Mwili umeumbwa kijiponya wenyewe

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Tunza kinga ya asili kwa usingizi, lishe, mazoezi na chanjo – na tumia huduma za afya pale mwili unapohitaji msaada. Soma Siri za afya ya akili.

Maelezo

Jinsi mwili unavyojilinda

• Ngozi, ute wa pua na tindikali ya tumbo – kizuizi cha kwanza.

• Chembe nyeupe za damu – hula na kuua vimelea.

• Antibodi na seli za kumbukumbu – hukumbuka maambukizi ya zamani.

• Homa – sehemu ya mapambano ya kinga.

• Bakteria wazuri wa utumbo na ngozi – hushindana na vimelea hatari.

Chanjo

• Hufundisha kinga bila kuugua; zimeokoa mamilioni ya maisha (surua, pepopunda, polio, homa ya ini B).

Mipaka

• Maambukizi makali (TB, nimonia, malaria kali) yanahitaji dawa.

• Magonjwa sugu (kisukari, presha, VVU) yanahitaji tiba ya muda mrefu.

• Mimea mingi ina viambato vyenye nguvu – baadhi vimekuwa dawa, lakini si kila mmea ni salama wala mbadala wa tiba iliyothibitishwa.

Nini cha kufanya

• Lala saa 7–9 – soma Dawa ya usingizi.

• Kula mboga, matunda, nafaka zisizokobolewa – soma Tabia tano za kiafya.

• Mazoezi dakika 150 kwa wiki.

• Pata chanjo zote za umri wako.

• Usitumie antibayotiki bila sababu – huua bakteria wazuri na kuleta usugu.

• Ukitumia dawa za asili, mwambie mtoa huduma.

Dalili za hatari

Hospitali mara moja ukiwa na:

• Homa kali, kupumua kwa shida, kuchanganyikiwa.

• Jeraha lenye usaha, wekundu unaoenea au homa.

Lini umwone daktari

• Dalili zisizopona kwa muda unaotarajiwa.

• Maambukizi yanayojirudia – pima sukari na VVU.

• Kabla ya kuacha dawa uliyoandikiwa kwa ajili ya tiba asilia.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara