Kizuizi/diaphragm

Uzazi wa mpango wa kizuizi/kiwambo aina ikifahamika kwa majina mengine ya dayaframu au diaphragm ni mojawapo ya njia zisizo za homoni zinazotumika kuzuia mimba. Njia hii hufanya kazi kwa kuzuia mbegu za kiume kuingia kwenye mfuko wa uzazi wakati wa tendo la ndoa. Ni chaguo linalowafaa wanawake wanaopendelea njia ya muda mfupi, inayotumika pale inapohitajika, na isiyo na homoni.

Kiwambo cha uzazi wa mpango ni nini?

Kiwambo ni kifaa cha raba laini (au silikoni) chenye umbo la duara lililopinda kama pia. Huwa na kingo laini zinazosaidia kukaa vizuri kwenye mlango wa shingo ya kizazi (seviksi).

• Huwekwa ndani ya uke kabla ya tendo la ndoa

• Hufunika kabisa mlango wa kizazi

• Mara nyingi hutumika pamoja na dawa ya kuua mbegu za kiume (Viua manii) ili kuongeza ufanisi

Kiwambo hufanya kazi vipi?

Kiwambo cha uzazi wa mpango huzuia mimba kwa njia zifuatazo:

1. Huzuia mbegu za kiume kupenya kuingia kwenye mfuko wa uzazi

2. Dawa ya kuua mbegu (ikitumika) huua au kudhoofisha mbegu za kiume

Kwa pamoja, mbinu hizi huzuia urutubishaji wa yai kabla mimba haijatokea.

Diaphragm huwekwa na nani?

• Kiwambo cha uzazi wa moango huchaguliwa na kupimwa ukubwa wake na mtoa huduma wa afya aliyepata mafunzo

• Daktari au muuguzi humsaidia mwanamke kuchagua ukubwa sahihi na kumfundisha namna ya kuiweka na kuitoa

• Baada ya mafunzo, mwanamke anaweza kujiwekea mwenyewe nyumbani

Hutumika lini na kwa muda gani?

• Huwa inawekwa kabla ya tendo la ndoa (dakika chache hadi saa kadhaa kabla)

• Lazima ibaki ndani ya uke kwa angalau masaa 6 baada ya tendo la ndoa

• Haipaswi kubaki zaidi ya masaa 24 mfululizo

Ufanisi wa kiwambo cha uzazi wa moango ni kiasi gani?

Ufanisi hutegemea matumizi sahihi:

• Matumizi ya kawaida: takribani 83%

• Matumizi sahihi kila wakati: hadi 94%

Kutumia viua manii kila mara huongeza ufanisi.

Faida za kutumia diaphragm

• Hakina homoni

• Hutumika pale inapohitajika

• Haiathiri uzalishaji wa maziwa ya mama

• Mwanamke ana udhibiti kamili wa matumizi

• Uwezo wa kushika mimba hurudi mara moja baada ya kuacha kutumia

Madhara yanayoweza kutokea

Baadhi ya watumiaji wanaweza kupata:

• Kuwashwa au muwasho ukeni

• Maumivu au usumbufu wakati wa kujamiiana

• Mzio wa mpira (latex) au viua manii

Hatari zinazojulikana

1. Maambukizi ya njia ya mkojo (UTI)

Matumizi ya diaphragm yanaweza kuongeza hatari ya kupata UTI, hasa kwa wanawake wanaopata UTI mara kwa mara.

2. Sindromu ya mshituko wa sumu (TSS)

• Ni nadra sana, lakini imewahi kuripotiwa

• Wanawake wenye historia ya sindromu ya mshituko wa sumu hawashauriwa kutumia kiwambo

Je, mabadiliko ya uzito yanaathiri matumizi ya diaphragm?

Ndiyo.

• Kupungua au kuongezeka sana kwa uzito, kujifungua, au kufanyiwa upasuaji wa nyonga

• Kunaweza kusababisha diaphragm isikale vizuri kwenye mlango wa kizazi

Hali hii huhitaji kupimwa upya au kubadilishiwa diaphragm.

Nani anafaa kutumia diaphragm?

Inafaa kwa wanawake:

• Wanaotaka njia isiyo ya homoni

• Wenye mpango wa muda mfupi wa uzazi

• Wanaonyonyesha

• Wanaotaka kudhibiti wenyewe matumizi ya uzazi wa mpango

Nani hapaswi kutumia kiwambo?

Haipendekezwi kwa wanawake:

• Wenye historia ya sindromu ya mshituko wa sumu

• Wanaopata UTI mara kwa mara

• Wenye mzio wa mpira au viua manii

• Wasioweza kutumia kwa usahihi kila mara

Je, kiwambo hulinda dhidi ya magonjwa ya zinaa?

Hapana, kondomu inapaswa kutumika pamoja na diaphragm kwa kinga dhidi ya VVU na magonjwa ya zinaa.

Hitimisho

Diaphragm ni njia salama ya uzazi wa mpango wa kizuizi kwa wanawake wanaotaka njia isiyo na homoni na inayotumika inapohitajika. Hata hivyo, ufanisi wake unategemea matumizi sahihi na nidhamu. Ushauri wa mtoa huduma ya afya ni muhimu kabla ya kuanza kuitumia.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara kuhusu kiwambo cha uzazi wa mpango(Dayaframu) na majibu yake