top of page

Mwandishi:

Mhariri:

Imeboreshwa:

Dkt. Sospeter M, MD

Dkt. Lugonda B, MD

27 Agosti 2026, 05:28:28

Dawa Iron sulphate

Dawa Iron sulphate

Iron sulphate ikijulikama pia kama Dawa Madini chuma, ni dawa inayotumika kuongeza kiwango cha madini ya chuma (iron) mwilini . Dawa hii hutumika zaidi kutibu na kuzuia upungufu wa damu (anemia) unaosababishwa na ukosefu wa madini chuma.


Majina ya kibiashara ya Iron sulphate

Majina mengine ya Iron sulphate ni;

  • Ferrous sulphate

  • Fefol

  • Feosol

  • Slow Fe

  • Ferrograd

  • Galfer

  • Ferrotone


Fomula ya kikemikali ya Iron sulphate

Fomula ya kikemia ya Iron sulphate ni FeSO₄


Jina la kisayansi la Iron sulphate

Iron sulphate hujulikana kitaalamu kama Ferrous sulphate


Iron sulphate hutibu nini?

Iron sulphate hutumika katika matibabu ya;

  • Upungufu wa damu (iron deficiency anemia)

  • Kuzuia anemia kwa wajawazito

  • Upungufu wa damu kwa watoto

  • Upungufu wa damu baada ya kupoteza damu nyingi

  • Wagonjwa wenye mahitaji makubwa ya chuma mwilini


Fomu na uzito wa Iron sulphate

Iron sulphate hupatikana katika fomu zifuatazo;


Vidonge / Tembe

  • Miligramu 200

  • Miligramu 300

  • Miligramu 325


Fomu ya kimiminika (sirapu)

  • Miligramu 20–60 kwa mililita 5


Ufanyaji kazi wa Iron sulphate

Iron sulphate huongeza kiwango cha chuma kinachohitajika kutengeneza hemoglobini, protini muhimu inayosaidia chembe nyekundu za damu kubeba hewa ya oksijeni kwenda sehemu mbalimbali za mwili.


Ufyonzwaji wa Iron sulphate

Iron sulphate hufyonzwa zaidi kwenye utumbo mdogo. Ufyonzwaji huongezeka inapochukuliwa tumbo likiwa tupu au pamoja na vitamini C.


Umetaboli wa Iron sulphate

  • Huhifadhiwa zaidi kwenye ini, wengu na uboho wa mifupa

  • Hutumika moja kwa moja katika utengenezaji wa damu

  • Sehemu ndogo hutolewa nje ya mwili


Nusu maisha ya Iron sulphate

Iron sulphate haina nusu maisha maalum kama dawa nyingine, kwani chuma hutumika au kuhifadhiwa kulingana na mahitaji ya mwili.


Utoaji wa Iron sulphate mwilini

Chuma kisichotumika hutolewa nje ya mwili kupitia;

  • Kinyesi

  • Jasho

  • Ngozi inayokufa


Wagonjwa wasiopaswa kutumia Iron sulphate

  • Wagonjwa wenye kiwango kikubwa cha chuma mwilini (hemochromatosis)

  • Wagonjwa wenye anemia isiyotokana na upungufu wa chuma

  • Wagonjwa wenye vidonda vikubwa vya tumbo bila ushauri wa daktari


Angalizo la Iron sulphate

  • Inaweza kusababisha tumbo kuuma au kuharisha

  • Hupunguza ufyonzwaji wa dawa nyingine endapo zitatumika kwa pamoja

  • Inapaswa kumezwa mbali na maziwa, chai au kahawa

  • Kunywa dozi kubwa kupita kiasi ni hatari sana hasa kwa watoto


Muingiliano wa Iron sulphate na dawa nyingine

Iron sulphate hupunguza ufyonzwaji wa;

  • Tetracycline

  • Ciprofloxacin

  • Levothyroxine

  • Dawa za mifupa (bisphosphonates)

Antacids hupunguza ufyonzwaji wa Iron sulphate.


Iron sulphate kwenye ujauzito

Iron sulphate ni salama kwa wajawazito na hutumika sana kuzuia na kutibu upungufu wa damu kipindi cha ujauzito, chini ya ushauri wa mtaalamu wa afya.


Iron sulphate wakati wa kunyonyesha

Ni salama wakati wa kunyonyesha. Kiwango kidogo sana hupatikana kwenye maziwa ya mama na hakisababishi madhara kwa mtoto.


Maudhi ya Iron sulphate



Maudhi madogo madogo ya Iron sulphate

  • Kichefuchefu

  • Maumivu ya tumbo

  • Kutapika

  • Kuharisha au kupata choo kigumu

  • Kinyesi kuwa cheusi

  • Ladha mbaya mdomoni


Endapo umesahau dozi yako ya Iron sulphate ufanyenini?

Ukipitiliza dozi ya Iron sulphate, tumia mara tu utakapokumbuka. Kama muda wa dozi inayofuata umekaribia, ruka dozi uliyosahau na endelea na ratiba yako ya kawaida. Usitumie dozi mbili kwa wakati mmoja.


Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake

1. Iron sulphate ni nini?

Iron sulphate ni dawa inayoongeza madini ya chuma mwilini na hutumika kutibu upungufu wa damu.

2. Iron sulphate hutibu nini?

Iron sulphate hutibu anemia inayosababishwa na ukosefu wa madini ya chuma.

3. Iron sulphate inatumiwa kwa muda gani?

Iron sulphate hutumika kwa wiki kadhaa hadi miezi kadhaa kulingana na kiwango cha upungufu wa damu.

4. Iron sulphate inapaswa kunywewa lini?

Iron sulphate inapendekezwa kunywewa tumbo likiwa tupu au pamoja na vitamini C kwa ufyonzwaji mzuri.

5. Iron sulphate ina madhara gani?

Iron sulphate inaweza kusababisha kichefuchefu, maumivu ya tumbo na kinyesi cheusi.

6. Je, Iron sulphate ni salama kwa wajawazito?

Iron sulphate ni salama na hutumika sana kwa wajawazito kuzuia upungufu wa damu.

7. Je, watoto wanaweza kutumia Iron sulphate?

Iron sulphate inaweza kutumika kwa watoto kwa dozi maalum chini ya ushauri wa daktari.

8. Iron sulphate huchukua muda gani kuongeza damu?

Iron sulphate huanza kuongeza kiwango cha damu ndani ya wiki 2–4.

9. Je, Iron sulphate inaweza kusababisha choo kigumu?

Iron sulphate inaweza kusababisha choo kigumu au kuharisha kwa baadhi ya wagonjwa.

10. Je, Iron sulphate inaweza kutumiwa kila siku?

Iron sulphate inaweza kutumiwa kila siku kwa dozi iliyoelekezwa na mtaalamu wa afya.


ONYO: Usitumie dawa yoyote bila ushauri wa daktari. Dawa zinaweza kuleta madhara mwilini na pia matumizi ya baadhi ya dawa pasipo ushauri na vipimo husababisha  vimelea kuwa sugu dhidi ya dawa hiyo.
ULY clinic inakushauri kuwasiliana na daktari wako unapotaka kuchukua maamuzi yoyote yanayohusu afya yako.
Wasiliana na daktari/Mfamasia wa ULY clinic kwa ushauri na Tiba au kuandikiwa dawa kwa kupiga simu au Kubonyeza Pata tiba chini ya tovuti hii.

Imeandikwa:

30 Januari 2026, 10:51:39

Rejea za mada hii:-

World Health Organization. Iron deficiency anaemia: assessment, prevention and control. A guide for programme managers. Geneva: WHO; 2001. Brunton LL, Hilal-Dandan R, Knollmann BC. Goodman & Gilman's: The pharmacological basis of therapeutics. 13th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2018. Katzung BG, Vanderah TW. Basic & clinical pharmacology. 15th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2021. British National Formulary (BNF). Ferrous sulphate. London: BMJ Group and Pharmaceutical Press; 2023. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Iron: Fact sheet for health professionals. Bethesda (MD): NIH; 2022. Hoffbrand AV, Moss PAH. Essential haematology. 8th ed. Hoboken (NJ): Wiley-Blackwell; 2019. Centers for Disease Control and Prevention. Recommendations to prevent and control iron deficiency in the United States. MMWR Recomm Rep. 1998;47(RR-3):1–36. DeLoughery TG. Iron deficiency anemia. Med Clin North Am. 2017;101(2):319–332. Drugs.com. Ferrous sulfate: uses, dosage, side effects. Updated 2023. UpToDate. Treatment of iron deficiency anemia in adults. Waltham (MA): UpToDate Inc.; 2023.
bottom of page