Sababu, dalili, Uchunguzi, Matibabu na Matarajio

Wazazi wanaweza kushangaa sana mtoto anapozaliwa akiwa hana pua inayoonekana katika sehemu yake ya kawaida, lakini katikati ya uso, kati ya macho, kuna kimfumo cha nyama kinachojitokeza kama mrija au kinachofanana na pua iliyorefuka. Hali hii ni tofauti na mtoto kuwa na pua ndogo au pua iliyopungua, katika hali hii, pua ya kawaida inaweza kuwa haikutengenezwa, huku kukiwa na kimfumo kingine cha tishu katikati ya uso.

Hali hii ni mojawapo ya kasoro adimu sana za ukuaji wa uso zinazotokea mtoto akiwa tumboni. Kimfumo hicho cha katikati ya uso kinaweza kuwa kifupi au kirefu, chembamba au kipana, na wakati mwingine kinaweza kuwa na tundu moja au muundo unaofanana na njia ya hewa. Hata hivyo, mwonekano wake pekee hauwezi kuonyesha kama kinafanya kazi kama pua ya kawaida.

Katika baadhi ya watoto, hali hii inaweza kutokea pamoja na macho ambayo yako karibu sana, mabadiliko ya kaakaa, taya au mifupa ya uso. Kwa wengine, inaweza kuhusishwa na mabadiliko ya sehemu za mbele za ubongo. Hata hivyo, kuwepo kwa kimfumo hicho katikati ya uso hakumaanishi moja kwa moja kwamba mtoto ana tatizo kubwa la ubongo. Uchunguzi wa kina ndio unaoweza kuonyesha hali halisi ya mtoto.

Kuzaliwa bila pua na kuwa na uvimbe katikati ya macho ni nini?

Ni hali ya kuzaliwa ambapo pua ya kawaida haijatengenezwa au haipo, huku kukiwa na kimfumo cha tishu kinachojitokeza katika mstari wa kati wa uso. Kimfumo hicho kinaweza kuonekana kama uvimbe mrefu unatotoka katika eneo la kati ya macho au juu ya sehemu ambayo kwa kawaida pua ingekuwepo.

Pua ya kawaida huundwa kutokana na hatua kadhaa za ukuaji wa uso wa mtoto akiwa tumboni. Ukuaji huo huhusisha tishu maalumu zinazounda sehemu za nje za pua, mifupa ya pua, njia za hewa za pua na sehemu zinazohusiana na mfumo wa kunusa. Mabadiliko katika hatua hizo za mapema yanaweza kusababisha pua kutotengenezwa vizuri au kutotengenezwa kabisa.

Kimfumo kinachojitokeza katikati ya uso ni muundo tofauti na pua ya kawaida. Katika baadhi ya hali za ukuaji usio wa kawaida wa uso, tishu zinaweza kuunda kimfumo cha mrija katikati ya uso badala ya pua ya kawaida. Kimfumo hicho kinaweza kuhusishwa na kasoro nyingine za mstari wa kati wa uso.

Kwa hiyo, mtoto mwenye mwonekano huu hapaswi kutafsiriwa kwa kuangalia sura pekee. Ni muhimu kutambua kama kuna njia za hewa, mifupa ya uso, sehemu za kunusa, kaakaa, macho na miundo ya ndani ya kichwa iliyotengenezwa kawaida au la.

Hali hii hutokea kwa sababu gani?

Sababu halisi ya hali hii mara nyingi haijulikani. Inatokana na mabadiliko ya ukuaji wa mtoto katika hatua za mapema sana za ujauzito, wakati ambapo sehemu mbalimbali za uso na ubongo zinaundwa. Ukuaji wa pua na sehemu za katikati za uso hutokea kupitia mwingiliano wa tishu kadhaa za kiinitete.

Utafiti wa maendeleo ya mtoto tumboni unaonyesha kwamba matatizo katika uundaji au muunganiko wa tishu zinazounda pua yanaweza kuchangia hali hii. Pia, mabadiliko katika uhamaji na ukuaji wa seli zinazoshiriki katika uundaji wa uso yanaweza kuwa na nafasi. Hata hivyo, kwa mtoto mmoja, mara nyingi haiwezekani kusema kwa uhakika ni tukio gani lilisababisha hali hiyo.

Katika baadhi ya watoto, hali ya kutokuwepo kwa pua hujitokeza ikiwa sehemu ya tatizo kubwa zaidi la ukuaji wa uso na ubongo. Katika wengine inaweza kutokea bila kasoro kubwa ya ubongo. Ndiyo maana uchunguzi wa kila mtoto mmoja mmoja ni muhimu badala ya kudhani kuwa watoto wote wenye hali hii wana matatizo yanayofanana.

Je, hali hii ni ya kurithi?

Si kila mtoto anayezaliwa na hali hii huwa amerithi tatizo kutoka kwa wazazi wake. Visa vingi vilivyoelezwa katika tafiti vimetokea bila historia ya familia yenye hali kama hiyo.

Hata hivyo, kwa sababu baadhi ya kasoro za ukuaji wa uso zinaweza kuhusishwa na mabadiliko ya vinasaba, daktari anaweza kupendekeza uchunguzi wa kitaalamu wa vinasaba hasa pale mtoto anapokuwa na kasoro nyingine nyingi zinazotokea pamoja. Uchunguzi huo unaweza kusaidia kutambua kama kuna ugonjwa wa kurithi au mabadiliko maalumu ya kimaumbile.

Wazazi hawapaswi kujilaumu kwa kuzaliwa kwa mtoto mwenye hali hii. Mara nyingi hakuna jambo moja ambalo mzazi alifanya au hakulifanya linaloweza kutajwa kuwa sababu ya moja kwa moja. Kwa hali adimu kama hii, sababu hubaki haijulikani katika watoto wengi.

Je, uvimbe huo ndiyo pua ya mtoto?

Si lazima, uvimbe/kinyama kinachojitokeza katikati ya uso kinaweza kufanana sana na pua kwa kuonekana, hasa ikiwa ni kirefu na kina umbo la mrija. Lakini mwonekano huo pekee hauonyeshi kwamba kimfumo hicho kina mifupa ya pua, njia ya hewa, sehemu ya kunusa au muundo mwingine wa pua ya kawaida.

Kwa baadhi ya watoto, kimfumo hicho kinaweza kuwa na tundu au uwazi, lakini tundu hilo si lazima liungane na njia ya kawaida ya hewa ya pua. Uchunguzi wa ndani kwa kutumia picha maalumu unaweza kuonyesha kama kuna njia yoyote ya hewa na jinsi mifupa na tishu zilivyoundwa.

Kwa hiyo, si sahihi kusema kwamba mtoto ana "pua nyingine" kwa sababu tu kuna tubu katikati ya uso. Kwa usahihi zaidi, ni kimfumo cha tishu kilichotokana na ukuaji usio wa kawaida wa sehemu za katikati ya uso.

Je, mtoto anaweza kuwa na macho mawili ya kawaida?

Kuwepo kwauvimbe katikati ya macho hakumaanishi kwamba mtoto lazima awe na jicho moja. Kuna aina mbalimbali za kasoro za ukuaji wa mstari wa kati wa uso, na kiwango cha mabadiliko kinaweza kutofautiana sana kati ya mtoto mmoja na mwingine.

Baadhi ya watoto wanaweza kuwa na macho mawili, lakini macho yakawa yamekaribiana kuliko kawaida au yakawa na mabadiliko mengine ya kimaumbile. Wengine wanaweza kuwa na macho yaliyoundwa vizuri zaidi. Uchunguzi wa macho unahitajika ili kujua hali ya kuona na muundo wa macho.

Hivyo, mwonekano wa pua au tubu katikati ya macho haupaswi kutumiwa peke yake kutabiri uwezo wa mtoto kuona au hali ya ubongo. Uchunguzi wa macho na picha za ndani za kichwa hutoa taarifa muhimu zaidi.

Je, hali hii inaweza kuhusiana na ubongo?

Ndiyo, inaweza kuhusiana na mabadiliko ya ubongo katika baadhi ya watoto, lakini si kila mtoto mwenye hali hii huwa na tatizo la ubongo.

Sehemu za kati za uso na sehemu za mbele za ubongo hukua katika hatua zinazohusiana sana wakati wa ujauzito. Kwa hiyo, matatizo makubwa ya ukuaji wa sehemu ya mbele ya ubongo yanaweza kuambatana na kasoro za mstari wa kati wa uso, ikiwa ni pamoja na kutokuwepo kwa pua na kuwepo kwa kimfumo cha mrija katikati ya uso.

Kwa mtoto ambaye ana hali hii, daktari anaweza kuhitaji kuchunguza ubongo kwa picha maalumu ili kuangalia kama sehemu zake kuu zimeundwa na kutenganishwa kawaida. Hii ndiyo sababu mtoto mwenye mwonekano huu anahitaji tathmini pana badala ya kuangaliwa pua pekee.

Dalili ambazo mtoto anaweza kuwa nazo

Dalili hutofautiana kulingana na jinsi njia ya hewa na sehemu nyingine za uso zilivyoundwa.

Mtoto anaweza kuwa na:

• Ugumu wa kupumua mara tu baada ya kuzaliwa

• Kupumua kwa shida hasa wakati wa kunyonya

• Kushindwa kunyonya vizuri

• Kuchoka haraka wakati wa kulishwa

• Kubadilika rangi kuwa bluu wakati wa kukosa hewa ya kutosha

• Kukatiza kupumua kwa vipindi

• Mabadiliko ya paa la mdomo

• Mabadiliko ya macho

• Mabadiliko ya masikio

• Mabadiliko ya taya au mifupa ya uso

• Mabadiliko ya ukuaji wa ubongo katika baadhi ya watoto

• Matatizo ya kunusa ikiwa mfumo wa kunusa haujatengenezwa kawaida

Tatizo kubwa kwa mtoto mchanga linaweza kuwa njia ya hewa. Watoto wachanga hutegemea sana kupumua kupitia pua, hasa wakati wa kunyonya. Ikiwa hakuna njia ya hewa ya pua inayofanya kazi, mtoto anaweza kupata shida kubwa ya kupumua na kulisha.

Kwa nini mtoto anaweza kupata shida ya kupumua?

Pua ya kawaida si kiungo cha sura pekeaeina njia za hewa zinazosaidia hewa kuingia na kutoka. Mtoto ambaye hana pua na hana njia ya hewa ya pua iliyoundwa kawaida anaweza kushindwa kupitisha hewa kupitia sehemu hiyo.

Tatizo huwa kubwa zaidi wakati mtoto anaponyonya. Wakati wa kunyonya, mtoto anahitaji kuratibu kunyonya, kumeza na kupumua. Ikiwa njia ya hewa haifanyi kazi vizuri, mtoto anaweza kushindwa kuendelea kunyonya kwa muda mrefu, akachoka au kuanza kubadilika rangi.

Kwa sababu hiyo, mtoto mwenye hali hii anahitaji kutathminiwa mapema kuhusu njia ya hewa. Katika baadhi ya visa vilivyoelezwa, watoto walihitaji hatua maalumu za kusaidia kupumua mara baada ya kuzaliwa.

Kwa nini mtoto anaweza kupata shida ya kunyonya?

Kunyonya kwa mtoto mchanga kunahitaji uwezo mzuri wa kupumua na kumeza kwa mpangilio. Mtoto mwenye tatizo la njia ya hewa anaweza kushindwa kufanya hivyo kwa ufanisi.

Pia, kama kuna tatizo la kaakaa au muundo wa mdomo, maziwa yanaweza kushindwa kuelekezwa vizuri kuelekea tumboni. Mtoto anaweza kukohoa, kukabwa au kuchoka haraka wakati wa kulishwa.

Ikiwa mtoto hawezi kupata lishe ya kutosha, anaweza kupungua uzito na kupata udhaifu. Kwa hiyo, tathmini ya ulaji na uzito ni sehemu muhimu ya matibabu, si suala la sura ya uso pekee.

Je, mtoto mwenye hali hii anaweza kuishi?

Ndiyo, baadhi ya watoto wanaweza kuishi, lakini matarajio hutegemea sana hali ya mtoto binafsi.

Mtoto ambaye hana kasoro kubwa ya ubongo, ana njia ya hewa inayoweza kudhibitiwa na hana matatizo makubwa ya viungo vingine anaweza kuwa na matarajio tofauti kabisa na mtoto mwenye kasoro nyingi za ubongo, moyo, macho, kaakaa au njia ya hewa.

Kwa hiyo, si sahihi kusema kwamba mtoto mwenye hali hii hawezi kuishi. Vivyo hivyo, si sahihi kumhakikishia mzazi kwamba kila kitu kitakuwa kawaida. Uchunguzi wa kina baada ya kuzaliwa ndio husaidia kutoa picha ya hali halisi ya mtoto.

Uchunguzi hufanywaje?

Uchunguzi huanza kwa kumchunguza mtoto kwa makini kutoka kichwa hadi miguu.

Daktari huangalia:

• Muundo wa macho

• Umbali kati ya macho

• Muundo wa kimfumo kilichopo katikati ya uso

• Kama kimfumo hicho kina tundu

• Muundo wa mdomo na kaakaa

• Taya ya juu na ya chini

• Masikio

• Kupumua

• Uwezo wa kunyonya na kumeza

• Ukuaji wa kichwa

• Dalili za mabadiliko ya mfumo wa neva

Picha za mifupa ya uso na kichwa zinaweza kuhitajika ili kujua ni sehemu gani za pua zipo au hazipo. Uchunguzi wa picha unaweza pia kusaidia kutathmini ubongo na miundo ya ndani ya uso.

Picha za ubongo zina umuhimu gani?

Picha za ndani za kichwa zinaweza kusaidia kuonyesha kama ubongo umeundwa na kutenganishwa kawaida, kama mifupa ya uso imeundwa vizuri na kama kuna njia za hewa au miundo mingine ambayo haionekani kwa kuangalia nje.

Aina ya picha inayotumika hutegemea hali ya mtoto. Daktari anaweza kutumia picha za mionzi ya mifupa kwa maelezo ya mifupa na njia za hewa, au picha maalumu za sumaku kwa uchunguzi wa ubongo na tishu laini.

Si kila mtoto anahitaji kila aina ya picha. Uchunguzi hupangwa kulingana na dalili, hali ya kupumua, mwonekano wa uso na matokeo ya uchunguzi wa kwanza.

Je, mtoto anapaswa kuchunguzwa macho?

Kwa sababu kasoro za pua na sehemu za katikati ya uso zinaweza kuambatana na mabadiliko ya macho, uchunguzi wa macho unaweza kuwa muhimu hata kama macho yanaonekana mawili na yanaonekana kuwa sawa kwa mzazi.

Mtaalamu wa macho anaweza kuchunguza muundo wa macho, uwezo wa kuona na sehemu zinazohusika na kupitisha taarifa za kuona kwenda kwenye ubongo. Hii inaweza kusaidia kutambua tatizo ambalo haliwezi kuonekana kwa kuangalia macho kwa kawaida.

Matokeo ya uchunguzi wa macho pia husaidia kupanga ufuatiliaji wa mtoto anapokua.

Je, mtoto anahitaji kuchunguzwa paa la mdomo?

Ndiyo, kwa sababu baadhi ya watoto wenye kasoro za pua na mstari wa kati wa uso wanaweza kuwa na paa la mdomo lililoinuka sana au lililogawanyika.

Tatizo la paa la mdomo linaweza kuathiri kunyonya, kumeza, lishe na baadaye uzalishaji wa sauti. Hivyo, uchunguzi wa mdomo na kaakaa ni sehemu muhimu ya tathmini ya mtoto.

Ikiwa kuna tatizo, matibabu yanaweza kuhusisha mtaalamu wa watoto, mtaalamu wa upasuaji wa uso na taya, mtaalamu wa lishe na wataalamu wengine kulingana na mahitaji ya mtoto.

Matibabu ya hali hii ni yapi?

Hakuna tiba moja inayofaa kwa kila mtoto. Hatua ya kwanza ni kuhakikisha mtoto anapata hewa ya kutosha. Ikiwa kuna tatizo la kupumua, wataalamu wa watoto wachanga na njia ya hewa wanaweza kutumia njia maalumu za kusaidia kupumua.

Hatua inayofuata ni kuhakikisha mtoto anapata lishe ya kutosha. Mtoto ambaye hawezi kunyonya vizuri anaweza kuhitaji njia mbadala ya kumpa maziwa kwa muda hadi uwezo wa kula kwa usalama utakapoimarika. Baada ya mtoto kuwa salama, madaktari huanza kupanga matibabu ya muda mrefu ya muundo wa uso.

Ujenzi wa pua unaweza kufanywa kwa hatua, na muda wa kuanza hutegemea muundo wa mtoto, ukuaji wake, njia ya hewa na hali ya mifupa ya uso. Hakuna muda mmoja unaokubalika kwa watoto wote kwa sababu hali hii ni nadra sana.

Ujenzi wa pua hufanywaje?

Ujenzi wa pua ni upasuaji wa kurejesha umbo na kazi ya pua kwa kutumia tishu za mtoto mwenyewe au vifaa vinavyofaa.

Daktari anaweza kuhitaji kujenga mfumo wa ndani wa pua kwa kutumia gegedu au mfupa unaofaa, kisha kuunda ngozi na tishu za nje ili kupata umbo linalokaribia pua ya kawaida.

Kwa sababu uso wa mtoto unaendelea kukua, ujenzi unaweza kufanywa kwa hatua badala ya upasuaji mmoja. Mpango wa matibabu unaweza kubadilika kadiri mtoto anavyokua na kadiri mifupa ya uso inavyoonekana kwenye uchunguzi wa picha.

Je, uvimbe uliopo katikati ya uso unaweza kutumika kujenga pua?

Katika baadhi ya aina za kasoro za pua, tishu zilizopo zinaweza kuwa na thamani katika ujenzi wa baadaye wa pua. Hata hivyo, hilo haliwezi kuamuliwa kwa kuangalia nje pekee.

Daktari wa upasuaji wa uso na taya atahitaji kujua muundo wa ndani wa kimfumo hicho, uhusiano wake na mifupa ya uso, uwepo wa mishipa ya damu na uhusiano wake na miundo mingine.

Kwa hiyo, kimfumo hicho hakipaswi kuondolewa nyumbani, kuchomwa, kukatwa au kubanwa. Kinaweza kuwa na uhusiano muhimu na miundo ya ndani ya uso.

Je, kuna uwezekano wa mtoto kupata matatizo ya ukuaji?

Uwezekano unategemea zaidi matatizo yanayoambatana na hali ya pua kuliko sura ya pua yenyewe.

Mtoto ambaye ubongo wake umeundwa kawaida, anaona vizuri, anasikia vizuri, anapata lishe ya kutosha na hana matatizo makubwa ya njia ya hewa anaweza kukua kwa namna tofauti kabisa na mtoto mwenye mabadiliko makubwa ya ubongo au viungo vingine.

Kwa hiyo, ufuatiliaji wa ukuaji wa mtoto ni muhimu. Madaktari wanaweza kufuatilia uzito, urefu, ukuaji wa kichwa, uwezo wa kukaa, kutambaa, kutembea, kuzungumza na kujifunza kulingana na umri.

Ni wataalamu gani wanaweza kumhudumia mtoto?

Kwa sababu hali hii inaweza kuhusisha sehemu nyingi za mwili, mtoto anaweza kuhitaji timu ya wataalamu.

Timu inaweza kujumuisha:

• Daktari wa watoto.

• Daktari bingwa wa watoto wachanga.

• Daktari wa njia ya hewa na masikio, pua na koo.

• Daktari wa macho.

• Daktari wa upasuaji wa uso na taya.

• Daktari bingwa wa upasuaji wa plastiki.

• Daktari bingwa wa mfumo wa neva.

• Mtaalamu wa vinasaba.

• Mtaalamu wa lishe.

• Mtaalamu wa kumeza na kuzungumza.

• Wataalamu wengine kulingana na matatizo yaliyopo.

Ushirikiano huu ni muhimu kwa sababu kurekebisha sura ya pua pekee hakutoshi ikiwa mtoto ana tatizo la kupumua, kumeza, kuona, kusikia au ukuaji wa ubongo.

Je, wazazi wanapaswa kufanya nini mtoto akizaliwa akiwa na hali hii?

Kipaumbele cha kwanza ni kuhakikisha mtoto anapumua vizuri. Ikiwa mtoto anapumua kwa shida, anabadilika rangi kuwa bluu, anashindwa kunyonya, anakatiza kupumua au anaonekana kulegea, anahitaji huduma ya hospitali mara moja.

Wazazi hawapaswi kujaribu kuingiza kitu ndani ya kimfumo hicho, kukifungua, kukata, kukibonyeza au kukifunga. Pia hawapaswi kutumia dawa au vitu vya kienyeji kwenye sehemu hiyo bila ushauri wa mtaalamu.

Dalili za hatari zinazohitaji huduma ya haraka

Mtoto anapaswa kupelekwa hospitali haraka ikiwa:

• Anapumua kwa shida

• Anavuta kifua ndani wakati wa kupumua

• Midomo au uso unabadilika kuwa wa bluu

• Anakatiza kupumua

• Anashindwa kunyonya

• Anakabwa mara kwa mara wakati wa kula

• Anakuwa mlegevu sana

• Anapata degedege

• Anashindwa kumeza

• Anatapika mara kwa mara na kushindwa kupata maziwa

• Uzito unapungua

• Ana homa au dalili za maambukizi

• Hali yake ya kupumua inazidi kuwa mbaya

Hizi ni dalili za hatari kwa mtoto mchanga kwa ujumla, na kwa mtoto mwenye kasoro ya pua au njia ya hewa zinahitaji kuchukuliwa kwa uzito zaidi.

Je, wazazi wanapaswa kuogopa kwamba mtoto hatakuwa na maisha ya kawaida?

Si lazima, kuna tofauti kubwa kati ya mtoto mwenye kutokuwepo kwa pua pekee na mtoto ambaye ana kutokuwepo kwa pua pamoja na kasoro kubwa za ubongo, macho, moyo, kaakaa au viungo vingine.

Matarajio ya mtoto hujulikana vizuri zaidi baada ya uchunguzi wa kina. Hivyo, badala ya kujaribu kutabiri maisha ya mtoto kutokana na sura yake, ni muhimu kujua hali ya ubongo, macho, njia ya hewa, lishe, kusikia na maendeleo ya mwili.

Kwa watoto wanaoweza kudhibitiwa kiafya, matibabu ya ujenzi wa uso yanaweza kufanywa hatua kwa hatua kadiri wanavyokua.

Hitimisho

Kuzaliwa bila pua ya kawaida huku kukiwa na tubu ya tishu katikati ya macho ni hali adimu sana ya ukuaji wa uso ambayo hutokea mtoto akiwa tumboni. Tubu hiyo inaweza kufanana na pua kwa mwonekano, lakini si lazima iwe pua inayofanya kazi kama pua ya kawaida. Hali inaweza kutokea ikiwa peke yake au pamoja na mabadiliko ya macho, paa la mdomo, mifupa ya uso, njia ya hewa na wakati mwingine ubongo.

Jambo muhimu zaidi baada ya mtoto kuzaliwa ni kuhakikisha anapumua na kulishwa kwa usalama, kisha kufanya uchunguzi wa kina wa uso, njia ya hewa, macho, mdomo, paa la mdomo, ubongo na viungo vingine kulingana na hali yake. Matibabu hupangwa kwa mtoto mmoja mmoja, na ujenzi wa pua unaweza kufanywa kwa hatua kadiri mtoto anavyokua. Wazazi hawapaswi kujilaumu, na mwonekano wa uso pekee hautoshi kutabiri maisha au uwezo wa mtoto wa kukua na kujifunza.

Maswali yanayoulizwa Mara kwa Mara