Mwandishi:
ULY CLINIC
Mhariri:
ULY CLINIC
Jumanne, 13 Mei 2025

Ishara maalumu kabla ya kifafa
Kwa baadhi ya watu wanaoishi na kifafa, kuna ishara au dalili za onyo linalotokea dakika chache au sekunde kabla ya shambulio la degedege. Hali hii huitwa "aura", na huweza kumsaidia mgonjwa kuchukua tahadhari mapema. Hapa chini ni baadhi ya ishara za kawaida:
Ishara za Hisia
Harufu zisizo za kawaida (k.m. harufu ya kitu kinachoungua au harufu mbaya isiyokuwepo).
Ladha ya ajabu mdomoni (chumvi, uchungu, au chuma).
Hisia ya tumbo kuchafuka au maumivu ya ghafla tumboni (gastric rising sensation).
Kusikia sauti zisizo halisi (kama milio au sauti za ajabu).
Mabadiliko ya kuona: kuona mwanga mkali, vivuli, au picha zenye sura zisizoeleweka (visual disturbances).
Kuhisi baridi au joto ghafla mwilini bila sababu ya kimazingira.
Ishara za Kiakili na Kihisia
Hofu au wasiwasi wa ghafla bila sababu yoyote.
Hisia ya déjà vu (kama vile tukio linajirudia au limeshawahi kutokea).
Kuchanganyikiwa au kupotea kwa mwelekeo wa mahali na wakati.
Kufadhaika ghafla au kutulia sana isivyo kawaida.
Ishara za Kiumbo (Mwili)
Kukakamaa kwa misuli au jeraha dogo la mwili (kama kidole, mguu au bega kuanza kushtuka).
Kukodoa macho au kutikisa kichwa bila hiari.
Kukakamaa kwa uso au kutokwa na mate.
Kubadilika kwa mapigo ya moyo au kupumua kwa kasi.
Muda wa Ishara
Aura mara nyingi hudumu kwa sekunde chache hadi dakika moja kabla ya degedege kuanza.
Wengine huweza kupata muda wa kutosha kujiandaa, kama kukaa chini au kuomba msaada.
Umuhimu wa Kutambua Aura
Husaidia mgonjwa kujihadhari au kuondoka kwenye mazingira hatarishi.
Inaweza kusaidia madaktari kutambua aina ya kifafa na eneo la ubongo linalohusika.
Inaweza kurekodiwa kwenye shajara ya degedege kusaidia katika uchunguzi na tiba.
ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kabla ya kuchukua hatua yoyote ile kiafya baada ya kusoma vidokezo hivi
Wasiliana na daktari wa ULY CLINIC kwa elimu na ushauri zaidi kupitia namba za simu au kubonyeza 'Pata Tiba' Chini ya tovuti hii.
Imeboreshwa,
13 Mei 2025, 07:05:12
Rejea za mada hii:
World Health Organization. Epilepsy [Intaneti]. Geneva: WHO; 2023 [imenukuliwa 12.05.2025]. Imechukuliwa 12.05.2025 kutoka: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/epilepsy
Newton CR, Garcia HH. Epilepsy in poor regions of the world. Lancet. 2012 Mar 3;380(9848):1193–201. doi:10.1016/S0140-6736(12)61381-6
Mbuba CK, Ngugi AK, Fegan G, Ibinda F, Muchohi SN, Nyundo C, et al. Risk factors associated with the epilepsy treatment gap in Kilifi, Kenya: a cross-sectional study. Lancet Neurol. 2012 Aug;11(8):688–96. doi:10.1016/S1474-4422(12)70155-2
Wilmshurst JM, Cross JH, Newton CR. Children with epilepsy in Africa: recommendations from the International Child Neurology Association/African Child Neurology Association Workshop. J Child Neurol. 2013 Jun;28(5):633–44. doi:10.1177/0883073812454755
Beghi E, Giussani G, Nichols E, Abd-Allah F, Abdelalim A, Alahdab F, et al. Global, regional, and national burden of epilepsy, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet Neurol. 2019 Apr;18(4):357–75. doi:10.1016/S1474-4422(18)30454-X
Fisher RS, Acevedo C, Arzimanoglou A, Bogacz A, Cross JH, Elger CE, et al. ILAE Official Report: A practical clinical definition of epilepsy. Epilepsia. 2014 Apr;55(4):475–82. doi:10.1111/epi.12550
Kwan P, Arzimanoglou A, Berg AT, Brodie MJ, Allen Hauser W, Mathern G, et al. Definition of drug-resistant epilepsy: Consensus proposal by the ad hoc Task Force of the ILAE Commission on Therapeutic Strategies. Epilepsia. 2010 Jun;51(6):1069–77. doi:10.1111/j.1528-1167.2009.02397.x
Perucca E, Tomson T. The pharmacological treatment of epilepsy in adults. Lancet Neurol. 2011 May;10(5):446–56. doi:10.1016/S1474-4422(11)70047-0
Glauser T, Ben-Menachem E, Bourgeois B, Cnaan A, Guerreiro C, Kälviäinen R, et al. Updated ILAE evidence review of antiepileptic drug efficacy and effectiveness as initial monotherapy for epileptic seizures and syndromes. Epilepsia. 2013 Mar;54(3):551–63. doi:10.1111/epi.12074
World Health Organization. Epilepsy: A public health imperative [Intaneti]. Geneva: WHO; 2019 [imenukuliwa 12.05.2025]. Imechukuliwa 12.05.2025 kutoka: https://www.who.int/publications/i/item/epilepsy-a-public-health-imperative
