Estrone

Estrone ni mojawapo ya homoni muhimu za kike zinazopatikana kwenye kundi la oestrogens. Homoni hizi nne ni:

• Estrone (E1)

• Estradiol (E2)

• Estriol (E3)

• Estetrol (E4)

Kati ya homoni hizi, estrone huwa na umuhimu mkubwa zaidi kwa mwanamke baada ya komahedhi, wakati uzalishaji wa estradiol unapopungua kwa kiasi kikubwa.

Estrone huzalishwa wapi mwilini?

Kwa kawaida, estrone huzalishwa na:

• Ovari (kabla ya komahedhi)

• Tishu za adipozi (mafuta ya mwili) zilizopo chini ya ngozi

• Tezi ya adreno

Baada ya komahedhi, ovari hupunguza sana uzalishaji wa homoni za estrogen, hivyo tishu za adipozi hubaki kuwa chanzo kikuu cha estrone.

Kazi ya homoni ya Estrone mwilini

Ingawa estrone ina nguvu ndogo ikilinganishwa na estradiol, ina mchango muhimu sana kwa sababu:

• Hutumika kama akiba ya estrogen mwilini

• Inaweza kubadilishwa kuwa estradiol pale mwili unapohitaji

• Huchangia katika afya ya mifupa, ngozi na ustawi wa mwili kwa ujumla baada ya komahedhi

Kuzidi kwa homoni ya Estrone

Kiwango cha estrone kinaweza kuongezeka katika hali zifuatazo:

• Mwanamke mwenye saratani ya matiti

• Mwanaume anayepokea matibabu ya saratani ya tezi dume

• Wanawake wenye unene uliopitiliza, kutokana na kuwa na tishu za adipozi kwa wingi

Kuzalishwa kwa kiwango kikubwa cha estrone kumehusishwa pia na kuongezeka kwa hatari ya:

• Saratani ya matiti

• Saratani ya mfuko wa uzazi (endometrial cancer)

Upungufu wa homoni ya Estrone

Upungufu wa estrone hutokea zaidi katika kipindi cha komahedhi, kutokana na ovari kushindwa kuzalisha homoni za estrogen kwa kiwango cha kutosha.

Dalili za upungufu wa Estrone ni pamoja na:

• Kuvunjika kwa mifupa kirahisi hata baada ya jeraha dogo

• Mwili kuchoka mara kwa mara

• Kutokwa na jasho jingi

• Hali ya joto ghafla mwilini na jasho

  • Huanzia kichwani

  • Kushuka shingoni

  • Kusambaa mwili mzima

  • Hutokea kila baada ya muda mfupi

• Kupungua au kukosa hamu ya tendo la ndoa

• Hali ya huzuni au mabadiliko ya hisia

Jedwali: Faida na Hasara za Homoni ya Estrone

Matibabu ya upungufu wa Estrone

Kwa wanawake wenye dalili kali za komahedhi, daktari anaweza kupendekeza:

Tiba ya homoni mbadala (Estrogen Replacement Therapy – ERT)

Faida za tiba hii ni:

• Kupunguza dalili za komahedhi

• Kuimarisha mifupa na kupunguza hatari ya osteoporosis

• Kuboresha ubora wa maisha wakati wa uzee

Maudhi yanayoweza kutokea ya dawa za Estrogen

Baadhi ya maudhi madogo yanayoweza kuonekana ni:

• Tumbo kujaa gesi

• Vipele au maumivu kwenye matiti

• Maumivu ya kichwa

• Misuli ya miguu kukaza

• Kutokwa na damu ukeni

• Kichefuchefu

Ni muhimu kutumia dawa hizi chini ya ushauri wa daktari.

Lishe na Estrone

Baadhi ya vyakula vinaweza kusaidia mwili katika uzalishaji na udhibiti wa homoni za estrogen, ikiwemo estrone:

• Mboga za majani ya kijani

• Matunda mbalimbali

• Mboga jamii ya kunde (maharage, dengu, choroko)

Hitimisho

Estrone ni homoni muhimu sana kwa afya ya mwanamke, hasa baada ya komahedhi. Kuelewa kazi yake, dalili za upungufu au kuzidi kwake, pamoja na njia sahihi za matibabu, husaidia kuboresha afya na kuzuia madhara ya muda mrefu.