Dalili na viashiria vya magonjwa mbalimbali

Kikohozi ni njia ya mwili ya kusafisha njia ya hewa. Kikohozi cha muda mfupi (chini ya wiki 3) mara nyingi hutokana na mafua na maambukizi ya virusi na hupona chenyewe. Kikohozi cha zaidi ya wiki 2 hadi 3 kichunguzwe – hasa kifua kikuu (TB), pumu, tindikali na dawa. Kikohozi chenye damu, kupumua kwa shida, homa kali au kupungua uzito kinahitaji daktari haraka.

Kikohozi kikavu ni kikohozi kisichotoa makohozi, mara nyingi pamoja na muwasho kooni. Chanzo cha kawaida ni mafua na virusi (hubaki wiki kadhaa), pumu, mzio na ute kushuka kooni, tindikali, moshi na dawa za presha za ACE inhibitors. Kikohozi kikavu cha zaidi ya wiki 2 kipimwe TB; pamoja na kupumua kwa shida kichunguzwe mapema.

Kikohozi kisichokata ni kikohozi kinachoendelea zaidi ya wiki 3, na kwa muda mrefu zaidi ya wiki 8. Hapa nchini, kila kikohozi cha wiki 2 au zaidi kipimwe TB. Visababishi vingine vikuu ni pumu, mzio na ute kushuka kooni, tindikali, sigara na COPD, dawa za presha, na mara chache saratani ya mapafu au moyo. Matibabu hutegemea chanzo.

Maumivu ya koo ni koo kuuma, kuwaka, kukwaruza au kukauka, hasa ukimeza. Mara nyingi chanzo ni virusi vya mafua na hupona chenyewe ndani ya siku 5 hadi 7. Bakteria (strep), mafindofindo, fangasi, tindikali, hewa kavu na magonjwa ya zinaa ya mdomoni pia husababisha. Kushindwa kumeza mate, kupumua kwa shida au kufungua mdomo ni dharura.

Hisia za uvimbe ndani ya koo (globus) ni kuhisi kama kuna kitu au donge kooni wakati hakuna kitu, na bila kushindwa kumeza chakula. Mara nyingi husababishwa na tindikali kufika kooni, misuli ya koo kukaza, ute kushuka kooni na msongo wa mawazo. Si hatari, lakini kushindwa kumeza chakula, maumivu, kupungua uzito au uvimbe unaoshikika shingoni vinahitaji uchunguzi.