Tamponedi ya moyo

Tamponedi ya moyo ni hali ya hatari ambapo majimaji, damu au vitu vingine hukusanyika ndani ya mfuko unaozunguka moyo (perikadiamu) na kuweka shinikizo kwenye moyo. Shinikizo hilo huzuia moyo kujaza damu vizuri wakati wa mapigo yake, hivyo kiasi cha damu kinachosukumwa kwenda mwilini hupungua.

Tamponadi ya moyo inaweza kusababishwa na perikadaitisi, jeraha la kifua, kuvuja damu ndani ya perikadiamu, saratani, matatizo baada ya upasuaji wa moyo au kupasuka kwa baadhi ya mishipa ya damu ya moyo. Wakati mwingine majimaji hukusanyika taratibu, na mwili unaweza kuzoea shinikizo hilo kwa muda. Lakini majimaji yakikusanyika haraka, hata kiasi kidogo kinaweza kusababisha hali mbaya kwa haraka.

Dalili zinaweza kujumuisha upungufu wa pumzi, maumivu au kubanwa kifuani, mapigo ya moyo kwenda haraka, udhaifu, kizunguzungu, shinikizo la damu kushuka na kuzimia. Daktari anaweza pia kugundua sauti za moyo kuwa hafifu na mshipa wa shingo kuonekana umejaa damu. Hata hivyo, dalili hutofautiana kulingana na kasi na kiasi cha majimaji yanayokusanyika.

Utambuzi hufanywa kwa kuangalia dalili na hali ya mgonjwa pamoja na vipimo kama kipimo cha mawimbi ya sauti ya moyo, ambacho ni muhimu katika kuonyesha majimaji yanayozunguka moyo na namna yanavyoathiri ujazaji wa moyo. Kipimo cha umeme wa moyo na vipimo vingine vinaweza pia kusaidia kutathmini hali ya mgonjwa na kutafuta chanzo.

Matibabu ya tamponadi ya moyo hulenga kuondoa shinikizo kwenye moyo haraka. Mara nyingi majimaji huondolewa kwa sindano maalumu, utaratibu unaoitwa perikardiosentesisi. Katika baadhi ya hali, hasa ikiwa kuna damu nyingi, jeraha au sababu inayohitaji matibabu ya upasuaji, mgonjwa anaweza kuhitaji utaratibu wa upasuaji ili kutoa majimaji au damu na kurekebisha chanzo cha tatizo.

Kumbuka: Tamponedi ya moyo ni dharura ya kitabibu inayoweza kuhatarisha maisha ikiwa haitatibiwa haraka. Mtu mwenye upungufu mkubwa wa pumzi, maumivu ya kifua, mapigo ya moyo kwenda kasi, kizunguzungu kikali, shinikizo la damu kushuka au kuzimia anahitaji kufikishwa hospitalini kwa tathmini na matibabu ya haraka.