Damu nyingi mwilini

Aina ya matibabu

Mfano wa tiba

Namna inavyofanya kazi

Hupendekezwa kwa nani

1. TIba ya kutoa damu

Kutoa damu 350–500 mL

Kupunguza haraka idadi ya seli nyekundu na msongamano wa damu

Wagonjwa wote wa polisaithemia, hasa kiwango cha chembe zinzobeba oksijeni-hematokriti zikiwa juu sana

2. Dawa za kupunguza uzalishaji wa damu

Hydroxyurea

Kupunguza uzalishaji wa chembe nyekundu na nyeupe za damu na chembe sahani.

Wagonjwa wenye umri zaidi ya miaka 60 , walio na wenye shida ya kuganda kwa damu, au kiwango cha hemoglobin kinachopanda haraka

Interferon-alpha

Kurekebisha kinga ili kupunguza uzalishaji wa damu

Wanawake wanaopanga mimba au wajawazito (salama kuliko hydroxyurea)

Ruxolitinib (JAK2 inhibitor)

Kuzuia jeni JAK2 linalosababisha uzalishaji kupita kiasi

Wagonjwa wa Polisaithemia Vera wasiostahimili hydroxyurea

3. Dawa za kupunguza kuganda kwa damu

Aspirin (75–100 mg)

Kupunguza hatari ya stroke, DVT na heart attack

Karibu wagonjwa wote wa polycythemia

Warfarin, Apixaban, Rivaroxaban

Kuzuia kuzalika kwa vifundo vya damu (clots)

Wagonjwa wenye historia ya DVT/PE au clots zinazoendelea

4. Matibabu ya kisababishi (Kwa Polisaithemia ya upili)

Oksijeni kwa wagonjwa wa magonjwa ya mapafu

Kupunguza upungufu wa oksijeni unaoongeza uzalishaji wa chembe nyekundu za damu

Wagonjwa wenye COPD, asthma kali, nimonia n.k.

mashine ya CPAP

Kuzuia kushuka kwa oksijeni wakati wa usingizi

Wagonjwa wenye kukosa hewa wakati wa kulala

Kufanya upasuaji kuondoa uvimbe unaozalisha homoni EPO inayochochea uzalishaji wa chembe nyekundu za damu

Kuondoa chanzo cha EPO kupita kiasi

Wagonjwa wenye uvimbe kwenye figo au ini

Kusitisha tiba ya homoni testosteroni/steroid

Kupunguza kichocheo cha uzalishaji wa chembe nyekundu za damu

Wagonjwa wanaotumia dawa hizi bila uangalizi

5. Ufuatiliaji wa tiba

FBC, LFT, KFT, vipimo vya JAK2

Kuzuia viwango kupanda kupita kiasi na kufuatilia athari za dawa

Wagonjwa wote, kwa vipindi vya wiki hadi miezi

Ultrasound ya bandama

Kutambua kama bandama inakuwa kubwa (wengu kuongezeka)

Wagonjwa wenye maumivu upande wa kushoto wa tumbo

6. Tiba za dalili

Antihistamines

Kupunguza muwasho mkali unaotokana na mzunguko wa damu kuwa mwingi

Wagonjwa wenye muwasho

NSAIDs maalum

Kutuliza maumivu ya maungio

Kwa uangalizi wa daktari pekee

Ruxolitinib kwa bandama lililokuwa

Kupunguza uvimbe wa bandama na dalili zinazohusiana

Wagonjwa ambao bandama limekuwa sana

Aina ya hatua

Mfano wa matibabu ya nyumbani

Jinsi yanavyosaidia

Maelezo muhimu kwa mgonjwa

Kudhibiti mtindo wa maisha

Kunywa maji ya kutosha (2–3 L kwa siku)

Kupunguza unene wa damu na hatari ya kuganda

Epuka vinywaji vyenye kafeini nyingi au pombe kwani huounguza maji mwilini.

Mazoezi mepesi (kutembea dakika30 kwa siku)

Kuboresha mzunguko wa damu na kupunguza hatari ya vifungo vya damu

Epuka mazoezi mazito ambayo yanaongeza hitaji la oksijeni kupita kiasi

Kuepuka kukaa au kulala muda mrefu katika mkao mmoja

Kuzuia damu kusimama sehemu moja na kupata vifungo

Simama na kunyoosha mwili kila dakika 30–60

Kuboresha afya ya mfumo wa hewa

Epuka kuvuta sigara na moshi wa mazingira

Kupunguza upungufu wa oksijeni unaochochea mwili kuzalisha damu nyingi

Ikiwa unavuta sigara, pata ushauri au dawa za kukusaidia kuacha

Kulala kwenye chumba chenye hewa safi na ya kutosha

Kuepusha kushuka kwa oksijeni usiku

Hakikisha chumba kina uingizaji hewa wa kutosha

Udhibiti wa mazingira

Kuepuka maeneo yenye hewa chafu (barabara zenye magari mengi, viwandani)

Kupunguza hatari ya upungufu wa oksijeni unaosababisha mwili kuzalisha chembe nyekundu za damu kwa wingi.

Tumia barakoa unapolazimika kupita maeneo haya

Kukaa maeneo karibu na usawa wa bahari inapowezekana (mfano mikoa ambayo ipo karibu na bahari badala ya ile ambayo ipo mbali na usawa wa bahari)

Kuondoa kichocheo cha mwili kuongeza uzalishaji wa chembe nyekundu za damu kutokana na upungufu wa oksijeni milimani

Kama unaishi milimani, zingatia kutumia purifier au kufunga madirisha wakati wa msongamano wa moshi

Lishe bora

Kula matunda yenye antioxidants (tufaha, zabibu, kiazi chekundu, tikiti maji)

Kuboresha afya ya mishipa na kupunguza mkusanyiko wa damu

Kula angalau matunda 2–3 kwa siku

Vyakula vyenye mafuta mazuri (karanga, mbegu, parachichi, samaki)

Kupunguza uvimbe wa mishipa na hatari ya damu kuganda

Epuka mafuta ya kukaanga mara kwa mara

Kuepuka vyakula vyenye chuma kingi kupita kiasi (maini, spinach, dagaa kwa wingi sana) ikiwa daktari ameshauri

Kuzuia kuongezeka kwa hemoglobini kupita kiasi

Usiepuke vyakula hivi bila ushauri wa daktari

Kuimarisha afya ya mishipa ya damu

Kutumia vitendea kazi vya compression kama soksi za compression ikiwa umeelekezwa

Kusaidia kurudisha mzunguko wa damu kwenye moyo

Usitumie bila ushauri wa daktari wa mishipa

Kufanya ukandaji-Massage nyepesi kwenye miguu

Kuboreshwa kwa mzunguko wa damu kwenye mishipa ya vena na kupunguza mzio wa damu kusimama

Usifanye massage yenye mgandamizo mkubwa ikiwa una hatari ya kuganda kwa damu katika mishipa ya damu