Akalazia (Achalasia)

Akalazia ni ugonjwa wa umio ambapo misuli ya umio hushindwa kusukuma chakula kwenda tumboni ipasavyo, na sehemu ya mwisho ya umio (lower esophageal sphincter) hushindwa kulegea wakati wa kumeza. Kutokana na hali hii, chakula na vinywaji hukwama ndani ya umio badala ya kupita kwa urahisi kwenda tumboni.

Dalili kuu za akalazia ni ugumu wa kumeza chakula (hasa vyakula vigumu na baadaye hata vimiminika), hisia ya chakula kubaki kifuani, kurudisha chakula kisichoyeyushwa mdomoni, maumivu ya kifua, kukohoa usiku na kupungua uzito. Ugonjwa huu huanza polepole na dalili zake huongezeka taratibu kwa miezi au miaka ikiwa hautatibiwa.

Chanzo halisi cha akalazia hakijulikani kwa watu wengi, lakini huaminika kusababishwa na kuharibika kwa seli za neva zinazodhibiti misuli ya umio. Uchunguzi wake hufanyika kwa kutumia vipimo kama endoskopi ya njia ya juu ya chakula, kipimo cha kumeza bariamu na manometri ya umio, ambacho ndicho kipimo bora zaidi cha kuthibitisha ugonjwa huu. Matibabu yanaweza kujumuisha kupanua sehemu ya chini ya umio kwa puto, upasuaji wa Heller mayotomi, upasuaji wa kisasa wa POEM (Peroral Endoscopic Myotomy) au sindano ya sumu botulinum kwa wagonjwa wanaofaa.

Kumbuka: Akalazia ni tofauti na ugonjwa wa kucheua tindikali (GERD). Katika GERD, tatizo ni tindikali ya tumbo kupanda kwenye umio, wakati katika akalazia tatizo kuu ni chakula kushindwa kupita kwenda tumboni kutokana na misuli ya umio na valve ya chini ya umio kutofanya kazi ipasavyo.

Tazama pia: Disifagia, Kipimo cha kumeza bariamu, manometri ya umio, Ugonjwa wa kucheua tindikali (GERD), Umio.