Dalili za HIV/UKIMWI kwenye Kichwa: Dalili zinazoonekana nje ya kichwa: Sababu zake na wakati wa kutafuta Matibabu

Utangulizi

Watu wengi wanaposikia kuhusu dalili za HIV/UKIMWI kwenye kichwa, mara nyingi hufikiria maumivu ya kichwa pekee. Ukweli ni kwamba, HIV inaweza kusababisha mabadiliko mbalimbali yanayoathiri nje ya kichwa (kama ngozi ya kichwa, uso, macho, mdomo, masikio na shingo) pamoja na ndani ya kichwa, yaani ubongo, mishipa ya fahamu na mfumo wa neva.

Ni muhimu kuelewa kuwa si kila dalili inayotokea kwenye kichwa ina maana mtu ana HIV, na pia si kila mtu mwenye HIV atapata dalili hizi. Dalili nyingi zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine yasiyo na uhusiano na HIV. Hata hivyo, kwa mtu mwenye maambukizi ya HIV ambayo hayajatambuliwa au hayajatibiwa vizuri, kinga ya mwili inapopungua, hatari ya kupata magonjwa mbalimbali yanayoathiri kichwa huongezeka.

Katika makala hii utajifunza kwa kina dalili za HIV zinazoweza kuonekana kwenye kichwa, tofauti kati ya dalili za nje na za ndani ya kichwa, sababu zake, pamoja na wakati unaopaswa kufika hospitalini kwa uchunguzi.

HIV na UKIMWI ni nini?

Virusi vya UKIMWI (HIV) ni virusi vinavyoshambulia mfumo wa kinga ya mwili, hasa seli za CD4 ambazo zina jukumu muhimu la kulinda mwili dhidi ya maambukizi mbalimbali.

Bila matibabu, HIV huendelea kuharibu kinga ya mwili kwa miaka kadhaa. Kadiri kinga inavyopungua, mwili unakuwa rahisi kushambuliwa na maambukizi na saratani mbalimbali. Hali hii ya mwisho ambapo kinga imeharibika sana ndiyo huitwa UKIMWI (AIDS).

Leo hii, watu wanaotumia dawa za kufubaza virusi vya HIV (ARVs) mapema na kwa usahihi wanaweza kuishi maisha marefu na yenye afya nzuri bila kufikia hatua ya UKIMWI.

Je, HIV inaweza kusababisha dalili kwenye kichwa?

Ndiyo. HIV inaweza kusababisha dalili kwenye kichwa kwa njia kuu mbili:

1. Dalili zinazoonekana nje ya kichwa

Hizi ni dalili zinazoathiri sehemu zinazoonekana kwa macho, kama:

• Ngozi ya kichwa

• Nywele

• Uso

• Midomo

• Kinywa

• Macho

• Masikio

• Shingo

Dalili hizi mara nyingi husababishwa na:

• Maambukizi mbalimbali

• Magonjwa ya ngozi

• Kuvimba kwa tezi za limfu

• Maambukizi ya fangasi

• Athari za kupungua kwa kinga

2. Dalili zinazotokea ndani ya kichwa

Hizi huhusisha:

• Ubongo

• Mishipa ya fahamu

• Utando unaozunguka ubongo

• Mfumo wa neva

Dalili hizi zinaweza kujumuisha:

• Maumivu makali ya kichwa

• Kuchanganyikiwa

• Kupoteza kumbukumbu

• Kifafa

• Kizunguzungu

• Kupooza sehemu za mwili

Kwa kawaida, dalili hizi huonekana zaidi pale kinga ya mwili inapokuwa imepungua sana au kunapotokea maambukizi yanayoathiri ubongo.

Tofauti kati ya dalili za nje na ndani ya kichwa

Kuelewa tofauti hii husaidia kutambua kuwa si kila dalili kwenye kichwa ina maana ubongo umeathirika.

Dalili za HIV zinazoonekana nje ya kichwa

1. Upele kwenye ngozi ya kichwa

Miongoni mwa dalili zinazoweza kujitokeza ni upele unaoweza kuwa:

• wenye wekundu

• wenye magamba

• unaowasha

• wenye ukavu

• wenye malengelenge madogo

Sababu yake inaweza kuwa:

• maambukizi ya fangasi

• seborrheic dermatitis

• psoriasis

• mzio

• maambukizi mengine yanayotokea kwa urahisi kutokana na kupungua kwa kinga.

Kwa baadhi ya watu, upele unaweza kuenea mpaka usoni na shingoni.

2. Magamba mengi kwenye ngozi ya kichwa

Mtu mwenye HIV anaweza kupata magamba mengi kuliko kawaida.

Magamba haya yanaweza kuwa:

• meupe

• ya njano

• yenye mafuta

• yanayong'oka kwa urahisi

Mara nyingine huambatana na:

• kuwasha

• harufu mbaya

• wekundu

Hali hii mara nyingi husababishwa na seborrheic dermatitis, ambayo huonekana kwa kiwango kikubwa zaidi kwa watu wenye kinga iliyopungua.

3. Kuwasha sana kichwani

Kuwasha kunaweza kutokana na:

• fangasi

• ukavu wa ngozi

• mzio

• maambukizi ya bakteria

• magonjwa ya ngozi yanayohusiana na HIV

Kuwasha peke yake hakuthibitishi kuwa mtu ana HIV, lakini ikiwa kuna dalili nyingine zinazoambatana nacho, uchunguzi wa kitabibu ni muhimu.

4. Vidonda kwenye ngozi ya kichwa

Vidonda vinaweza kuwa:

• vinavyotoa usaha

• vinavyouma

• vinavyochelewa kupona

• vinavyorudia mara kwa mara

Kwa watu wenye kinga iliyopungua, hata kidonda kidogo kinaweza kuambukizwa kirahisi na kuchelewa kupona.

5. Kupoteza nywele

Baadhi ya watu wanaweza kuona:

• nywele kupungua

• nywele kunyonyoka kwa vipande

• nywele kuwa dhaifu

• nywele kukatika kirahisi

Sababu zinaweza kuwa:

• maambukizi

• lishe duni

• msongo wa mwili kutokana na ugonjwa

• baadhi ya dawa

• magonjwa ya ngozi

Kupoteza nywele si dalili maalumu ya HIV, lakini kinaweza kutokea kutokana na hali zinazoambatana na ugonjwa huo.

6. Kuvimba tezi za limfu shingoni

Hii ni mojawapo ya dalili zinazoweza kuonekana mapema.

Tezi zinaweza kuwa:

• chini ya taya

• pembeni mwa shingo

• nyuma ya shingo

• nyuma ya masikio

Mara nyingi huwa:

• ngumu kidogo

• zinatembea chini ya ngozi

• zinaweza zisiume

Kuvimba huku hutokana na mwili kupambana na maambukizi.

7. Vidonda vya mdomoni

HIV inaweza kuongeza uwezekano wa kupata:

• vidonda vya mdomoni

• maumivu wakati wa kula

• ufizi kuvimba

• vidonda kwenye ulimi

• vidonda kwenye midomo

Vidonda hivi vinaweza kufanya kula na kunywa kuwa vigumu.

8. Fangasi mdomoni

Hii ni dalili inayojulikana sana kwa watu wenye kinga iliyopungua.

Huonekana kama:

• mabaka meupe kwenye ulimi

• mabaka kwenye mashavu ya ndani

• maumivu wakati wa kula

• ladha kubadilika

Mabaka haya hayaondoki kirahisi unapojaribu kuyafuta.

9. Vidonda vya mara kwa mara kwenye midomo

Baadhi ya watu hupata:

• malengelenge

• vidonda vinavyouma

• ngozi kupasuka kwenye kona za midomo

Ikiwa vinajirudia mara nyingi au haviponi kwa muda mrefu, vinaweza kuashiria kinga iliyopungua.

10. Mabadiliko kwenye macho

Macho yanaweza kuonyesha dalili kama:

• wekundu

• maumivu

• kuona ukungu

• kuona mwanga ukiumiza macho

• kupungua uwezo wa kuona

Baadhi ya maambukizi yanayohusiana na HIV yanaweza kuathiri retina na sehemu nyingine za jicho, hasa kwa watu walio katika hatua za mwisho za ugonjwa.

11. Maambukizi ya mara kwa mara kwenye masikio

Watu wenye kinga iliyopungua wanaweza kupata:

• maumivu ya sikio

• usaha kutoka sikioni

• kupungua uwezo wa kusikia

• maambukizi yanayorudia mara kwa mara

Ingawa si dalili ya moja kwa moja ya HIV, yanaweza kuonekana kutokana na kushuka kwa kinga ya mwili.

12. Upele usoni

Baadhi ya watu hupata:

• vipele vya wekundu

• ngozi kukauka

• ngozi kupasuka

• ngozi kuwa na magamba

Hii inaweza kutokana na magonjwa mbalimbali ya ngozi yanayoonekana mara nyingi kwa watu wenye HIV.

Je, dalili hizi za nje zinamaanisha mtu ana HIV?

Hapana.

Dalili hizi zinaweza kusababishwa na magonjwa mengi mengine kama:

• mzio

• fangasi

• bakteria

• upungufu wa lishe

• kisukari

• magonjwa ya ngozi

• matumizi ya dawa fulani

Ndiyo maana kipimo cha HIV ndicho njia pekee ya kuthibitisha kama mtu ameambukizwa au la. Kuwa na upele, vidonda, magamba au maumivu ya kichwa pekee hakutoshi kusema mtu ana HIV.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara kuhusu dalili za HIV nje ya kichwa