Licheni ya ngozi

Licheni ni hali ya ngozi kubadilika na kuwa ngumu, nene, na yenye mikunjo mingi kutokana na kujikuna au kuchokonoa eneo moja la ngozi kwa muda mrefu. Hali hii huambatana na mabadiliko ya rangi na muonekano wa ngozi, ambapo ngozi huweza kuwa ya hudhurungi, kijivu, au giza zaidi kulingana na rangi ya ngozi ya mtu husika.

Namna inavyotokea

Mchakato wa licheni huanza pale mtu anapojikuna sana sehemu fulani ya ngozi – kwa mfano kutokana na mzio, mapele, au msongo wa mawazo. Kujikuna huku hukereketa epidermis na dermis, na kupelekea ngozi kujibadilisha ili kujilinda dhidi ya msuguano wa mara kwa mara.

Dalili kuu

• Ngozi kuwa nene na yenye mistari ya kina.

• Muonekano wa ngozi wenye mikunjo midogo midogo kama ramani.

• Hukamata sana kwenye maeneo ya kupatikana kwa mkono, kama vile shingo, mikono, miguu, au ngozi nyuma ya magoti.

• Mara nyingi huambatana na muwasho mkali sana.

Magonjwa yanayohusiana na ngozi kuwa ngumu

• Lichen simplex chronicus

• Dermatitis ya muda mrefu (eczema ya muda mrefu)

• Prurigo nodularis

• Psoriasis (wakati mwingine)

Tiba na ushauri

• Kuacha kujikuna – ni hatua ya msingi kabisa.

• Kupaka dawa za kupunguza muwasho, hasa za kortikosteroids za kupaka.

• Matumizi ya emollients na moisturizers kulainisha ngozi.

• Dawa za kupunguza histamini kwa ajili ya kutuliza muwasho wa usiku.

• Ushauri wa kisaikolojia au kutafuta msaada wa afya ya akili endapo msongo wa mawazo unahusika.

Rejea za mada

1. Patel T, Yosipovitch G. Lichen simplex chronicus: a review. Am J Clin Dermatol. 2020;21(2):195–203. doi:10.1007/s40257-019-00482-w.

2. Gupta MA, Gupta AK. Psychodermatology: an update. Clin Dermatol. 2013;31(1):81–88. doi:10.1016/j.clindermatol.2011.11.001.

3. Lio PA. Diagnosis and management of lichen simplex chronicus. Contemp Pediatr. 2017;34(12):16–22.

4. Oakley A. Lichen simplex. DermNet NZ. Updated 2023. Available from: https://dermnetnz.org/topics/lichen-simplex

5. James WD, Berger TG, Elston DM. Andrews’ Diseases of the Skin: Clinical Dermatology. 13th ed. Philadelphia: Elsevier; 2020. p. 91–93.