Homa gani husababisha vipele mwilini?

Homa mbalimbali zinaweza kuambatana na vipele mwilini kutokana na mwitikio wa mwili kwa maambukizi ya virusi, bakteria au wakati mwingine vimelea vingine. Vipele hivi vinaweza kuwa vidogo, vyekundu, vigumu, au vya maji (lenge au malengelenge makubwa) kulingana na aina ya ugonjwa unaosababisha homa.

Hapa chini ni maelezo ya kina kuhusu baadhi ya magonjwa ya homa yanayoweza kusababisha vipele mwilini:

1. Homa ya Surua

Ugonjwa huu husababishwa na virusi na huenea kwa njia ya hewa kupitia kukohoa au kupiga chafya.

Dalili kuu:

• Homa kali

• Kikohozi

• Mafua

• Macho kuwa mekundu na kutoa machozi

• Vipele vyekundu vinavyoanza usoni na nyuma ya masikio kisha kusambaa mwili mzima

Vipele vya surua huwa papules nyekundu zinazoweza kuungana na kutengeneza mabaka makubwa kwenye ngozi.

2. Homa ya Rubella

Rubela ni ugonjwa wa virusi unaofanana kidogo na surua lakini mara nyingi huwa na dalili nyepesi.

Dalili:

• Homa ndogo

• Maumivu ya kichwa

• Kuvimba kwa tezi za shingo

• Vipele vidogo vya rangi ya pinki au nyekundu vinavyoenea mwilini

Vipele vya rubela mara nyingi huanza usoni kisha kusambaa haraka kwenye kifua na mgongo.

3. Homa ya Tetekuwanga

Ugonjwa huu husababishwa na virusi na ni wa kawaida kwa watoto lakini unaweza kuwapata pia watu wazima.

Dalili:

• Homa

• Uchovu

• Kukosa hamu ya kula

• Vipele vidogo vinavyoanza kama madoa mekundu, kisha kuwa papules na baadaye blisters zilizojaa maji

Vipele hivi huweza kuwasha sana na kuonekana kwa hatua tofauti kwenye ngozi.

4. Homa ya Ini

Baadhi ya aina za homa ya ini, hasa Hepatitis B au C, zinaweza kusababisha vipele mwilini kutokana na mwitikio wa kinga ya mwili.

Dalili nyingine:

• Uchovu

• Kichefuchefu

• Maumivu ya tumbo upande wa kulia

• Ngozi au macho kuwa ya njano (jaundice)

Katika baadhi ya wagonjwa, huweza kutokea vipele vidogo au madoa mekundu kwenye ngozi.

5. Homa ya Dengue

Homa hii husababishwa na virusi vinavyoenezwa na mbu.

Dalili:

• Homa kali ya ghafla

• Maumivu makali ya viungo na misuli

• Maumivu nyuma ya macho

• Vipele vidogo mwilini vinavyoweza kufanana na papules au mabaka mekundu

Rash ya dengue mara nyingi hutokea siku chache baada ya homa kuanza.

6. Homa ya Njano

Ugonjwa huu pia huenezwa na mbu na husababishwa na virusi.

Dalili:

• Homa kali

• Maumivu ya kichwa

• Kichefuchefu na kutapika

• Ngozi na macho kuwa ya njano

Wagonjwa wengine wanaweza kupata vipele au mabadiliko ya ngozi pamoja na dalili hizi.

7. Homa ya Skaleti

Hii ni homa inayosababishwa na bakteria wa Streptococcus baada ya maambukizi ya koo.

Dalili:

• Homa

• Maumivu makali ya koo

• Ulimi kuwa mwekundu

• Vipele vyekundu vidogo vinavyohisi kama ngozi ya mchanga

Vipele mara nyingi huanza kifuani au shingoni kisha kusambaa mwili mzima.

Magonjwa mengine ya homa yanayoweza kusababisha vipele

Mbali na hayo hapo juu, vipele vinavyofuatana na homa vinaweza pia kuonekana katika magonjwa kama:

• Homa ya matumbo

• Meningococcemia

• Maambukizi ya kirusi Zika

• Maambukizi ya kirusi Chikungunya

• Hatua ya pili ya Kaswende

• Ugonjwa wa Viganja vya mikono, kanyagio na Mdomo

Ni lini umuone daktari?

Ni muhimu kutafuta ushauri wa kitabibu haraka ikiwa vipele vinaambatana na:

• Homa kali inayodumu zaidi ya siku 3

• Maumivu makali ya kichwa au shingo kuwa ngumu

• Kupumua kwa shida

• Kutapika sana

• Vipele vinavyotoka damu au kuwa vya rangi ya zambarau

• Mtoto mdogo au mjamzito ndiye aliyeathirika

Hitimisho

Homa nyingi za maambukizi (hasa virusi na bakteria) zinaweza kusababisha vipele, vinundu vidogo au malenge mwilini. Aina ya vipele, mahali vinapoanzia, na dalili nyingine husaidia madaktari kutambua ugonjwa husika. Ikiwa mtu ana homa pamoja na vipele, ni muhimu kufanyiwa uchunguzi hospitalini ili kubaini chanzo na kupata matibabu sahihi.