Maumivu ya tumbo chini ya kitovu

Maumivu ya tumbo chini ya kitovu ni maumivu yanayoweza kutokea katika sehemu ya chini ya fumbatio, katikati au upande wa kulia au kushoto. Chanzo chake kinaweza kuwa katika mfumo wa chakula, mfumo wa mkojo, viungo vya uzazi au hata sehemu nyingine ya mwili inayosababisha maumivu yanayoonekana chini ya tumbo. Baadhi ya visababishi huwa vya kawaida na hupungua, lakini vingine huhitaji uchunguzi wa haraka kwa sababu vinaweza kusababisha madhara makubwa ikiwa matibabu yatachelewa.

Aina ya maumivu pia inaweza kutoa dokezo kuhusu chanzo chake. Maumivu yanaweza kuwa ya kuchoma, kukata, kubana, kuchomachoma, kuuma kwa vipindi au kuwa ya kudumu. Kwa hiyo, si mahali pekee palipo na maumivu panaposaidia kutambua tatizo, bali pia muda wa kuanza, ukali, muda wa kudumu, kinachoyafanya yaongezeke au kupungua na dalili zinazoambatana nayo.

Visababishi vya maumivu ya tumbo chini ya kitovu

1. Kufunga choo

Kufunga choo(kufunga kwa haja kubwa) kunaweza kusababisha maumivu au kubana sehemu ya chini ya tumbo, hasa ikiwa kinyesi kimekaa kwa muda mrefu kwenye utumbo mpana. Mtu anaweza pia kupata tumbo kujaa, gesi na kujisikia haja kubwa lakini akashindwa kujisaidia vizuri.

2. Ujazo wa gesi tumboni

Gesi nyingi katika utumbo zinaweza kusababisha maumivu ya kubana ambayo huja na kuondoka na wakati mwingine huhama kutoka sehemu moja ya tumbo kwenda nyingine. Mara nyingi maumivu hupungua baada ya kutoa gesi au kupata haja kubwa.

3. Maambukizi ya njia ya mkojo

Maambukizi ya kibofu yanaweza kusababisha maumivu chini ya kitovu, hasa katikati ya tumbo. Mara nyingi huambatana na kuungua wakati wa kukojoa, kukojoa mara kwa mara, kuhisi haja ya kukojoa haraka au mkojo kuwa na harufu isiyo ya kawaida.

4. Mawe kwenye njia ya mkojo

Jiwe linaposafiri kwenye ureta linaweza kusababisha maumivu makali yanayokuja kwa mawimbi na yanaweza kuanzia ubavuni au mgongoni na kuelekea chini ya tumbo au kinena. Mkojo unaweza pia kuwa na damu.

5. Uvimbe au maambukizi ya kidole tumbo

Appendicitis mara nyingi huanza kama maumivu karibu na kitovu na baadaye yanaweza kuhamia upande wa chini kulia wa tumbo. Maumivu yanaweza kuongezeka wakati wa kutembea, kukohoa au kufanya harakati, na yanaweza kuambatana na kichefuchefu, kutapika au homa.

6. Sindromu ya matumbo korofi (IBS)

IBS unaweza kusababisha maumivu ya tumbo yanayorudia pamoja na mabadiliko ya namna ya kupata haja kubwa, kama kuharisha, kufunga choo au kubadilishana hali hizo. Kujaa gesi na tumbo kujaa pia ni kawaida. Hata hivyo, dalili mpya au zinazoambatana na kupungua uzito, damu kwenye kinyesi au kuharisha usiku zinahitaji uchunguzi zaidi.

7. Ugonjwa wa uchochezi wa utumbo

Magonjwa kama Crohn na kolaitisi ya vidonda yanaweza kusababisha maumivu ya tumbo yanayorudia, kuharisha na wakati mwingine damu kwenye kinyesi. Mtu anaweza pia kupungua uzito au kupata uchovu kutokana na ugonjwa wa muda mrefu.

8. Uvimbe kinga kwenye pochi za utumbo mpana (Divatikulaitisi)

Divatikulaitisi hutokea vifuko vidogo vilivyopo kwenye ukuta wa utumbo mpana vinapovimba au kuambukizwa. Mara nyingi husababisha maumivu upande wa chini kushoto wa tumbo, pamoja na homa na mabadiliko ya haja kubwa.

9. Matatizo ya viungo vya uzazi

Kwa mtu mwenye viungo vya uzazi vya kike, maumivu ya chini ya tumbo yanaweza kutokana na sababu kama sisti ya ovari, kujinyongorota kwa ovari, endometriosisi au maambukizi ya viungo vya uzazi (PID). Baadhi ya hali hizi huhitaji uchunguzi wa haraka, hasa maumivu yanapoanza ghafla na kuwa makali.

Kwa mtu mwenye viungo vya uzazi vya kiume, maumivu ya chini ya tumbo yanaweza wakati mwingine kuhusishwa na tatizo la mfumo wa uzazi au mkojo, na maumivu kutoka kwenye korodani yanaweza pia kuhisiwa katika sehemu ya chini ya tumbo.

Maumivu yanayoweza kuashiria tatizo kubwa

Si kila maumivu ya tumbo ni dharura, lakini maumivu makali sana, yanayoanza ghafla au yanayoongezeka haraka yanapaswa kuchukuliwa kwa uzito. Baadhi ya hali zinazoweza kusababisha maumivu makali ni:

• Kuziba kwa utumbo, hasa ikiwa kuna tumbo kuvimba, kutapika na kushindwa kutoa kinyesi au gesi

• Kutoboka kwa utumbo au kiungo kingine cha ndani ya tumbo

• Ischemia ya utumbo, ambapo sehemu ya utumbo hupata damu kidogo au hukosa damu

• Uvimbe kinga kwenye kidole tumbo(Homa ya kidole tumbo)

• Diverticulitis kali

• Kuvimba kwa Kongosho (michomokinga ya kongosho)

• Kujinyongorota kwa ovari

• Maambukizi makali ndani ya tumbo na peritonaitisi

• Kupasuka kwa aneurysm ya aota ya tumbo, hasa kwa mtu mwenye hatari zake

• Tatizo la moyo ambalo linaweza kujionesha kama maumivu ya tumbo badala ya maumivu ya kifua.

Maumivu upande wa kulia au kushoto yanaweza kumaanisha nini?

Mahali maumivu yalipo linaweza kusaidia kuelekeza uchunguzi, lakini haliwezi kuthibitisha ugonjwa peke yake.

Chini kulia: inaweza kuhusishwa na appendicitis, matatizo ya utumbo, njia ya mkojo au baadhi ya matatizo ya viungo vya uzazi.

Chini kushoto: inaweza kuhusishwa na diverticulitis, matatizo ya utumbo, kufunga choo, njia ya mkojo au viungo vya uzazi.

Katikati chini ya kitovu: inaweza kuhusishwa na kibofu cha mkojo, utumbo, kufunga choo au matatizo ya viungo vya fupanyonga.

Kwa sababu magonjwa mbalimbali yanaweza kusababisha maumivu katika eneo moja, uchunguzi wa daktari ni muhimu hasa maumivu yanapokuwa makali au yanaendelea.

Ni vipimo gani vinaweza kufanyika?

Hakuna kipimo kimoja kinachofaa kwa kila mtu mwenye maumivu ya tumbo. Daktari huanza kwa kuuliza historia ya maumivu na kufanya uchunguzi wa mwili, kisha huamua vipimo kulingana na dalili.

Vipimo vinaweza kujumuisha:

• Kipimo cha mkojo kutafuta UTI au damu inayoweza kuhusishwa na mawe.

• Picha kamili ya damu (CBC) kutafuta dalili za maambukizi au upungufu wa damu.

• Vipimo vingine vya damu kulingana na kinachoshukiwa.

• Ultrasound, hasa katika kutathmini njia ya mkojo au viungo vya fupanyonga.

• CT scan katika baadhi ya maumivu makali ya chini ya tumbo, hasa inaposhukiwa appendicitis, diverticulitis, kuziba kwa utumbo au tatizo jingine la ndani ya tumbo.

Kwa mwanamke aliye katika umri wa kupata ujauzito, kipimo cha ujauzito ni sehemu muhimu ya uchunguzi wa maumivu makali ya tumbo, hata kama anatumia njia ya uzazi wa mpango, kwa sababu matokeo yake yanaweza kubadilisha kabisa aina ya vipimo na matibabu yanayohitajika.

Wakati gani unapaswa kwenda hospitali haraka?

Nenda hospitali au kituo cha huduma za dharura ikiwa maumivu:

• Yameanza ghafla na ni makali sana

• Yanaendelea kuongezeka au hayapungui

• Yanaambatana na homa kali

• Yanaambatana na kutapika kusikokoma

• Yanaambatana na damu kwenye kinyesi au mkojo

• Tumbo limevimba sana au kuwa gumu

• Maumivu yanaongezeka unapogusa au kusogeza tumbo

• Unapata kizunguzungu, kuzimia, udhaifu mkubwa au dalili za kushuka kwa shinikizo la damu

• Huwezi kutoa kinyesi au gesi pamoja na tumbo kujaa na kuvimba

• Una maumivu makali yanayoambatana na kutokwa damu ukeni ikiwa una viungo vya uzazi vya kike

Kwa maumivu ya muda mrefu, kupungua uzito bila sababu, damu kwenye kinyesi, homa inayorudia, maumivu yanayokuamsha usingizini au kutapika mara kwa mara pia ni sababu za kufanyiwa uchunguzi badala ya kuendelea kujitibu nyumbani.

Hitimisho

Maumivu ya tumbo chini ya kitovu yanaweza kuwa kutokana na hali rahisi kama gesi au kufunga choo, lakini pia yanaweza kuwa ishara ya maambukizi, matatizo ya utumbo, njia ya mkojo au viungo vya uzazi. Ukali wa maumivu, namna yalivyoanza, muda yanapodumu na dalili zinazoambatana nayo ni muhimu katika kutathmini hatari. Maumivu makali au ya ghafla, hasa yanayoambatana na homa, kutapika kusikokoma, damu, tumbo kuvimba au kuwa gumu, kuzimia au kushindwa kutoa kinyesi na gesi, yanahitaji tathmini ya haraka.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara kuhusu maumivu ya tumbo chini ya kutovu