Kulia usiku kwa mtoto mchanga ni jambo la kawaida linalowasumbua wazazi wengi. Watoto wachanga hawana uwezo wa kuzungumza, hivyo hutumia kilio kama njia kuu ya kuwasiliana. Mtoto anaweza kulia usiku kwa sababu mbalimbali kama vile njaa, maumivu, kujaa gesi tumboni, nepi kuwa chafu au hata kutafuta faraja ya mzazi.

Kuelewa sababu zinazoweza kumfanya mtoto kulia sana usiku ni hatua muhimu ili mzazi aweze kumsaidia mtoto kupata utulivu na usingizi mzuri.

Sababu zinazoweza kumfanya mtoto kulia sana usiku

1. Njaa

Njaa ni sababu mojawapo inayowafanya watoto wachanga kulia mara nyingi usiku. Tumbo la mtoto mchanga ni dogo, hivyo maziwa ya mama humeng’enywa haraka na mtoto anaweza kuhitaji kunyonya mara kwa mara.

Dalili za njaa kwa mtoto ni pamoja na:

• Kunyonyesha vidole au mkono

• Kufungua na kufunga mdomo kama anatafuta ziwa

• Kukosa utulivu

• Kulia

Mtoto mchanga anaweza kuhitaji kunyonya kila baada ya saa 2 hadi 3.

2. Nepi chafu au mkojo

Mtoto anaweza kulia ikiwa nepi imejaa mkojo au kinyesi. Ngozi ya mtoto ni nyeti sana, hivyo unyevunyevu unaweza kusababisha usumbufu au muwasho. Kubadilisha nepi mara kwa mara husaidia mtoto kuwa katika hali ya usafi na faraja.

3. Gesi au kujaa kwa tumbo

Wakati wa kunyonya, mtoto anaweza kumeza hewa ambayo hukaa tumboni na kusababisha maumivu au kujaa. Hali hii inaweza kumfanya mtoto kulia hasa usiku.

Dalili za kujaa gesi ni pamoja na:

• Kujikunja au kujipinda

• Kukunja miguu kuelekea tumboni

• Kulia kwa nguvu

• Kukosa utulivu

Kumfanya mtoto abeue baada ya kunyonya kunaweza kusaidia kupunguza tatizo hili.

4. Maumivu ya Tumbo (koliki/chango)

Watoto wengine hupata hali inayoitwa koliki au jina jingine chango, ambapo mtoto hulia kwa muda mrefu bila sababu inayoonekana wazi.

Dalili za koliki ni pamoja na:

• Kulia kwa muda mrefu hasa jioni au usiku

• Kujikunja au kukaza mwili

• Uso kuwa mwekundu wakati wa kulia

Koliki mara nyingi hutokea kwa watoto wa wiki 2 hadi miezi 3 ya maisha na kwa kawaida hupungua kadiri mtoto anavyokua.

5. Uchovu au kukosa usingizi

Mtoto anapochoka sana bila kulala anaweza kulia kwa sababu ya kukosa utulivu. Watoto wachanga huhitaji usingizi mwingi, mara nyingi hadi masaa 14–17 kwa siku. Kuanzisha ratiba nzuri ya kulala kunaweza kumsaidia mtoto kupata usingizi wa kutosha.

6. Mtoto kutafuta faraja

Watoto wachanga wanahitaji ukaribu na wazazi wao ili kujisikia salama. Wakati mwingine mtoto hulia usiku kwa sababu anahitaji kubebwa, kukumbatiwa au kusikia sauti ya mzazi. Kubeba mtoto au kumweka karibu kunaweza kumtuliza haraka.

7. Joto au baridi kupita kiasi

Mtoto anaweza kulia ikiwa anahisi joto kali au baridi. Ni muhimu kuhakikisha mtoto anavaa nguo zinazofaa kulingana na hali ya hewa.

Dalili za joto kupita kiasi ni:

• Jasho

• Ngozi kuwa nyekundu

• Kukosa utulivu

8. Ugonjwa au Maumivu

Wakati mwingine mtoto anaweza kulia usiku kutokana na ugonjwa au maumivu.

Baadhi ya dalili zinazoweza kuonyesha mtoto ana tatizo la kiafya ni:

• Homa

• Kutapika mara kwa mara

• Kukataa kunyonya

• Kulia kwa sauti isiyo ya kawaida

Ikiwa dalili hizi zipo, ni muhimu kumpeleka mtoto kwa mtaalamu wa afya.

Namna ya kumtuliza mtoto anapolia usiku

Mzazi anaweza kumtuliza mtoto kwa njia mbalimbali kama:

• Kumnyonyesha mtoto

• Kubadilisha nepi

• Kumweka mtoto begani na kumpigapiga mgongoni kwa upole

• Kumkumbatia au kumbeba

• Kumlaza katika mazingira tulivu

• Kumwimbia au kuzungumza naye kwa sauti tulivu

Njia hizi mara nyingi humsaidia mtoto kupata utulivu na kurudi kulala.

Wakati wa kumwona mtaalamu wa Afya

Mzazi anapaswa kumwona mtaalamu wa afya ikiwa mtoto:

• Analia sana bila kutulia kwa muda mrefu

• Ana homa

• Anakataa kunyonya

• Anatapika mara kwa mara

• Anaonekana dhaifu au mgonjwa

Tathmini ya kitabibu inaweza kusaidia kugundua sababu ya tatizo na kutoa matibabu sahihi.

Hitimisho

Kulia usiku kwa mtoto mchanga ni jambo la kawaida na mara nyingi husababishwa na mahitaji ya msingi kama njaa, nepi chafu, gesi tumboni au hitaji la faraja kutoka kwa mzazi. Kuelewa sababu hizi kunawasaidia wazazi kumtuliza mtoto kwa urahisi na kuhakikisha anapata usingizi mzuri.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake ya kina kuhusu kulia sana kwa mtoto usiku