Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Ute mweupe kama krimu wakati wa tendo la ndoa mara nyingi ni kawaida: msisimko wa kimapenzi huongeza ute kutoka tezi za uke na shingo ya kizazi, na msuguano huufanya uwe mweupe na laini. Ute huu hauna harufu kali, hauwashi wala kuuma. Huongezeka pia karibu na ovuleshaji, wakati wa ujauzito na kwa wanaotumia homoni. Ute unaoambatana na kuwasha, kuchoma, harufu ya shombo, rangi ya kijivu, njano au kijani, au maumivu huashiria fangasi, BV au magonjwa ya zinaa – na unahitaji kupimwa.

Kiwango cha testosteroni hubadilika siku nzima – huwa juu asubuhi. Ili kusema kiko chini, kipimo kifanywe asubuhi (saa 1–4) na kirudiwe mara 2; kwa miongozo (AUA 2018), chini ya 300 ng/dL (3 ng/mL) pamoja na dalili huashiria upungufu, ingawa maabara hutumia viwango tofauti kidogo. Kiwango cha 2.35 ng/mL kinastahili kurudiwa na kuchunguza chanzo: LH, FSH, prolactin, sukari, tezi, na dawa unazotumia. Visababishi vya kawaida ni unene, kisukari, usingizi duni (pamoja na kukoroma/apnoea), pombe, opioid, steroids za mazoezi, magonjwa sugu na umri. Njia za kuongeza bila dawa zenye ushahidi: kupunguza uzito (huongeza kwa kiasi kikubwa kwa wanene), mazoezi ya nguvu, usingizi wa saa 7–9, kupunguza pombe, kuacha sigara na kudhibiti kisukari. Tiba ya testosteroni hutolewa na daktari tu kwa upungufu uliothibitishwa; muhimu: testosteroni ya sindano/jeli huzuia uzalishaji wa mbegu – haifai kwa anayetafuta mtoto. 'Booster' za mitishamba na virutubisho vingi havina ushahidi wa kutosha.

Kikokotoo hiki hukadiria uwezekano wa kushika mimba kutokana na tarehe ya kwanza ya hedhi yako ya mwisho, tarehe ya tendo la ndoa bila kinga, na urefu wa mzunguko wako. Uwezekano huwa mkubwa zaidi siku 1 hadi 2 kabla ya ovulesheni na siku yenyewe, takribani asilimia 25 hadi 35 kwa tendo moja kwa wanandoa wenye rutuba, mdogo siku 5 kabla, na karibu sifuri siku 2 baada.

Damu nyeusi au kahawia iliyokolea wakati wa hedhi mara nyingi ni damu ya zamani iliyokaa kwenye kizazi au uke kwa muda na kubadilika rangi – hasa mwanzoni au mwishoni mwa hedhi, na ni kawaida. Huweza pia kuonekana kwa wanaotumia uzazi wa mpango wa homoni, baada ya kujifungua (lokia), au kabla ya komahedhi. Inakuwa ya kuchunguzwa ikiambatana na harufu mbaya, homa, maumivu makali, damu nje ya hedhi, au dalili za ujauzito – huweza kuwa maambukizi, mabaki ya mimba, kitu kilichosahaulika ukeni, au mimba nje ya kizazi.

Maumivu ndani kabisa ya tumbo la chini au nyonga wakati au baada ya tendo, hasa uume unapoingia kwa kina, kitaalamu dispareunia ya kina, mara nyingi hayatoki kwenye uke wenyewe bali kwenye viungo vya ndani. Visababishi vikuu ni endometriosisi, maambukizi ya via vya uzazi (PID), faibroidi, sisti kwenye ovari, kibofu cha mkojo, utumbo nyeti (IBS), misuli ya sakafu ya nyonga kukaza, mishipa ya fahamu kubanwa, na sababu za kihisia.

Uchungu wa kuja na kupoa (uchungu wa uongo, Braxton Hicks) ni mikazo ya mfuko wa uzazi isiyo na mpangilio, inayoweza kuanza miezi ya mwisho ya ujauzito. Huwa: haina mpangilio wa muda, haizidi nguvu wala kukaribiana, mara nyingi huhisiwa tumboni mbele, na hupungua ukipumzika, ukibadili mkao, ukitembea au ukinywa maji. Haufungui mlango wa kizazi. Uchungu halisi: mikazo inayokuja kwa mpangilio, inazidi nguvu, inakaribiana (k.m. kila dakika 5 au chini, kila mmoja sekunde 45–60), maumivu huanzia mgongoni kuja mbele, na haipungui kwa kupumzika; mara nyingi huambatana na ute wenye damu (show) au maji kutoka. Kwa mimba ya kwanza nenda kituoni mikazo ikiwa kila dakika 5 kwa saa 1; kwa waliojifungua kabla, mapema zaidi. Kabla ya wiki 37, mikazo inayojirudia zaidi ya 4 kwa saa ni uchungu wa mapema mpaka ithibitishwe vinginevyo – nenda hospitali.