Baridi yabisi, inayojulikana kwa jina jingine la tiba pia kama Rheumatoid Athraitisi, ni ugonjwa wa muda mrefu unaosababisha uvimbe, maumivu na ugumu kwenye viungo vya mwili. Ugonjwa huu hutokea pale mfumo wa kinga ya mwili unaposhambulia kimakosa tishu za viungo, hali inayosababisha uvimbe na uharibifu wa viungo.

Baridi yabisi inaweza kuathiri viungo mbalimbali vya mwili kama vile:

• vidole vya mikono

• vifundo vya mikono

• magoti

• vifundo vya miguu

• mabega.

Mara nyingi ugonjwa huu huathiri viungo vya pande zote za mwili kwa wakati mmoja, kwa mfano mikono yote miwili.

Sababu za baridi yabisi

Chanzo halisi cha Baridi yabisi hakijulikani kabisa, lakini wataalamu wanaamini kuna mambo kadhaa yanayoweza kuongeza hatari ya kupata ugonjwa huu:

1. Mfumo wa kinga ya mwili

Ugonjwa huu ni wa kundi la magonjwa ya kinga ya mwili (magonjwa ya shambulio binafsi la kinga), ambapo kinga ya mwili hushambulia tishu zake zenyewe.

2. Urithi

Kama kuna watu katika familia walio na baridi yabisi, uwezekano wa mtu mwingine kupata ugonjwa huu unaweza kuongezeka.

3. Mazingira na maambukizi

Baadhi ya tafiti zinaonyesha kwamba maambukizi fulani au mazingira yanaweza kuchochea kuanza kwa ugonjwa.

4. Jinsia na umri

Wanawake wana uwezekano mkubwa zaidi wa kupata ugonjwa huu kuliko wanaume, na mara nyingi huanza kuonekana kati ya umri wa miaka 30 hadi 60.

Dalili za Baridi Yabisi

Dalili za Baridi yabisi zinaweza kuanza polepole na kuongezeka kadiri muda unavyopita. Dalili za kawaida ni pamoja na:

• maumivu ya viungo

• uvimbe kwenye viungo

• joto kwenye sehemu ya kiungo

• ugumu wa kusogeza viungo hasa asubuhi

• uchovu wa mwili

• homa ndogo ndogo.

Ugumu wa viungo mara nyingi unaweza kudumu kwa zaidi ya dakika 30 baada ya kuamka asubuhi.

Madhara ya Baridi Yabisi

Bila matibabu sahihi, baridi yabisi inaweza kusababisha:

• uharibifu wa kudumu wa viungo

• kupinda au kubadilika kwa umbo la viungo

• kupungua kwa uwezo wa kufanya kazi za kawaida.

Katika baadhi ya hali, ugonjwa unaweza pia kuathiri sehemu nyingine za mwili kama:

• macho

• mapafu

• moyo.

Vipimo vya kugundua Baridi Yabisi

Madaktari hutumia njia mbalimbali kutambua ugonjwa huu, kama vile:

• uchunguzi wa mwili

• vipimo vya damu

• picha za X-ray au ultrasound ya viungo.

Vipimo hivi husaidia kuona kama kuna uvimbe au uharibifu kwenye viungo.

Matibabu ya Baridi Yabisi

Ingawa baridi yabisi haina tiba ya kuondoa kabisa ugonjwa, matibabu yanaweza kusaidia kupunguza dalili na kuzuia uharibifu wa viungo.

Matibabu yanaweza kujumuisha:

1. Dawa za kupunguza maumivu

Dawa hizi husaidia kupunguza maumivu na uvimbe.

2. Dawa za kudhibiti kinga ya mwili

Dawa hizi hupunguza shambulio la mfumo wa kinga kwenye viungo.

3. Tiba ya mazoezi

Mazoezi maalum yanaweza kusaidia kuimarisha viungo na kuboresha uwezo wa kusogea.

4. Upasuaji

Katika hali mbaya, upasuaji unaweza kufanyika kurekebisha au kubadilisha kiungo kilichoharibika.

Njia za kupunguza dalili nyumbani

Baadhi ya hatua zinazoweza kusaidia kupunguza dalili ni pamoja na:

• kufanya mazoezi mepesi ya viungo

• kupumzisha viungo vilivyo na maumivu

• kula lishe bora yenye virutubisho

• kuepuka uzito kupita kiasi.

Wakati wa Kuonana na Daktari

Ni muhimu kumuona daktari kama:

• maumivu ya viungo yanaendelea kwa muda mrefu

• viungo vina uvimbe na joto

• kuna ugumu mkubwa wa kusogeza viungo asubuhi.

Utambuzi wa mapema wa Baridi yabisi unaweza kusaidia kuzuia madhara makubwa kwenye viungo.

Hitimisho

Baridi yabisi au rhaumatoid athraitisi ni ugonjwa wa muda mrefu unaosababisha uvimbe na maumivu ya viungo. Ingawa hauna tiba ya kuondoa kabisa ugonjwa, matibabu ya mapema yanaweza kusaidia kudhibiti dalili na kulinda afya ya viungo kwa muda mrefu.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara kuhusu baridi yabisi na majibu yake ya kina