Kiwango cha juu cha kolestro nyepesi kwenye damu

Kiwango cha juu cha kolestro nyepesi kwenye damu ni hali ambapo kiwango cha Lehemu nyepesi (low-density lipoprotein) katika damu huwa juu kuliko kiwango kinachopendekezwa. Lehemu nyepesi hubeba kolestroli kwenda kwenye tishu za mwili, lakini ikiwa iko nyingi inaweza kujikusanya kwenye kuta za mishipa ya damu na kutengeneza mabonge ya mafuta yanayoweza kupunguza au kuziba mtiririko wa damu.

Kwa ujumla, lehemu nyepesi ya chini ya 100 mg/dL (chini ya 2.6 mmol/L) huchukuliwa kuwa nzuri kwa watu wengi. Lehemu nyepesi ya 130–159 mg/dL (3.4–4.1 mmol/L) ni kiwango cha juu kiasi, 160–189 mg/dL (4.1–4.9 mmol/L) ni kiwango cha juu, na 190 mg/dL (4.9 mmol/L) au zaidi ni kiwango cha juu sana. Hata hivyo, kiwango kinacholengwa hutegemea hatari ya mtu kupata ugonjwa wa moyo na mishipa.

Lehemu nyepesi inaweza kuongezeka kutokana na ulaji wa mafuta mengi yaliyojaa, uzito kupita kiasi, kutofanya mazoezi, uvutaji wa tumbaku, kisukari, baadhi ya magonjwa ya figo au tezi ya shingo, pamoja na sababu za kurithi. Mara nyingi kiwango cha juu cha lehemu nyepesi hakisababishi dalili, hivyo mtu anaweza kuwa nacho kwa muda mrefu bila kujua.

Utambuzi hufanywa kwa kipimo cha mafuta kwenye damu, ambacho kwa kawaida hujumuisha lehemu nyepesi, lehemu nzito, kolestroli yote na traiglaiseraidi. Ikiwa lehemu nyepesi iko juu, daktari hutathmini pia umri, shinikizo la damu, kisukari, historia ya familia na vihatarishi vingine ili kuamua kiwango cha hatari na matibabu yanayofaa.

Matibabu yanaweza kuhusisha kuboresha lishe, kufanya mazoezi, kudhibiti uzito, kuacha tumbaku na kutumia dawa za kupunguza lehemu nyepesi inapohitajika. Statini ni miongoni mwa dawa zinazotumika sana kupunguza lehemu nyepesi na kupunguza hatari ya kupata ugonjwa wa moyo na kiharusi.

Kumbuka: Lehemu nyepesi ya 190 mg/dL (4.9 mmol/L) au zaidi ni kiwango kikubwa sana na kinaweza kuashiria tatizo la kurithi la mafuta kwenye damu, hasa kama kuna historia ya ugonjwa wa moyo katika familia. Mtu mwenye kiwango hiki anapaswa kufanyiwa tathmini ya kitabibu.