Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Mimba kutishia kutoka ni damu ukeni, na au bila maumivu ya tumbo au mgongo, kabla ya wiki 20 (hadi 24 kwa baadhi ya miongozo), huku mimba bado ipo na mlango wa kizazi umefungwa. Zaidi ya nusu ya wanawake hawa huendelea na ujauzito salama. Uchunguzi ni ultrasound (kuona mimba iko kwenye kizazi na moyo wa mtoto unadunda) na wakati mwingine hCG ya damu; mimba nje ya kizazi lazima iondolewe akilini. Kupumzika kitandani hakujaonyesha kuzuia mimba kutoka. Kwa mwanamke aliyewahi kupoteza mimba na sasa ana damu, mtoa huduma huweza kumpa projesteroni ya kuweka ukeni hadi wiki 16.

Muwasho mkali sehemu za siri kwa mwanamke mara nyingi husababishwa na fangasi, trikomona, mzio au muwasho wa sabuni, pedi na manukato, au ngozi kavu wakati wa komahedhi. Sababu nyingine ni malengelenge (herpes), upele na chawa wa sehemu za siri, kisukari, lichen sclerosus (madoa meupe yanayowasha) na – mara chache, hasa kwa wazee – saratani ya uke wa nje. Kujikuna hadi damu kunaleta vidonda na maambukizi; uchunguzi unahitajika ili kupata dawa sahihi.

P2 hutumika mara moja kwa kila tendo la ngono bila kinga, haraka iwezekanavyo (ndani ya saa 72). Kama utafanya tendo jingine bila kinga – hata katika mzunguko huo huo – P2 inaweza kutumika tena; kwa mujibu wa WHO na FSRH, kurudia hakuna hatari na hakuidhoofishi dawa. Lakini P2 si njia ya kawaida ya uzazi wa mpango: hushindwa mara nyingi zaidi kuliko njia za kudumu na huvuruga hedhi. Kwa wenye uzito mkubwa, kitanzi cha shaba ndicho kinga bora ya dharura.

Mwenye saratani ya matiti sasa hapaswi kutumia njia yoyote ya homoni – vidonge vya vichocheo viwili, vidonge vya projestini, sindano, kipandikizi wala kitanzi cha homoni (WHO daraja 4), kwa sababu saratani nyingi za matiti hukua kwa homoni. Aliyepona zaidi ya miaka 5 bila kurudi, njia za homoni hutumika kwa tahadhari tu (daraja 3). Kitanzi cha shaba na kondomu ni salama kwa wote. Tafiti zimeonyesha njia za homoni huongeza kidogo hatari ya saratani ya matiti kwa wanawake kwa ujumla, na hatari hupungua baada ya kuziacha.

Hatari ya kupata VVU kwa kung'atwa na binadamu ni ndogo mno – visa vilivyothibitishwa duniani ni vichache sana. Mate peke yake hayaambukizi VVU; hatari inawezekana tu pale damu kutoka mdomoni mwa aliyeng'ata (fizi au vidonda) inaingia kwenye jeraha lenye kina, au damu ya aliyeng'atwa inaingia mdomoni mwenye vidonda. Hatari kubwa zaidi baada ya kung'atwa ni maambukizi ya bakteria wa mdomoni, homa ya ini B, na pepopunda. Osha jeraha kwa maji na sabuni, nenda kituoni: antibayotiki ya kinga (mfano amoxicillin-clavulanate) mara nyingi hushauriwa, chanjo ya pepopunda na homa ya ini B inapohitajika, na PEP huzingatiwa tu pale damu ilihusika.

Vipele lulu (pearly penile papules) ni vinundu vidogo vya rangi ya ngozi au nyeupe, vilivyopangwa mstari mmoja au zaidi kuzunguka ukingo wa kichwa cha uume. Ni sehemu ya kawaida ya ngozi – hutokea kwa karibu mwanaume 1 kati ya 4 hadi 5, hasa vijana na wasiotahiriwa. Si ugonjwa wa zinaa, haviambukizi, haviumi wala kuwasha, na havigeuki kuwa saratani. Havihitaji tiba; kwa wanaotaka kwa sababu za muonekano, tiba za kitaalamu kama laser zipo. Usijaribu kuvikata, kuvichoma au kupaka dawa za warts – huleta makovu na maambukizi. Tofauti na viungo (warts) ambavyo hukua bila mpangilio na huweza kuwa kama koliflawa.