Chumvi na ukinzani wa homoni ya insulini

Chumvi kidogo na ukinzani wa homoni insulini: Utafiti unaonyesha nini?

Kwa muda mrefu, watu wamekuwa wakishauriwa kupunguza matumizi ya chumvi ili kulinda afya ya moyo na kupunguza shinikizo la damu. Ushauri huu una msingi mkubwa wa kisayansi, hasa kwa watu wenye shinikizo la damu au walio katika hatari kubwa ya magonjwa ya moyo na mishipa. Hata hivyo, swali la kisayansi limeibuka:

Utafiti uliochapishwa katika jarida la Metabolism na Rajesh Garg pamoja na wenzake, wenye kichwa “Chakula chenye chumvi kidogo huongeza ukinzani wa insulini kwa watu wenye afya" yaani "Low Salt Diet Increases Insulin Resistance in Healthy Subjects,” ulichunguza swali hili kwa watu wenye afya.

Matokeo yake yalionyesha kwamba ulaji wa chumvi kidogo sana kwa muda mfupi ulihusishwa na ongezeko la kiwango cha kemikali zinazoashiria ukinzani wa insulini .

Insulini ni nini na ukinzani wa insulini unamaanisha nini?

Insulini ni homoni inayozalishwa na kongosho. Kazi yake kubwa ni kusaidia sukari (glukosi) iliyopo kwenye damu kuingia ndani ya seli, ambako inaweza kutumika kama nishati au kuhifadhiwa.

Baada ya kula chakula, hasa chakula chenye wanga, kiwango cha glukosi kwenye damu huongezeka. Kongosho hujibu kwa kutoa insulini. Insulini husaidia misuli, ini na tishu za mafuta kuchukua au kutumia glukosi.

Lakini wakati mwingine seli za mwili hazijibu vizuri kwa insulini. Hali hii huitwa ukinzani wa insulini.

Katika hali ya ukinzani wa insulini:

• Mwili huhitaji insulini zaidi ili kufanya kazi ileile

• Kongosho linaweza kuongeza utoaji wa insulini

• Kiwango cha insulini kwenye damu kinaweza kuwa juu

• Kadiri hali inavyoendelea, glucose inaweza kuanza kuongezeka

• Kwa muda mrefu, hali hii inaweza kuchangia maendeleo ya kisukari cha aina ya pili kwa baadhi ya watu

Ukinzani wa insulini unaweza kuhusishwa na sababu mbalimbali, zikiwemo:

• Unene kupita kiasi, hasa mafuta mengi tumboni

• Kutofanya shughuli za kutosha za mwili

• Lishe yenye kalori nyingi au vyakula vilivyosindikwa sana

• Historia ya familia

• Baadhi ya magonjwa ya homoni

• Umri

• Baadhi ya dawa

Utafiti wa Garg na wenzake unaongeza swali jingine:

Utafiti ulifanyika vipi?

Watafiti walijumuisha watu 152 wenye afya, wanaume na wanawake.

Umri wa wastani wa washiriki ulikuwa miaka 39.1, huku umri ukianzia miaka 18 hadi 65. Wastani wa BMI ulikuwa 25.3 kg/m².

Washiriki walipitia aina mbili za ulaji wa chumvi kwa mpangilio wa kubadilishana:

Kipindi cha chumvi kidogo sana

Washiriki walifuata lishe yenye chumvi kidogo kwa siku 7.

Kiwango cha sodiamu kilichothibitishwa kupitia mkojo kilikuwa chini ya:

• 20 mmol kwa siku.

• Hiki ni kiwango cha chini sana cha ulaji wa sodiamu.

Kipindi cha chumvi nyingi

Katika kipindi kingine cha siku 7, washiriki walifuata ulaji wenye chumvi nyingi.

Sodiamu kwenye mkojo ilitakiwa kuwa zaidi ya:

• 150 mmol kwa siku.

• Washiriki walipitia hali zote mbili, yaani lishe yenye chumvi kidogo na lishe yenye chumvi nyingi, kwa mpangilio wa nasibu.

• Hii ilikuwa muhimu kwa sababu kila mshiriki angeweza kulinganishwa kwa kiasi fulani na hali yake mwenyewe chini ya viwango tofauti vya ulaji wa chumvi.

Watafiti walipima nini?

Watafiti walipima ukinzani wa insulini kwa kutumia kipimo kinachoitwa:

• HOMA – Homeostasis Model Assessment.

• HOMA hutumia vipimo vya glucose na insulini, hasa katika hali ya kufunga, kutengeneza makadirio ya jinsi mwili unavyoitikia insulini.

  
  

Kwa ujumla, HOMA-IR inapokuwa juu zaidi, inaweza kuashiria ukinzani mkubwa zaidi wa insulini.

Hata hivyo, ni muhimu kuelewa kwamba HOMA-IR ni kipimo cha makadirio na si kipimo cha moja kwa moja kama mbinu ya hyperinsulinemic-euglycemic clamp, ambayo hutumika katika tafiti nyingi kama kipimo cha kiwango cha juu cha kupima unyeti insulini.

Watafiti pia walipima homoni na viashiria mbalimbali vinavyohusiana na mwili unapojaribu kukabiliana na upungufu mkubwa wa chumvi.

Hivi vilijumuisha:

• Aldosterone kwenye damu

• Aldosterone kwenye mkojo wa saa 24

• Norepinephrine kwenye mkojo

• Renin

• Angiotensin II

• Sodiamu na potasiamu

Matokeo yalikuwa nini?

Matokeo makuu yalikuwa kwamba washiriki walikuwa na kiwango cha juu zaidi cha HOMA wakati walipokuwa kwenye lishe yenye chumvi kidogo sana.

Wastani wa HOMA ulikuwa:

• 2.8 ± 1.6 wakati wa lishe yenye chumvi kidogo

• 2.4 ± 1.7 wakati wa lishe yenye chumvi nyingi

Tofauti hii ilikuwa ya kitakwimu (P <0.01)

Kwa lugha rahisi, kipimo kilichotumika kukadiria ukinzani wa insulini kilikuwa juu zaidi wakati washiriki walikuwa wakitumia chumvi kidogo sana.

Lakini matokeo mengine yalikuwa muhimu zaidi katika kueleza kile ambacho kinaweza kuwa kinaendelea ndani ya mwili.

Chumvi kidogo sana iliongeza aldosterone

Aldosterone ni homoni inayosaidia mwili kudhibiti:

• Sodiamu

• Potasiamu

• Kiasi cha maji mwilini

• Shinikizo la damu

Wakati mwili unapopata sodiamu kidogo, hujaribu kuhifadhi sodiamu iliyopo.

Katika utafiti huu, kiwango cha aldosterone kwenye damu kilikuwa kikubwa zaidi wakati wa lishe yenye chumvi kidogo:

• Takribani 21.0 ng/dL kwenye lishe ya chumvi kidogo

• Takribani 3.4 ng/dL kwenye lishe ya chumvi nyingi

Aldosterone kwenye mkojo wa saa 24 pia ilikuwa kubwa zaidi:

• Takribani 63.0 µg kwa siku kwenye lishe ya chumvi kidogo

• Takribani 9.5 µg kwa siku kwenye lishe ya chumvi nyingi

Hii inaonyesha kwamba mwili ulikuwa umeanzisha mfumo wa kuhifadhi sodiamu kutokana na upungufu mkubwa wa chumvi kwenye lishe.

Mfumo wa RAAS unaingia kazini

Wakati sodiamu inapungua sana, mwili unaweza kuamsha mfumo unaoitwa:

Renin–Angiotensin–Aldosterone System (RAAS).

Mfumo huu una kazi muhimu ya kudhibiti:

• Shinikizo la damu

• Kiasi cha damu

• Maji mwilini

• Uhifadhi wa sodiamu

Kwa mfano:

Sodiamu inapungua → mwili hutambua mabadiliko → renin huongezeka → angiotensin hutengenezwa → aldosterone huongezeka → figo hujaribu kuhifadhi sodiamu na maji.

Huu ni mfumo wa kawaida wa kujilinda. Si lazima uwe ishara ya ugonjwa.

Lakini watafiti walikuwa na swali muhimu:

Utafiti huu ulipata uhusiano unaoendana na uwezekano huo.

Mfumo wa neva wa sympathetic pia uliongezeka

Matokeo yalionyesha kwamba norepinephrine kwenye mkojo wa saa 24 ilikuwa juu zaidi wakati wa lishe yenye chumvi kidogo.

Norepinephrine ni kemikali muhimu katika mfumo wa neva unaoitwa mfumo wa fahamu wa simpathetiki

Mfumo huu hujulikana kwa kusaidia mwili kukabiliana na hali mbalimbali za msongo au mabadiliko ya mazingira.

Kuongezeka kwa shughuli za mfumo wa sympathetic kunaweza kuathiri:

• Mapigo ya moyo.

• Mishipa ya damu.

• Shinikizo la damu.

• Kutolewa kwa glucose kutoka kwenye ini.

• Jinsi tishu zinavyoitikia insulini.

Kwa hiyo, watafiti walipendekeza kwamba ongezeko la shughuli za RAAS na mfumo wa sympathetic linaweza kuwa mojawapo ya njia zinazoweza kueleza kwa nini ukinzani wa insulini ulionekana kuwa juu zaidi katika kipindi cha chumvi kidogo sana.

Je, chumvi kidogo ndiyo ilihusika moja kwa moja?

Hapa ndipo tunahitaji kuwa waangalifu.

Utafiti ulionyesha kwamba:

Lakini haimaanishi kwamba kila mtu anayepunguza chumvi atapata ukinzani wa insulini. Sababu ni kadhaa.

Kwanza, kiwango cha chumvi kidogo kilichotumika katika utafiti kilikuwa cha chini sana. Matokeo haya hayawezi kuhamishwa moja kwa moja kwa mtu anayefuata ushauri wa kawaida wa kupunguza chumvi kidogo kwenye chakula chake.

Pili, kipindi cha kila lishe kilikuwa siku 7 tu. Hatujui kutokana na utafiti huu pekee:

• Je, mabadiliko haya yanaendelea kwa miezi?

• Je, mwili hujirekebisha baada ya muda?

• Je, HOMA-IR ya juu kwa muda mfupi husababisha kisukari?

• Je, athari hizi hutokea kwa kila mtu?

Utafiti huu haukujibu maswali hayo.

Je, hii inamaanisha tunapaswa kula chumvi nyingi?

Hapana. Hili ndilo jambo muhimu zaidi.

Matokeo ya utafiti huu hayawezi kutumiwa kusema:

Au:

Hakuna ushahidi wa kutosha wa kusema hivyo. Ulaji mkubwa wa sodiamu unaweza kuongeza shinikizo la damu, hasa kwa watu wanaoitikia sodiamu kwa kiwango kikubwa. Shinikizo la damu ni miongoni mwa sababu muhimu za hatari ya:

• Kiharusi

• Ugonjwa wa moyo

• Kushindwa kwa moyo

• Magonjwa ya figo

Kwa hiyo, kutumia utafiti huu kama sababu ya kuongeza chumvi bila mpango kunaweza kuwa tafsiri potofu ya kisayansi.

Tatizo linaweza kuwa “kidogo sana” badala ya “kidogo”

Moja ya mafunzo muhimu kutoka kwenye utafiti huu ni kwamba mwili hufanya kazi kwa mifumo ya usawaziko, sio kila mara: Zaidi = bora wala: Kidogo = bora.

Inawezekana kwamba:

• Sodiamu nyingi sana inaweza kuwa na madhara kwa mfumo wa moyo na mishipa.

• Upungufu mkubwa sana wa sodiamu unaweza kuamsha mifumo ya fidia kama RAAS na mfumo wa simpathetiki.

Hii inaweza kutengeneza hali ambapo swali bora si:

Bali:

Je, HOMA-IR ya juu inamaanisha mtu amepata kisukari?

Hapana, HOMA-IR ya juu ni kiashiria kinachoweza kuonyesha ukinzani wa insulini, lakini:

• Si utambuzi wa kisukari.

• Haitoshi peke yake kutabiri hatari ya mtu.

• Inaweza kubadilika kutokana na lishe na hali nyingine za muda mfupi.

Kisukari hutambuliwa kwa vipimo maalumu kama:

• Kiwango cha glukosi ya mfugo

• HbA1c

• Uhimilivu wa glukosi

Kwa hiyo, matokeo ya utafiti huu hayamaanishi kwamba washiriki waliokuwa kwenye lishe ya chumvi kidogo walipata kisukari ndani ya siku 7.

Yalionyesha tu kwamba kiashiria cha ukinzani wa insulini kilikuwa juu zaidi katika kipindi hicho.

Utafiti huu una nguvu gani?

Utafiti huu una vipengele kadhaa vinavyoupa umuhimu.

Idadi nzuri ya washiriki

Ulihusisha watu 152 wenye afya, idadi ambayo ni kubwa kuliko tafiti nyingi ndogo za metabolic.

Washiriki walipitia aina zote mbili za lishe

Kila mshiriki alipitia:

• Lishe yenye chumvi kidogo

• Lishe yenye chumvi nyingi

Hii husaidia kupunguza tofauti zinazoweza kutokea kati ya watu tofauti.

Ulaji wa sodiamu ulifuatiliwa

Watafiti walitumia sodiamu kwenye mkojo kuthibitisha tofauti kubwa kati ya vipindi vya ulaji wa chumvi.

Walichunguza mifumo ya homoni

Kupima:

• Aldosterone

• Renin

• Angiotensin

• Norepinephrine

kulisaidia kutoa maelezo ya kibayolojia yanayowezekana badala ya kuonyesha tu tofauti ya HOMA.

Utafiti una mapungufu gani?

Hata utafiti mzuri una mapungufu.

Ulikuwa wa muda mfupi

Kila kipindi kilidumu siku 7, hatujui athari za miezi au miaka.

HOMA si kipimo cha mwisho cha unyeti wa insulini

HOMA-IR ni kipimo muhimu katika tafiti za idadi kubwa ya watu, lakini kina makadirio. Mbinu kama hyperinsulinemic-euglycemic clamp zinaweza kupima unyeti wa insulini kwa usahihi zaidi.

Ulilinganisha viwango viwili vya mbali sana

Kiwango cha chini kilikuwa chini ya 20 mmol ya sodiamu kwa siku, wakati kiwango cha juu kilikuwa zaidi ya 150 mmol kwa siku.

Kwa hiyo, hatuwezi kusema kutokana na utafiti huu kwamba:

• Kiwango cha kawaida cha kupunguza chumvi nyumbani kinaongeza ukinzani wa kwenye insulini

• Kila kiwango cha chini cha sodiamu kina athari sawa

Utafiti haukufuatilia kisukari

Haukuangalia:

• Ni washiriki wangapi walipata kisukari

• Athari za muda mrefu

• Matukio ya moyo au mishipa

Kwa hiyo, hatuwezi kutumia matokeo haya kuthibitisha kwamba lishe ya chumvi kidogo husababisha kisukari.

Utafiti huu unaendana vipi na tafiti nyingine?

Utafiti wa Garg na wenzake ni sehemu ya mjadala mkubwa wa kisayansi kuhusu athari za kupunguza sodiamu.

Baadhi ya tafiti za metabolic zimependekeza kwamba kizuizi kikubwa sana cha sodiamu kinaweza:

• Kuongeza renin

• Kuongeza aldosterone

• Kuongeza shughuli za mfumo wa simpathetiki

• Kuathiri baadhi ya vipimo vya glucose na insulini

Lakini tafiti za idadi kubwa ya watu zimepata matokeo tofauti kuhusu sodium na kisukari.

Baadhi zimeonyesha uhusiano kati ya ulaji mkubwa wa sodiamu na hatari kubwa ya kisukari au sindromu ya umetaboli, wakati nyingine hazijapata uhusiano wa wazi. Tofauti hizi zinaweza kutokana na:

• Namna sodiamu ilivyopimwa

• Aina ya chakula cha washiriki

• Ulaji wa potasiamu

• Unene

• Shughuli za mwili

• Historia ya familia

• Muda wa utafiti

• Tofauti za kijeni na mazingira

Kwa hiyo, utafiti mmoja haupaswi kutumiwa kubadilisha mapendekezo yote ya afya ya umma.

Je, potasiamu inaweza kuwa sehemu ya picha?

Utafiti wa kisasa unaonyesha umuhimu wa kuangalia sio sodiamu pekee bali pia uwiano wa Sodiamu : Potasiamu.

Mtu anaweza kuwa anakula sodiamu nyingi lakini pia akila chakula kingi cha:

• Matunda

• Mboga

• Maharagwe

• Kunde

• Vyakula vingine visivyosindikwa sana

Kwa upande mwingine, mtu anaweza kula sodiamu nyingi kutokana na:

• Vyakula vya haraka

• Vyakula vilivyosindikwa

• Vitafunwa vya viwandani

• Nyama zilizohifadhiwa

• Supu na michuzi ya viwandani

Katika mazingira haya, sodiamu nyingi inaweza kuwa pia alama ya lishe duni kwa ujumla, badala ya kuwa sababu pekee inayosababisha tatizo la umetaboli.

Ndiyo maana watafiti wanazidi kuangalia picha nzima ya lishe badala ya chumvi pekee.

Kwa mtu mwenye kisukari au ukinzani wa insulini, afanye nini?

Mtu mwenye kisukari hapaswi kuongeza chumvi kwa lengo la kupunguza insulini.

Vilevile, mtu hapaswi kupunguza chumvi kwa kiwango kikubwa sana bila sababu maalumu au ushauri wa mtaalamu.

Njia zenye ushahidi mkubwa zaidi wa kuboresha unyeti wa insulini ni pamoja na:

• Kufanya mazoezi ya mwili mara kwa mara

• Kupunguza uzito ikiwa kuna unene kupita kiasi

• Kuongeza vyakula vyenye nyuzinyuzi

• Kula mboga, matunda na vyakula visivyosindikwa sana

• Kupunguza vinywaji vyenye sukari nyingi

• Kupata usingizi wa kutosha

• Kutibu shinikizo la damu na matatizo mengine ya metabolic inapohitajika

• Kufuatilia ushauri wa daktari kwa watu wenye kisukari

Kwa watu wengi, lengo si kuongeza chumvi au kuiondoa kabisa, bali kuepuka matumizi kupita kiasi na kuzingatia ulaji wenye uwiano.

Hitimisho

Utafiti wa Garg na wenzake ulionyesha kwamba kwa watu 152 wenye afya, lishe yenye chumvi kidogo sana kwa siku 7 ilihusishwa na ongezeko la HOMA-IR, kiashiria kinachotumika kukadiria ukinzani wa insulini.

Wakati huo huo, kulikuwa na ongezeko kubwa la homoni aldosterone na norepinephrine, hali inayopendekeza kuwa mwili uliamsha mfumo wa RAAS na mfumo wa fahamu wa simpathetiki ili kukabiliana na upungufu mkubwa wa sodiamu.

Hata hivyo, matokeo haya hayamaanishi kwamba chumvi nyingi ni nzuri kwa insulini, wala hayathibitishi kwamba kupunguza chumvi kwa kiwango cha kawaida husababisha kisukari. Utafiti ulikuwa wa muda mfupi na ulitumia kiwango kikubwa sana cha kizuizi cha sodiamu.

Utafiti huu unaonyesha kuwa chumvi kidogo sana inaweza kuhusishwa na ongezeko la ukinzani wa insulini kwa muda mfupi katika watu wenye afya, lakini hauungi mkono matumizi ya chumvi nyingi kama njia ya kuboresha insulini au kuzuia kisukari.

Wito ni kufanyika kwa tafiti zingine ambazo zitahusisha waafrika maana utafiti huu ulifanyika Marekani na zaidi ya asilimia 80 ya washiriki walikuwa wazungu(caucacian)