Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

"Kiwango cha damu" kinachopimwa hospitalini ni hemoglobini (Hb) – protini yenye madini chuma ndani ya chembe nyekundu za damu inayobeba oksijeni kutoka mapafuni kwenda mwilini. Kiwango cha kawaida hutegemea umri, jinsia, ujauzito na kuishi milimani. Kwa watu wazima, Hb ya kawaida kwa wanaume ni karibu 13.5 hadi 17 g/dL na kwa wanawake karibu 12 hadi 15.5 g/dL. Kwa mujibu wa WHO (2024), upungufu wa damu ni Hb chini ya 13 g/dL kwa wanaume, chini ya 12 kwa wanawake wasio wajawazito, chini ya 11 kwa wajawazito (10.5 katika miezi 3 ya kati), na kwa watoto viwango maalumu kulingana na umri.

Kuhisi miguu kuwaka moto, hasa nyayo na zaidi wakati wa usiku, mara nyingi ni dalili ya mishipa ya fahamu ya pembezoni kuathirika (peripheral neuropathy). Visababishi vikuu ni kisukari, unywaji wa pombe kwa wingi, upungufu wa vitamini B12, B6 au folate, maambukizi ya VVU, na baadhi ya dawa – hasa dawa ya TB isoniazid ikitumika bila vitamini B6 (pyridoxine). Visababishi vingine ni ugonjwa wa figo, tezi ya shingo kufanya kazi kidogo, fangasi miguuni, viatu vinavyobana, kusimama muda mrefu, na mara chache ujauzito au kukoma hedhi.

Ukijipima VVU mwenyewe: mstari wa C pekee ni hasi; mistari ya C na T ni chanya; bila mstari wa C kipimo hakijafanya kazi. Majibu chanya lazima yathibitishwe kituo cha afya kabla ya kuanza ARV. Majibu hasi yanaaminika tu kama hatari ilikuwa zaidi ya wiki 12 zilizopita, kwa sababu vipimo vya mate huchelewa kugundua maambukizi mapya.

Kujamba sana kwa siku chache mara nyingi husababishwa na chakula (maharagwe, kabichi, vinywaji vyenye gesi, sukari nyingi), kumeza hewa au mabadiliko ya bakteria wa utumboni baada ya antibiotiki. Kujamba mara 10 hadi 20 kwa siku ni kawaida. Huhitaji uchunguzi kama kuna maumivu makali ya tumbo, damu kwenye kinyesi, kupungua uzito au kuharisha kusikoisha.

Kwa ngozi nyeti, kavu, yenye ukurutu au chunusi, sabuni bora ni laini, isiyo na manukato, isiyo na kemikali kali (sulfates kama SLS), yenye pH karibu na ya ngozi (~5.5), na yenye viambato vya kulainisha (glycerin, ceramides, shayiri). Vitakasa visivyo na sabuni (syndets) ni chaguo zuri. Sabuni za antibakteria na zenye manukato mengi huwasha ngozi na hazihitajiki kwa matumizi ya kila siku. Kwa chunusi, vitakasa vyenye benzoyl peroxide au salicylic acid husaidia. Mafuta laini baada ya kuoga ni muhimu kama sabuni yenyewe. Sabuni haitibu ugonjwa wa ngozi – vipele vinavyoendelea vinahitaji mtoa huduma.

Mtoto 'kushuka' (kichwa kuingia kwenye nyonga) mara nyingi hutokea wiki 2 hadi 4 kabla ya uchungu kwa mama wa mimba ya kwanza, na kwa waliowahi kuzaa mara nyingi uchungu unapoanza. Mama hupumua kwa urahisi zaidi lakini hukojoa mara kwa mara na huhisi uzito chini. Kushuka peke yake si dharura wala si ishara kwamba lazima ajifungue siku hiyo. Kinachohitaji kituo cha afya ni uchungu halisi, maji kutoka, damu, mtoto kupunguza kucheza, au kupita wiki 40 hadi 41.