Mwandishi:
ULY CLINIC
Mhariri:
ULY CLINIC
Alhamisi, 17 Aprili 2025

Mlo wa kuongeza uzito: Mtoto wa miezi 12
Mtoto anapofikisha miezi 12 (mwaka mmoja), huwa anaweza kula karibu kila aina ya chakula cha familia kwa kiasi kidogo, akihitaji mlo kamili unaoendana na mahitaji yake ya ukuaji wa mwili, kinga, na maendeleo ya akili. Kwa mtoto mwenye uzito mdogo, lishe lazima iwe na mkazo maalum kwenye virutubisho vya kujenga mwili—protini, mafuta bora, vitamini, madini na wanga wa kutosha.
Ratiba ifuatayo imetengenezwa kwa kutumia vyakula vya kawaida vinavyopatikana majumbani au sokoni, ikiwa ni njia rahisi na salama ya kurekebisha uzito wa mtoto wa mwaka mmoja.
Ratiba ya Mlo wa Wiki kwa Mtoto wa Miezi 12
Siku | Asubuhi (7-8am) | Saa 10 Jioni | Mchana (Saa 1-2) | Saa 4 Jioni | Usiku (Saa 7-8) |
Jumatatu | Uji wa lishe + parachichi | Papai au embe | Maharage laini + wali | Ndizi mbivu + maziwa | Samaki waliopondwa + viazi laini |
Jumanne | Uji wa ulezi na siagi ya karanga | Parachichi lililopondwa | Ugali laini + mboga ya kisamvu | Maziwa au uji wa lishe | Mayai robo + wali laini |
Jumatano | Uji wa mtama + kijiko cha nazi | Tunda laini (papai/embe) | Wali laini + dagaa waliopondwa | Uji mwepesi | Ndizi za kupika + mboga ya majani |
Alhamisi | Uji wa mahindi + karanga | Ndizi mbivu | Viazi laini + samaki wa kupondwa | Parachichi + uji | Maharage + ugali laini |
Ijumaa | Uji wa lishe na maziwa | Papai au parachichi | Ugali laini + mboga za majani | Uji mzito + maziwa | Mayai robo + wali laini |
Jumamosi | Uji wa lishe na kijiko cha mafuta | Tunda (embe/papai) | Ndizi + kisamvu kilichopondwa | Uji wa mchele | Maharage laini + viazi |
Jumapili | Uji wa mahindi + nazi | Papai au parachichi | Wali laini + dagaa waliopondwa | Maziwa au uji mzito | Samaki au mayai robo + ugali |
✅ Kumbuka: Mtoto wa miezi 12 anaweza kula chakula cha familia kilichopondwa au kulainishwa vizuri, pia anaweza kunywa maziwa, kula matunda laini na vyakula vya vidole ("finger foods") kama ndizi na viazi vya kuchoma vilivyo laini.
Jedwali la Mbadala wa Viambato vya Chakula
Kundi la Chakula | Chakula Kimoja | Mbadala Unaopatikana Tanzania |
Protini | Mayai | Dagaa waliopondwa, samaki wadogo, maharage |
Mafuta Bora | Mafuta ya alizeti | Nazi, mafuta ya ufuta, siagi ya karanga |
Wanga | Ugali laini | Wali laini, viazi, ndizi za kupika |
Matunda | Parachichi | Papai, embe, ndizi mbivu |
Mboga za majani | Mchicha | Matembele, kisamvu, majani ya maboga |
Maziwa | Maziwa ya ng’ombe | Maziwa ya mama, ya unga, au ya maziwa ya kopo |
Uji wa lishe | Mahindi + karanga + ulezi | Mtama, mchele, nafaka nyingine mchanganyiko |
Hitimisho
Watoto wenye umri wa mwaka mmoja wanaweza kurudi katika hali bora ya afya ikiwa watapatiwa lishe yenye virutubisho vya kutosha. Jitahidi kuandaa mlo kamili kila siku kwa kutumia vyakula vya kawaida unavyovipata nyumbani. Usisite kutafuta msaada wa kitaalamu pale unapoona uzito wa mtoto hauongezeki. Upendo wako, muda wako na jitihada zako ndizo silaha kubwa ya kusaidia afya ya mtoto wako.
ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kabla ya kuchukua hatua yoyote ile kiafya baada ya kusoma vidokezo hivi
Wasiliana na daktari wa ULY CLINIC kwa elimu na ushauri zaidi kupitia namba za simu au kubonyeza 'Pata Tiba' Chini ya tovuti hii.
Imeboreshwa,
17 Aprili 2025, 12:53:21
Rejea za mada hii:
1. World Health Organization (WHO). Infant and young child feeding: Model Chapter for textbooks for medical students and allied health professionals. Geneva: WHO; 2009.
2. WHO. Complementary feeding: Report of the global consultation and summary of guiding principles for complementary feeding of the breastfed child. Geneva: WHO; 2003.
3. United Nations Children's Fund (UNICEF). Infant and Young Child Feeding: A tool for assessing national practices, policies, and programmes. New York: UNICEF; 2006.
4. Kinyuru, J., Mbithe, D., & Murungi, E. (2015). Nutrition and feeding practices for infants and young children: Perspectives from rural Kenya. East African Medical Journal, 92(8), 1-7.
5. Ghimire, S. et al. (2016). Nutritional status and feeding practices of children aged 6-24 months in Nepal. Nutritional Journal, 15, 12-22.
6. Tanzania Food and Nutrition Centre (TFNC). (2020). Guidelines for Complementary Feeding of Infants and Young Children in Tanzania. Dar es Salaam: TFNC.
7. Swart, S., & Nyaruhucha, C. N. (2017). Child nutrition practices and dietary diversity among infants and young children in Tanzania. Tanzania Journal of Health Research, 19(4), 1-9.
National Institute of Nutrition (NIN). (2014). National guidelines for infant and young child feeding (IYCF). Dar es Salaam: Ministry of Health.
8. Akinmoladun, F., & Aremu, S. (2020). Complementary feeding practices among mothers of infants and young children in Sub-Saharan Africa: A review. International Journal of Public Health, 10(3), 210-222.
9. Young, M., & Adu-Afarwuah, S. (2006). Breastfeeding, complementary feeding, and child health in developing countries: A review of evidence from Africa. Paediatrics and International Child Health, 26(5), 325-334.
10. American Academy of Pediatrics (AAP). (2014). Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics, 134(6), e1697-e1717.
11. Zuberi, B., & Nkwam, J. (2018). The role of traditional foods in promoting child nutrition in East Africa. Journal of African Food Science, 15(2), 80-88.
Mozaffarian, D., et al. (2017). Global nutrition and health: An overview of major challenges. Lancet, 390(10103), 49-56.
