Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Kwa wiki 35, wastani wa uzito wa mtoto ni karibu kilo 2.5–2.7; kilo 3.4 ni juu ya kiwango cha kawaida kwa umri huo (large for gestational age). Visababishi vya kawaida ni makadirio yasiyo sahihi ya umri wa mimba (hedhi isiyokumbukwa au ultrasound ya kuchelewa – mtoto huenda ni mkubwa kwa umri zaidi), kisukari cha mama (kabla au wakati wa mimba), uzito mkubwa wa mama, urithi (wazazi warefu/wakubwa), na mara chache hali za vinasaba. Mtoto njiti hata akiwa mkubwa bado huweza kuwa na mapafu au ini changa: kupumua kwa shida, sukari kushuka, manjano, na kushindwa kunyonya vizuri. Mama apimwe sukari, na mtoto apimwe sukari na kufuatiliwa.

Baada ya mimba kutoka au kutolewa, ute na damu hubadilika kadri mfuko wa uzazi unavyopona: nyekundu siku chache za mwanzo, kisha pinki au kahawia, na mwishowe njano hafifu au mweupe ndani ya wiki 2–3. Ni kidogo na kifupi kuliko lokia ya baada ya kujifungua. Ute wa kawaida hauna harufu mbaya. Ute wenye harufu mbaya, rangi ya njano-kijani au kijivu, usaha, pamoja na homa au maumivu ya tumbo yanayoongezeka huashiria maambukizi (endometritis au PID) – yanahitaji matibabu mapema. Baada ya wiki 2–4, ute huweza kurudi kwenye mzunguko wa kawaida, ikiwemo ute wa ovuleshaji.

Presha huweza kusomeka juu kuliko ilivyo kwa sababu za kipimo: mkanda mdogo kwa mkono mnene (huongeza kwa mmHg kadhaa), kutopumzika dakika 5, kuongea au kusogea, kibofu kilichojaa (hadi 10–15 mmHg), kahawa, sigara au mazoezi ndani ya dakika 30, maumivu, mkono kuning'inia chini ya moyo, miguu kukunjwa, na hofu ya kliniki (white-coat hypertension – presha juu kliniki tu, kwa karibu 1 kati ya 5). Ndiyo maana utambuzi wa presha huhitaji vipimo vingi katika siku tofauti, na kupima nyumbani (wastani 135/85 au zaidi = juu) au saa 24 (ABPM). Kinyume chake, presha iliyofichika – kawaida kliniki lakini juu nyumbani – pia ipo.

Kipimo cha damu husaidia kugundua magonjwa mengi mapema na kufuatilia matibabu: upungufu wa damu, maambukizi, malaria, kisukari, magonjwa ya figo, ini na tezi ya shingo, lehemu, VVU, homa ya ini B na C, kaswende, ujauzito, kundi la damu na selimundu. Hakuna 'kipimo kimoja cha kila kitu' – mtoa huduma huchagua vipimo kulingana na dalili zako. Majibu ya kawaida hayamaanishi huna ugonjwa wowote, na majibu yasiyo ya kawaida hufasiriwa pamoja na dalili.

Kunguni ni wadudu wadogo wasio na mabawa wanaofyonza damu usiku. Tafiti hazijathibitisha kuwa wanaambukiza magonjwa kama VVU au homa ya ini. Madhara yao ni: vipele vinavyowasha (mara nyingi kwa mstari au makundi ya 3), mzio kwa baadhi, maambukizi ya ngozi kwa kujikuna, kukosa usingizi, wasiwasi na aibu. Mara chache sana, wingi mkubwa wa kunguni kwa muda mrefu umehusishwa na upungufu wa damu.

Shahawa hutoka kwa joto la mwili (karibu nyuzi 35–37) – hazitoki zikiwa baridi. Kuhisi baridi ni hisia, mara nyingi inayotokana na mazingira ya baridi, shahawa kukaa nje ya mwili kwa muda (hupoa haraka zikienea kwenye ngozi), msongo wa mawazo, wasiwasi juu ya afya ya uzazi, au mabadiliko ya hisia za mishipa ya fahamu. Mara chache huambatana na tatizo kama maambukizi ya tezi dume (prostatitis), kisukari kinachoathiri mishipa ya fahamu, au matatizo ya homoni – lakini hapo huwa na dalili nyingine: maumivu, kuungua kukojoa, uchafu, damu kwenye shahawa, au nguvu za kiume kupungua. Hisia ya baridi peke yake haimaanishi ugumba wala haiathiri mbegu. Imani za kienyeji kwamba "shahawa baridi hazitungishi" si sahihi; uwezo wa kutungisha hupimwa kwa kipimo cha shahawa.