu ya serotonin inaweza kutokea.

Maudhi ya Dextromethorphan

Maudhi madogo:

• Kizunguzungu

• Kusinzia

• Kichefuchefu

• Kutapika

• Maumivu ya tumbo

Maudhi makubwa (dozi kubwa au matumizi mabaya):

• Kuchanganyikiwa

• Kupata ndoto zisizo za kawaida

• Kupumua kwa shida

• Degedege

• Kulewa kama dawa ya kulevya

Ufanye nini kama umesahau dozi?

• Tumia dozi mara unapokumbuka

• Kama muda wa dozi inayofuata umekaribia, ruka dozi uliyosahau

• Usitumie dozi mbili kwa wakati mmoja