Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya
Kuoga maji ya moto inaruhusiwa kwa mjamzito?
Mjamzito anaweza kuoga maji ya uvuguvugu, yaani maji yanayohisiwa vizuri bila kuunguza ngozi. Kinachoepukwa ni joto la mwili kupanda zaidi ya nyuzi 39, hasa miezi mitatu ya kwanza, kwa sababu tafiti zinahusisha joto kali la mama na hatari ndogo ya mgongo wazi kwa mtoto. Kwa hiyo epuka kukaa muda mrefu kwenye beseni la maji ya moto sana, sauna, na kuoga kwa maji ya moto kupita kiasi. Kuoga haraka kwa maji ya uvuguvugu ni salama na husaidia kupunguza maumivu ya mgongo na uchovu.
Nimefanya mapenzi na mbezu za kiume(spamu) zimemwagikia kwa ndani, Je, ni salama au si salama?
Mbegu kumwagwa ukeni bila kinga ni salama tu kama mnatumia njia nyingine ya uzazi wa mpango kwa usahihi (vidonge, sindano, kipandikizi, kitanzi) na wote wawili mmepimwa hamna magonjwa ya zinaa na mnaaminiana. Vinginevyo kuna hatari ya mimba – hasa katika siku za rutuba – na magonjwa ya zinaa ikiwemo VVU. Ndani ya saa 72 unaweza kutumia P2 (au kitanzi cha shaba ndani ya siku 5) kuzuia mimba, na PEP ndani ya saa 72 kama kuna hatari ya VVU.
Je, herpes simplex inaweza kusababisha maumivu ya viungo (athraitisi)?
Ndiyo, lakini ni nadra. Maambukizi ya kwanza ya herpes simplex (HSV-1 au HSV-2) mara nyingi huja na dalili za mwili mzima kama homa, uchovu na maumivu ya misuli na viungo kwa siku chache – haya hupotea yenyewe. Athraitisi halisi (kiungo kuvimba) kutokana na HSV imeripotiwa kwa wachache tu, hasa wenye kinga ndogo. Kwa mtu mwenye maumivu ya viungo na historia ya magonjwa ya zinaa, visababishi vya kawaida zaidi ni kisonono kilichosambaa (vipele vidogo, maumivu ya mishipa ya viungo, kiungo kimoja kuvimba), baridi yabisi tendaji baada ya klamidia, na VVU – hivyo vipimo ni muhimu. Kiungo kimoja chekundu, chenye joto na kuvimba pamoja na homa ni dharura (huenda maambukizi ya kiungo).
Mwanangu ana miezi 4 , anapoenda haja kubwa anapambana sana kama yule anayetoa kinyesi kigumu, wakati mwingine analia sana akijaribu kujisaidia na kinyesi hakitoki je nifanyeje?
Kwa mtoto wa miezi 4, kupambana, kujikunja, kuwa mwekundu usoni na kulia kwa dakika kadhaa kabla ya kutoa kinyesi laini ni kawaida. Bado anajifunza kulegeza misuli ya njia ya haja kubwa wakati anasukuma tumbo, na hali hii kitabibu huitwa dyschezia ya kichanga. Ni haja ngumu tu kama kinyesi chenyewe ni kigumu, kikavu, au kama vijiwe. Msaidie kwa kumkanda tumbo na zoezi la baiskeli. Kabla ya miezi 6 usimpe maji wala dawa bila ushauri. Kama anatumia maziwa ya kopo, yachanganywe kama maelekezo ya kopo. Damu kwenye kinyesi, tumbo kuvimba au kutapika ni sababu ya kwenda kituo cha afya.
Viupele kwenye uume haviwashi wala kuuma, shida ni nini?
Viupele vya uume visivyowasha wala kuuma mara nyingi ni maumbile ya kawaida: vipele lulu (safu kuzunguka shingo ya kichwa cha uume), Fordyce (vitone vya njano-nyeupe kwenye ngozi ya uume) au tezi za Tyson. Lakini baadhi ya maambukizi pia haviumi: sunzua (umbo la koliflawa, huongezeka), molluscum (vyenye kishimo katikati) na kidonda cha kaswende (kigumu, kisichouma). Ukiwa na shaka, au viupele vilitokea baada ya ngono, pima.
Maji ya ukee yakiingia katika kidonda unaweza kupata VVU?
Inawezekana, lakini hatari ni ndogo. Maji ya uke ya mtu mwenye VVU anayeishi na virusi visivyodhibitiwa yanaweza kubeba VVU, na maambukizi yanaweza kutokea tu yakiingia kwenye kidonda kibichi kilicho wazi au kinachotoa damu. Ngozi nzima isiyo na jeraha haipitishi VVU, na maji yaliyokauka hayaambukizi. Kama tukio lilikuwa la hatari, PEP ndani ya saa 72.