Afya ya Uzazi kwa Wanaume na Wanawake

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Usipuuze dalili za mapema; pima magonjwa ya zinaa, tumia kondomu, dhibiti uzito, acha sigara, fanya uchunguzi wa saratani ya shingo ya kizazi. Soma Ugumba.

Maelezo

Dalili za mapema

• Maumivu ya sehemu za siri au nyonga.

• Hedhi kubadilika au damu kati ya hedhi; mabadiliko ya shahawa (damu, rangi).

• Uchafu au usaha – soma Usaha bila maumivu.

• Maumivu wakati wa tendo.

• Mwaka 1 bila mimba (miezi 6 kwa mwanamke wa miaka 35+).

Vihatarishi

• Magonjwa ya zinaa (klamidia, gono) – sababu kuu ya ugumba Afrika.

• Uzito kupita kiasi au mdogo sana.

• Sigara, pombe nyingi, dawa za kulevya.

• Umri – uwezo wa mwanamke hupungua kuanzia miaka 35.

• Joto kwenye korodani; simu mfukoni – tafiti ndogo zimeonyesha mbegu kupungua mwendo; tafiti kubwa zinahitajika.

• Msongo, kisukari, presha.

Nini cha kufanya

• Tumia kondomu; pimeni pamoja.

• Uchunguzi wa saratani ya shingo ya kizazi (VIA/HPV) kwa wanawake kuanzia miaka 25–30.

• Chanjo ya HPV kwa wasichana.

• Lishe bora, mazoezi, usingizi.

• Soma Kupata ujauzito haraka na Muda wa kushika mimba baada ya uzazi wa mpango.

Dalili za hatari

Hospitali mara moja ukiwa na:

• Maumivu makali ya ghafla ya korodani.

• Maumivu makali ya tumbo upande mmoja na hedhi kuchelewa.

• Damu nyingi ukeni.

Lini umwone daktari

• Dalili yoyote kati ya zilizotajwa.

• Mwaka 1 bila mimba.

• Uvimbe kwenye korodani au titi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara