Dawa za kutibu maambukizi ya H. Pylori

Ingawa njia kamili za maambukizi bado zinaendelea kufanyiwa tafiti, inaaminika kuwa bakteria huyu huenea kupitia chakula, maji au vitu vilivyochafuliwa na mate au kinyesi cha mtu mwenye maambukizi. Hii ndiyo sababu maambukizi ni ya kawaida zaidi katika maeneo yenye changamoto za usafi wa mazingira.

Katika familia moja, inawezekana watu kadhaa wakaambukizwa kutokana na kutumia vyombo, chakula au maji yale yale. Watoto huwa katika hatari kubwa ya kupata maambukizi kwa sababu mara nyingi wanakuwa na mawasiliano ya karibu zaidi na walezi wao.

Usafi wa mikono, matumizi ya maji safi na utunzaji mzuri wa chakula vinaweza kupunguza hatari ya maambukizi. Hata hivyo, kwa sababu maambukizi mara nyingi hutokea utotoni, watu wengi hawawezi kujua ni lini hasa waliambukizwa.

Uwepo wa H. pylori pekee hauamui kama mtu atapata vidonda vya tumbo au la. Kuna mambo mengine mengi yanayochangia, ikiwemo aina ya bakteria mwenyewe, mfumo wa kinga wa mtu na sababu za kijenetiki.

Baadhi ya aina za H. pylori zina uwezo mkubwa zaidi wa kusababisha uharibifu wa utando wa tumbo kuliko nyingine. Vilevile, mwitikio wa kinga ya mwili hutofautiana kati ya mtu na mtu. Watu wengine hupata uvimbe mkali zaidi kuliko wengine.

Matumizi ya dawa za maumivu kama aspirin na ibuprofen, uvutaji sigara na matumizi ya pombe kupita kiasi yanaweza kuongeza hatari ya kupata vidonda vya tumbo kwa mtu mwenye H. pylori. Hivyo si kila mwenye maambukizi atapata matatizo makubwa.

Ndiyo, ingawa hali hii si ya kawaida kwa watu wengi waliotibiwa kikamilifu. Kuna uwezekano wa maambukizi kurudi ikiwa bakteria hawakuondolewa wote wakati wa matibabu au kama mtu ataambukizwa tena baadaye.

Katika baadhi ya matukio, dalili zinazofanana na za H. pylori zinaweza kurudi lakini si kwa sababu ya bakteria huyo. Magonjwa mengine ya tumbo yanaweza kutoa dalili zinazofanana, hivyo vipimo vya uthibitisho huwa muhimu kabla ya kuanza matibabu tena.

Hatari ya kuambukizwa tena huwa ndogo katika maeneo yenye usafi mzuri wa mazingira. Hata hivyo, katika maeneo yenye kiwango kikubwa cha maambukizi, uwezekano wa kupata maambukizi mapya unaweza kuwa mkubwa zaidi.

Hapana. Watu wengi wenye H. pylori hawatapata saratani ya tumbo katika maisha yao. Hata hivyo, maambukizi ya muda mrefu yanaweza kuongeza hatari ya saratani kwa baadhi ya watu.

Bakteria huyu anaweza kusababisha uvimbe wa muda mrefu unaoweza kuleta mabadiliko taratibu katika seli za tumbo. Mabadiliko hayo yakidumu kwa miaka mingi yanaweza kuongeza uwezekano wa kutokea kwa saratani.

Sababu nyingine kama historia ya saratani katika familia, uvutaji sigara, lishe yenye chumvi nyingi na umri mkubwa pia huathiri hatari ya saratani. Hivyo H. pylori ni moja ya sababu za hatari, lakini si sababu pekee.

Lishe haiwezi kuua H. pylori peke yake, lakini inaweza kusaidia mgonjwa kujisikia vizuri zaidi wakati wa matibabu. Baadhi ya vyakula vinaweza kupunguza muwasho wa tumbo na kusaidia kupona kwa utando wa tumbo.

Watu wengi hunufaika kwa kula milo midogo midogo mara nyingi badala ya kula chakula kingi kwa wakati mmoja. Pia ni vyema kupunguza vyakula vyenye pilipili kali sana, mafuta mengi au vinavyosababisha kuongezeka kwa maumivu ya tumbo.

Matunda, mboga mboga na vyakula vyenye virutubisho vya kutosha vinaweza kusaidia afya ya jumla ya mwili. Hata hivyo, hakuna chakula maalumu kilichothibitishwa kuondoa H. pylori bila matumizi ya dawa zilizopendekezwa na daktari.

Sababu kubwa ni usugu wa bakteria dhidi ya baadhi ya antibiotiki. Hii hutokea pale ambapo bakteria wamebadilika na kuwa na uwezo wa kuishi hata baada ya kukutana na dawa ambazo zamani zilikuwa zinawaua.

Sababu nyingine ni kutokumaliza dozi, kusahau kunywa dawa mara kwa mara au kutofuata maelekezo ya matumizi. Matibabu ya H. pylori yanahitaji nidhamu kubwa kwa sababu mara nyingi yanahusisha dawa nyingi kwa wakati mmoja.

Wakati mwingine mgonjwa anaweza kuwa alifuata maelekezo yote vizuri lakini bado bakteria wakabaki hai. Katika hali hiyo, daktari anaweza kubadilisha mchanganyiko wa dawa na kutumia tiba ya aina tofauti ili kuongeza nafasi ya mafanikio.

Ndiyo. Kwa kweli maambukizi mengi ya H. pylori huanza wakati wa utoto. Watoto wanaweza kuambukizwa kupitia mazingira ya nyumbani au mawasiliano ya karibu na watu wenye maambukizi.

Watoto wengine hawapati dalili zozote, wakati wengine wanaweza kupata maumivu ya tumbo ya mara kwa mara, kichefuchefu au matatizo mengine ya mfumo wa chakula. Hata hivyo, dalili hizi si maalumu kwa H. pylori pekee.

Iwapo daktari atashuku uwepo wa maambukizi, vipimo maalumu vinaweza kufanyika ili kuthibitisha. Matibabu kwa watoto hupangwa kwa uangalifu kulingana na umri, uzito na hali ya afya ya mtoto.

Ndiyo, katika baadhi ya hali. Dawa za kupunguza tindikali zinaweza kupunguza dalili kama maumivu ya tumbo, kiungulia na kichefuchefu, hivyo mgonjwa anaweza kujisikia nafuu hata kama bakteria bado wapo.

Kwa sababu hiyo, mtu anaweza kudhani amepona ilhali chanzo halisi cha tatizo bado hakijaondolewa. Hii ndiyo sababu madaktari hupendekeza vipimo maalumu badala ya kutegemea dalili pekee.

Aidha, baadhi ya vipimo vya H. pylori vinaweza kuathiriwa na matumizi ya dawa za kupunguza tindikali. Mara nyingi mgonjwa anaweza kuombwa kusitisha dawa hizo kwa muda kabla ya kufanyiwa vipimo fulani ili matokeo yawe sahihi zaidi.

Ingawa watu wengi hupata dalili zisizo za dharura, kuna hali zinazohitaji huduma ya haraka ya kitabibu. Kutapika damu, kupata choo cheusi kama lami au kuhisi kizunguzungu kikali ni dalili zinazoweza kuashiria kutokwa damu kwenye mfumo wa chakula.

Kupungua uzito bila sababu inayojulikana, kushindwa kula, ugumu wa kumeza chakula au maumivu makali yanayoendelea pia yanahitaji uchunguzi wa haraka. Dalili hizi zinaweza kuashiria tatizo kubwa zaidi kuliko maambukizi ya kawaida ya H. pylori.

Kutafuta matibabu mapema kunaweza kusaidia kugundua na kutibu matatizo kabla hayajawa makubwa. Hivyo mtu hapaswi kusubiri hadi dalili ziwe kali sana ndipo amwone daktari.