Magonjwa 10 yanayoongoza kuua watu Tanzania

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Magonjwa mengi yanayoua yanazuilika – chandarua, chanjo, kupima VVU na presha, kuacha sigara, lishe bora na usalama barabarani. Takwimu ni za hospitalini 2006–2015; hali ya sasa inabadilika.

Maelezo

Visababishi vikuu (vifo hospitalini 2006–2015)

• Malaria – soma Malaria.

• Nimonia na maambukizi ya njia ya chini ya hewa – soma Nimonia.

• VVU/UKIMWI – soma VVU na UKIMWI.

• Upungufu wa damu – soma Upungufu wa damu wa madini chuma.

• Magonjwa ya moyo na mishipa ya damu – soma Shambulio la moyo.

• Majeraha, hasa ajali za barabarani.

• Saratani – mfano shingo ya kizazi; soma Saratani ya shingo ya kizazi.

• Maambukizi ya damu – soma Sepsisi.

• Kasoro za kuzaliwa.

• Kiharusi – soma Kiharusi.

Mwelekeo wa sasa

• Vifo vya VVU na malaria vimepungua kutokana na ARV, vyandarua na dawa bora.

• Kifua kikuu bado ni chanzo kikubwa – soma Kifua kikuu.

• Vifo vya watoto wachanga (njiti, kukosa hewa wakati wa kuzaliwa, maambukizi) bado viko juu.

• Presha, kisukari, kiharusi na saratani vinaongezeka – soma Shinikizo la juu la damu.

Nini cha kufanya

• Lala ndani ya chandarua; pima malaria ukipata homa.

• Pima VVU, presha, sukari na saratani ya shingo ya kizazi mara kwa mara.

• Chanjo zote kwa watoto; HPV kwa wasichana.

• Acha sigara, punguza pombe na chumvi; fanya mazoezi.

• Jifungulie kituo cha afya.

• Funga mkanda, vaa kofia ngumu ya pikipiki.

Dalili za hatari

• Homa kali, kupumua kwa shida, maumivu ya kifua, udhaifu upande mmoja, kuchanganyikiwa – hospitali mara moja.

Lini umwone daktari

• Kikohozi zaidi ya wiki 2.

• Kupungua uzito bila kukusudia.

• Hujapima presha au VVU mwaka huu.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara