top of page

Mwandishi:

Mhariri:

Imeboreshwa:

Dkt. Sospeter M, MD

Dkt. Lugonda B, MD

27 Agosti 2026, 05:28:28

Dawa Ceftriaxone

Dawa Ceftriaxone

Ni dawa ya kuua bakteria yenye wigo mpana dhidi ya vimelea jamii ya gramu hasi na chanya. Huweza kutibu maambukizi katika sehemu mbalimbali kama ngozi, mfumo wa upumuaji, tishu laini, ubongo na mfumo wa mkojo.


Kundi la dawa


Ceftriaxone ni kizazi cha tatu cha dawa jamii ya cephalosporin.


Upekee wa ceftriaxone na dawa zingine kwenye kundi lake


Nusu maisha ya dawa ya ceftriaxone ni mkubwa ukilinganisha na dawa zilizo kwenye kundi moja.

Ceftriaxon pia huwa na uwezo mkubwa zaidi kuua bakteria jamii ya gramu hasi kuliko dawa za kizazi cha kwanza na cha pili cha cephalosporin.


Majina ya kibiashara


Ceftriaxone hufahamika kwa majina ya ibishara kama;


  • Rocephin

  • Pawercef

  • Aacef

  • Abxone

  • Accuzon

  • Acticef

  • Aerocef

  • Afzone

  • Alcef

  • Ceftrimax

  • Ceftivo

  • Gramocef

  • Infoxon T


Vimelea wanaouliwa na ceftriaxone


Vimelea wanaouliwa na ceftriaxone ni;


  • Streptococcus pneumoniae

  • Streptococcus pyogenes (Kundi A beta-hemolytic streptococci)

  • Coagulase-hasi staphylococci

  • Baadhi ya spishi wa Enterobacter spp

  • Haemophilus influenza

  • Neisseria gonorrhoeae

  • Proteus mirabilis

  • Eschelician coli

  • Spishi wa Klebsiella

  • M. catarrhalis

  • B. burgdorferi na

  • Baadhi ya vimelea jamii ya anaerobes


Ceftriaxone hutibu nini?


Ceftriaxone hutumika kutibu magonjwa mbalimbali yanayotokana na maambukizi ya bakteria wanaodhuriwa na dawa hii miongoni mwayo ni;


  • Jipu kwenye ubongo

  • Maambukukizi ya bakteria kwenye moyo

  • Maambukizi ya bakteria kwenye sinus

  • Maambukizi ya bakteria kwenye mifupa

  • Chancroid

  • Nimonia ya jamii

  • Gono ya macho kwa vichanga

  • Kuvimba kwa korodani kutokana na maambukizi

  • Kuvimba kwa kidaka tonge kutokana na maambukizi

  • Gono kwenye maungo ya mwili

  • Maambukizi kwenye mfumo wa chini wa upumuaji

  • Gono ya ndai ya via vya uzazi

  • Maambukizi ndani ya tumbo

  • Taifodi

  • Kusambaa kwa bakteria kwenye damu

  • Ugonjwa wa lyme

  • Homa ya uti wa mgongo kutokana na maambukizi ya bakteria

  • Kuzuia maambukizi kabla ya upasuaji

  • Kusambaa kwa bakteria kwenye maungo ya mwili

  • Shigelosis

  • Maambukizi tata ya bakteria kwenye mfumo wa mkojo

  • Kaswende

  • Gono ya kwenye uke

  • Ugonjwa wa whipple

  • Maambukizi ya bakteria kwenye mfumo wa kati wa sikio

  • Gono isiyo sugu

  • UTI isiyo sugu



Namna ceftriaxone inavyofanya kazi


Ceftriaxone hutumika kua bakteria na mara nyingi bakteria jamiii ya gramu chanya. Dawa hii pia huwa na uwezo kwenye bakteria jamii ya gramu hasi na anaerob. Uwezo wake wa kutibu hutokana na dawa hii kuzuia uzalishaji wa vijenzi muhimu vya uzio wan je wa bakteria vyenye jina la mucopeptide kwa kujishikiza kwneye vimeng’enya vya carboxypeptidases, endopeptidases na transpeptidases. Kujishikiza kwenye vimeng’enya hivi hufanya bakeria kushindwa zalisha uzio wake wa nje na hivyo kufa


Ufyonzwaji wa ceftriaxone


Hutolewa kwa kuchoma kwenye misuli au kuingia kwenye mishipa ya damu. Ufyonzwaji wake tumboni ni chini ya asilimia 1 na hii ndio maana dawa huwa haitolewi kwa kunywa.


Utoaji dawa mwilini


Asilimia 33 hadi 66 ya Ceftriaxone hutolewa mwilini kupitia mkojo, kiasi kilichobaki hutolewa kwenye damu kupitia haja kubwa.


Nusu maisha ya dawa


Nusu maisha ya dawa ceftriaxone ni masaa 5.8. hadi 8.7. nusu maisha kwenye majimaji yaliyo kwenye mfumo wa kati wa sikio umekadiliwa kuwa masaa 25.


Sumu ya ceftriaxone


Kutumia dozi kubw akupita kiasi huongeza hatari ya kufanyika kwa mawe ndani ya njia ya mkojo na kuferi kwa figo.

Dalili za kutumia dozi kubwa kupita kiasi hazijaandikwa lakini hufanana na maudhi ya dawa. Kama dozi ikizidishwa, dawa inaweza kuondolewa haraka kwenye damu kwa kufanyiwa dayalisis.



Maudhi ya ceftriaxone


  • Kinyesi cheusi kinachonata

  • Maumivu ya kifua

  • Kutetemeka

  • Kikohozi

  • Homa

  • Maumvu wakati w akukojoa au ugumu kutoa mkojo

  • Kuishiwa pumzi

  • Vidonda kooni

  • Vidonda au mabaka mekundu kwenye midomo au kinywa

  • Kuvimba kwa tezi

  • Kutokwa damu au kuvia damu kirahisi

  • Uchofu usio kawaida


Maudhi yanayotokea mara chache

  • Kuharisha


Maudhi yanayotokea kwa nadra sana

  • Maumivu ya tumbo

  • Kutokwa damu kwenye fizi

  • Tumbo kujaa gesi

  • Kutokw ana damu puani

  • Kuwa na rangi ya bluu

  • Kinyesi cheusi

  • Degedege

  • Kupumua kwa shida

  • Kizunguzungu

  • Mapigo ya moyo kwenda mbio

  • Maumivu ya kichwa

  • Kuhisi joto kupanda mwilini

  • Homa na kutetemeka

  • Kutokwa na jasho jingi

  • Kuvimba mwili

  • Kukosa hamu ya kula

  • Maumivu ya nyuma ya mgongo

  • Muwasho

  • Ongezeko la damu ya hedhi


Ceftriaxone wakati wa ujauzito


Tafiti nyingi hazijafanyika kwa binadamu kuhusu madhara ya dawa hii kwa kijusi tumboni, na zile zilizofanyika kwa wanyama wajawazito zinaonyesha kuwa dawa hii haikusababisha ulemavu kwa kijusi. Hata hivyo matumizi ya dawa hii huweza kuua bakteria rafiki kwenye mwili wa binadamu.


Usugu wa dawa kwenye vimelea


Baadhi ya bakteria wamekuwa hawasikii dawa hii kutokana na kutengeneza usugu kwenye dawa. Unashauriwa usitumie dawa hii pasipo kuandikiwa na daktari wako au kabla ya kufanyiwa vipimo.

ONYO: Usitumie dawa yoyote bila ushauri wa daktari. Dawa zinaweza kuleta madhara mwilini na pia matumizi ya baadhi ya dawa pasipo ushauri na vipimo husababisha  vimelea kuwa sugu dhidi ya dawa hiyo.
ULY clinic inakushauri kuwasiliana na daktari wako unapotaka kuchukua maamuzi yoyote yanayohusu afya yako.
Wasiliana na daktari/Mfamasia wa ULY clinic kwa ushauri na Tiba au kuandikiwa dawa kwa kupiga simu au Kubonyeza Pata tiba chini ya tovuti hii.

Imeandikwa:

2 Aprili 2026, 14:54:28

Rejea za mada hii:-

  1. Richards DM, Heel RC, Brogden RN, Speight TM, Avery GS: Ceftriaxone. A review of its antibacterial activity, pharmacological properties and therapeutic use. Drugs. 1984 Jun;27(6):469-527. doi: 10.2165/00003495-198427060-00001. [Article]

  2. Park HZ, Lee SP, Schy AL: Ceftriaxone-associated gallbladder sludge. Identification of calcium-ceftriaxone salt as a major component of gallbladder precipitate. Gastroenterology. 1991 Jun;100(6):1665-70. doi: 10.1016/0016-5085(91)90667-a. [Article]

  3. Lee S, Kim SK, Lee DY, Chae SY, Byun Y: Pharmacokinetics of a new, orally available ceftriaxone formulation in physical complexation with a cationic analogue of bile acid in rats. Antimicrob Agents Chemother. 2006 May;50(5):1869-71. doi: 10.1128/AAC.50.5.1869-1871.2006. [Article]

  4. Garot D, Respaud R, Lanotte P, Simon N, Mercier E, Ehrmann S, Perrotin D, Dequin PF, Le Guellec C: Population pharmacokinetics of ceftriaxone in critically ill septic patients: a reappraisal. Br J Clin Pharmacol. 2011 Nov;72(5):758-67. doi: 10.1111/j.1365-2125.2011.04005.x. [Article]

  5. Rockowitz J, Tunkel AR: Bacterial meningitis. Practical guidelines for management. Drugs. 1995 Nov;50(5):838-53. doi: 10.2165/00003495-199550050-00005. [Article]

bottom of page