Mwandishi:
Mhariri:
Imeboreshwa:
ULY CLINIC
ULY CLINIC
17 Aprili 2025, 12:49:53

Mlo wa kuongeza uzito: Mtoto wa miezi 8
Makala hii ina ratiba ya mlo kwa mtoto mwenye miezi 8 anayetakiwa kunenepa(kuongeza uzito), pamoja na maelezo ya ziada kwa mama kuhusu umuhimu wa vyakula hivi na jinsi ya kuandaa mlo huu ili kumsaidia mtoto kupata virutubisho vyote muhimu.
Ratiba ya Mlo wa Wiki Nzima kwa Mtoto wa Miezi 8
Siku | Asubuhi (Kiamsha kinywa) | Mchana (Chakula cha mchana) | Jioni (Chakula cha jioni) |
Jumatatu | - Uji wa sembe (mahindi) na maziwa ya ng'ombe au maziwa ya mama | - Ugali wa viazi vitamu na samaki wa kupika | - Smoothie ya papai, parachichi, na asali |
Jumanne | - Uji wa dona la mchele na maziwa ya ng'ombe au maziwa ya mama | - Mboga za majani (spinach) na wali wa mahindi | - Porridge ya alizeti (flaxseed) na ndizi |
Jumatano | - Porridge ya mahindi na maziwa ya ng'ombe | - Ugali wa uwele na nyama ya ng'ombe | - Juisi ya matunda ya papai na karoti |
Alhamisi | - Uji wa mchele na maziwa ya mama | - Samaki wa kupika na viazi vitamu | - Porridge ya njugu (peanut) na ndizi |
Ijumaa | - Uji wa dona la shayiri na maziwa ya ng'ombe | - Wali wa mahindi na mboga za majani | - Smoothie ya matunda ya papai na karoti |
Jumamosi | - Uji wa mchele na maziwa ya ng'ombe au maziwa ya mama | - Wali wa uwele na samaki wa kupika | - Porridge ya alizeti na maziwa |
Jumapili | - Uji wa sembe na asali | - Ugali wa viazi na nyama ya ng'ombe | - Juisi ya matunda ya karoti na papai |
Maelezo muhimu ya ziada kwa mama
1. Uji wa Sembe (Mahindi)
Virutubisho:Â Uji wa sembe una wanga, protini, na vitamini za B zinazohitajika kwa nishati na ukuaji wa mtoto.
Jinsi ya kuandaa:Â Chemsha sembe kwa maji au maziwa, kisha mchanganye na maziwa ya ng'ombe au maziwa ya mama kwa ladha nzuri.
2. Ugali wa Viazi Vitamu
Virutubisho:Â Viazi vitamu ni chanzo kizuri cha vitamini A, C, na wanga. Vitamini A ni muhimu kwa kuona vizuri na kinga ya mwili.
Jinsi ya kuandaa:Â Pika viazi vitamu kwa kuvikata vidogo na kuchemsha hadi viwe laini, kisha ongeza samaki wa kupika kama chanzo cha protini.
3. Mboga za Majani (Spinach)
Virutubisho:Â Mboga za majani zina madini ya chuma, kalsiamu, na vitamini K ambazo ni muhimu kwa afya ya mifupa na damu.
Jinsi ya kuandaa:Â Osha mboga, chemsha au pika kwa mafuta ya alizeti, kisha ziweke kwenye chakula cha mtoto.
4. Sharubati ya ya Papai, Parachichi, na Asali
Virutubisho:Â Papai na parachichi ni matajiri kwa vitamini C na A, ambayo ni muhimu kwa kinga ya mwili na ukuaji wa ngozi.
Jinsi ya kuandaa:Â Saga papai na parachichi, ongeza asali kidogo kwa ladha, kisha changanya na maji safi ili kuwa sharubati laini.
5. Uji wa alizeti
Virutubisho:Â Alizeti ni chanzo kizuri cha asidi muhimu za mafuta (omega-3), ambayo ni muhimu kwa maendeleo ya ubongo na mfumo wa neva.
Jinsi ya kuandaa:Â Ponda mbegu za alizeti, changanya na uji wa mchele au sembe, kisha upikie mtoto.
6. Samaki wa Kupika
Virutubisho:Â Samaki ni chanzo kizuri cha protini, omega-3, na vitamini D, ambazo ni muhimu kwa ukuaji wa mifupa na ubongo.
Jinsi ya kuandaa:Â Samaki ni bora kupikwa kwa kukaanga kidogo au kuchemshwa, kisha kata vipande vidogo vidogo na umpe mtoto.
7. Juisi ya Matunda ya Papai na Karoti
Virutubisho:Â Karoti ni chanzo kizuri cha vitamini A, inayosaidia ukuaji wa ngozi na macho, wakati papai linatoa vitamini C.
Jinsi ya kuandaa:Â Ponda karoti na papai, kisha changanya ili kupata juisi yenye lishe kwa mtoto.
8. Wali wa Mahindi au Uwele
Virutubisho:Â Wali wa mahindi ni chanzo kizuri cha wanga na nishati, huku uwele ukijulikana kwa kuwa na protini na madini ya chuma.
Jinsi ya kuandaa:Â Pika wali wa mahindi au uwele na maji au maziwa, kisha mpe mtoto na mboga za majani au samaki kwa mlo kamili.
Jedwali la Mbadala wa Viambato na Vyakula vya Kiafrika
Viambato vya Chakula | Mbadala wa Viambato |
Uji wa sembe (mahindi) | Uji wa dona la shayiri, dona la mchele |
Maziwa ya ng'ombe | Maziwa ya mama, maziwa ya mbuzi |
Wali wa mahindi | Wali wa mchele, wali wa uwele |
Samaki wa kupika | Nyama ya kuku, nyama ya ng'ombe |
Papai | Embe, ndizi, matunda ya mbarika |
Parachichi | Mafuta ya alizeti, karanga |
Mboga za majani (spinach) | Managu, kunde, kabichi |
Viazi vitamu | Viazi vikuu, viazi vya shambani |
Maziwa ya mama | Maziwa ya mbuzi, maziwa ya ng'ombe |
Ndizi | Mananasi, papai, parachichi |
Alizeti | Karanga, mbegu za chia |
Vidokezo vya Ziada kwa Mama
Mlo wa mtoto:Â Hakikisha mtoto anakula mlo kamili kila siku ili kupata virutubisho vyote muhimu kwa ukuaji wake.
Kuwasiliana na mtaalamu:Â Ikiwa mtoto anakuwa na dalili yoyote ya kutokula au matatizo ya lishe, ni muhimu kumwona mtaalamu wa afya.
Usalama wa vyakula:Â Hakikisha vyakula vimeandaliwa kwa usafi na uangalifu ili kuepuka hatari ya maambukizi.
Ratiba hii inatoa lishe bora kwa mtoto kwa kutumia vyakula vya kienyeji na mbadala wa viambato vinavyopatikana Afrika na nchini Tanzania, hivyo kusaidia kuhakikisha mtoto anapata virutubisho vyote anavyohitaji kwa ukuaji mzuri.
ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kabla ya kuchukua hatua yoyote ile kiafya baada ya kusoma vidokezo hivi
Wasiliana na daktari wa ULY CLINIC kwa elimu na ushauri zaidi kupitia namba za simu au kubonyeza 'Pata Tiba' Chini ya tovuti hii.
Imeandikwa:
17 Aprili 2025, 09:43:16
Rejea za mada hii:
1. World Health Organization (WHO). Infant and young child feeding: Model Chapter for textbooks for medical students and allied health professionals. Geneva: WHO; 2009.
2. WHO. Complementary feeding: Report of the global consultation and summary of guiding principles for complementary feeding of the breastfed child. Geneva: WHO; 2003.
3. United Nations Children's Fund (UNICEF). Infant and Young Child Feeding: A tool for assessing national practices, policies, and programmes. New York: UNICEF; 2006.
4. Kinyuru, J., Mbithe, D., & Murungi, E. (2015). Nutrition and feeding practices for infants and young children: Perspectives from rural Kenya. East African Medical Journal, 92(8), 1-7.
5. Ghimire, S. et al. (2016). Nutritional status and feeding practices of children aged 6-24 months in Nepal. Nutritional Journal, 15, 12-22.
6. Tanzania Food and Nutrition Centre (TFNC). (2020). Guidelines for Complementary Feeding of Infants and Young Children in Tanzania. Dar es Salaam: TFNC.
7. Swart, S., & Nyaruhucha, C. N. (2017). Child nutrition practices and dietary diversity among infants and young children in Tanzania. Tanzania Journal of Health Research, 19(4), 1-9.
National Institute of Nutrition (NIN). (2014). National guidelines for infant and young child feeding (IYCF). Dar es Salaam: Ministry of Health.
8. Akinmoladun, F., & Aremu, S. (2020). Complementary feeding practices among mothers of infants and young children in Sub-Saharan Africa: A review. International Journal of Public Health, 10(3), 210-222.
9. Young, M., & Adu-Afarwuah, S. (2006). Breastfeeding, complementary feeding, and child health in developing countries: A review of evidence from Africa. Paediatrics and International Child Health, 26(5), 325-334.
10. American Academy of Pediatrics (AAP). (2014). Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics, 134(6), e1697-e1717.
11. Zuberi, B., & Nkwam, J. (2018). The role of traditional foods in promoting child nutrition in East Africa. Journal of African Food Science, 15(2), 80-88.
Mozaffarian, D., et al. (2017). Global nutrition and health: An overview of major challenges. Lancet, 390(10103), 49-56.
