Sababu, Dalili, Vichochezi, Vipimo, Matibabu na Kinga

Pumu ya kifua ukifahamika kwa jina jingine la Asthma ni ugonjwa wa muda mrefu unaoathiri njia za hewa zinazopeleka hewa kuingia na kutoka kwenye mapafu. Kwa mtu mwenye pumu, njia hizi zinaweza kuwa nyeti kupita kiasi na kuvimba, misuli inayozizunguka kukaza na ute mwingi kutengenezwa. Mabadiliko hayo yanaweza kufanya njia za hewa kuwa nyembamba na kusababisha kikohozi, sauti ya mluzi, kubanwa kwa kifua au kuishiwa pumzi.

Dalili za pumu zinaweza kuja na kuondoka. Mtu anaweza kukaa kwa muda mrefu bila dalili kisha akapata dalili baada ya kukutana na kichochezi fulani, kupata maambukizi ya njia ya hewa, kufanya mazoezi au kukutana na hewa baridi. Kwa wengine, dalili hujitokeza zaidi usiku au alfajiri.

Pumu inaweza kudhibitiwa vizuri kwa matibabu sahihi. Kwa sasa hakuna tiba inayohakikisha kuondoa pumu kabisa kwa kila mtu, lakini matibabu yanaweza kupunguza dalili, kupunguza mashambulizi makali na kumwezesha mtu kuishi maisha ya kawaida na kufanya shughuli zake.

Pumu ya kifua ni nini?

Pumu ni hali ya muda mrefu ambapo njia za hewa huwa na tabia ya kuvimba na kubana kwa vipindi. Njia hizi zinapobanwa, hewa hupita kwa shida, hasa wakati wa kutoa pumzi.

Mabadiliko makuu yanayotokea kwenye njia za hewa yanaweza kujumuisha:

• Kuvimba kwa ukuta wa njia za hewa

• Kukaza kwa misuli inayozunguka njia za hewa

• Kuongezeka kwa ute ndani ya njia za hewa

• Njia za hewa kuwa nyeti sana kwa vichochezi mbalimbali

Ndiyo maana mtu mwenye pumu anaweza kuwa na vipindi ambavyo anapumua vizuri kabisa na vipindi ambavyo anapata shida ya kupumua.

Pumu si sawa na ugonjwa wa kudumu wa mapafu ambao njia za hewa huharibika na kupungua uwezo wa kufanya kazi taratibu. Hata hivyo, baadhi ya dalili za pumu zinaweza kufanana na magonjwa mengine ya mapafu, hivyo si sahihi kujitambua kwa kutumia dalili pekee.

Kwa nini mtu mwenye pumu hupumua kwa shida?

Njia za hewa zinapovimba, kubana na kuwa na ute mwingi, nafasi ambayo hewa inapita hupungua. Hii huifanya iwe vigumu zaidi kusogeza hewa ndani na nje ya mapafu.

Wakati wa shambulio la pumu, kubana kwa njia za hewa kunaweza kutokea kwa haraka. Mtu anaweza kuanza kukohoa, kuhisi kifua kimebanwa, kupumua kwa sauti ya mluzi au kuhisi hawezi kupata hewa ya kutosha.

Kwa baadhi ya watu, dalili huwa ndogo na huisha baada ya muda. Kwa wengine, njia za hewa zinaweza kubana sana na kusababisha hali ya hatari inayohitaji matibabu ya haraka.

Dalili za pumu ya kifua

Dalili za pumu hutofautiana kutoka mtu mmoja hadi mwingine. Pia zinaweza kubadilika kwa mtu huyo huyo kulingana na muda na mazingira.

Dalili zinazoweza kutokea ni:

• Kukohoa, hasa usiku au alfajiri

• Kupumua kwa sauti ya mluzi

• Kuishiwa pumzi

• Kifua kubana

• Kushindwa kuvuta pumzi kwa raha

• Kuamka usiku kwa sababu ya kukohoa au kupumua kwa shida

• Dalili kuongezeka wakati wa kufanya mazoezi

• Dalili kuongezeka wakati wa kupata mafua au maambukizi mengine ya njia ya hewa

• Uchovu unaotokana na kupumua kwa shida au kutolala vizuri

Si lazima mtu mwenye pumu awe na dalili zote kwa wakati mmoja

Kwa baadhi ya watu, kikohozi cha muda mrefu kinaweza kuwa dalili inayotawala bila kubanwa sana kwa kifua. Kwa wengine, sauti ya mluzi inaweza kuwa dalili inayoonekana zaidi.

Kwa watoto, dalili zinaweza kuonekana zaidi wakati wa kukimbia, kucheza, kucheka, kulia au kupata mafua. Kukohoa usiku au kuacha kushiriki michezo kwa sababu ya kupumua kwa shida pia kunaweza kutoa dalili kwamba mtoto anahitaji kuchunguzwa.

Dalili huja na kuondoka

Moja ya sifa muhimu za pumu ni kwamba dalili zinaweza kutofautiana kwa muda.

Mtu anaweza kuwa na wiki au miezi akiwa hana dalili kubwa, kisha dalili zikajitokeza baada ya kukutana na kichochezi fulani.

Kwa hiyo, kutokuwa na dalili siku ambayo mtu amekwenda kliniki hakumaanishi kwamba hawezi kuwa na pumu. Historia ya dalili, mazingira yanayozichochea na vipimo vya utendaji wa mapafu vinaweza kusaidia kufikia utambuzi.

Vichochezi vya pumu

Kichochezi ni kitu au hali inayoweza kuanzisha au kuongeza dalili za pumu kwa mtu mwenye pumu.

Vichochezi hutofautiana kati ya mtu na mtu. Baadhi ya watu wanaweza kuathiriwa na vumbi, wengine moshi, hewa baridi, mazoezi, harufu kali au maambukizi ya njia ya hewa.

Vumbi na viumbe wadogo wanaoishi kwenye vumbi

Vumbi la ndani ya nyumba linaweza kuwa na chembe mbalimbali zinazoweza kuchochea dalili, hasa kwa mtu mwenye mzio unaohusiana na mazingira ya ndani.

Usafi wa kawaida wa nyumba unaweza kusaidia kupunguza mkusanyiko wa vumbi, hasa katika sehemu za kulala.

Moshi wa sigara

Moshi wa sigara unaweza kuchochea dalili na pia kuathiri afya ya mapafu. Mtu mwenye pumu anapaswa kuepuka kuvuta sigara na pia kuepuka kukaa kwenye mazingira yenye moshi wa sigara.

Moshi wa kuni, mkaa na vyanzo vingine vya uchafuzi wa hewa pia unaweza kuwa tatizo, hasa katika nyumba zisizo na uingizaji hewa mzuri.

Harufu kali na kemikali

Manukato, dawa za kusafishia, kemikali za viwandani, dawa za kunyunyizia, moshi na baadhi ya bidhaa za nywele vinaweza kuchochea dalili kwa baadhi ya watu.

Hii haimaanishi kwamba kila mtu mwenye pumu ataathiriwa na kila harufu. Ni muhimu kutambua kile kinachomletea mtu mwenyewe dalili.

Hewa baridi

Hewa baridi inaweza kuchochea kubana kwa njia za hewa kwa baadhi ya watu.

Mtu anayegundua kwamba baridi humletea dalili anaweza kupunguza kukutana moja kwa moja na hewa baridi na kutumia njia ya kufunika pua na mdomo wakati wa mazingira yenye baridi.

Mazoezi

Mazoezi yanaweza kuchochea dalili kwa baadhi ya watu, hasa wakati pumu haijadhibitiwa vizuri.

Hata hivyo, mtu mwenye pumu hapaswi kuacha mazoezi bila sababu. Kwa matibabu sahihi, watu wengi wenye pumu wanaweza kufanya mazoezi na kushiriki michezo.

Maambukizi ya njia ya hewa

Mafua na maambukizi mengine ya njia ya hewa yanaweza kuongeza dalili za pumu.

Mtu mwenye pumu anaweza kugundua kwamba kikohozi, mluzi na kuishiwa pumzi huongezeka wakati wa maambukizi hayo.

Mzio

Baadhi ya watu wana pumu inayohusiana na mzio. Vichochezi vinaweza kuwa pamoja na chembe kutoka kwenye mimea, ukungu, wanyama au viumbe wengine wa mazingira.

Si kila mtu mwenye pumu ana mzio, na si kila mtu mwenye mzio ana pumu.

Dawa fulani

Baadhi ya dawa zinaweza kuchochea dalili kwa watu fulani wenye pumu. Mfano muhimu ni baadhi ya dawa za kupunguza maumivu na uvimbe zinazojulikana kama dawa za kuzuia vimeng'enya fulani (NSAIDs), kama ibuprofeni, kwa watu ambao wana unyeti kwa dawa hizo.

Hivyo, mtu anayegundua kwamba dalili huanza au kuongezeka baada ya kutumia dawa fulani anapaswa kumjulisha mtoa huduma wa afya.

Msongo wa mawazo na hisia kali

Msongo wa mawazo, hofu, kucheka sana au kulia kunaweza kuchochea dalili kwa baadhi ya watu. Hii haimaanishi kwamba pumu yote husababishwa na mawazo.

Kwa mtu mwenye pumu, hali za kihisia zinaweza kuwa kichochezi kinachoongeza kubana kwa njia za hewa.

Nani yuko katika hatari zaidi ya kupata pumu?

Pumu inaweza kumpata mtoto au mtu mzima. Hakuna sababu moja inayosababisha kila kesi ya pumu.

Vitu vinavyoweza kuongeza uwezekano wa kupata pumu ni pamoja na:

• Kuwa na mzazi, ndugu au mwanafamilia wa karibu mwenye pumu

• Kuwa na magonjwa ya mzio kama mzio wa ngozi au pua

• Kukutana mara kwa mara na moshi wa sigara

• Kukutana na uchafuzi wa hewa

• Kukutana na vumbi, ukungu au kemikali kwa muda mrefu

• Kuwa na uzito mkubwa wa mwili

• Kuzaliwa kabla ya muda au kuwa na uzito mdogo wakati wa kuzaliwa

• Kuwa na maambukizi ya njia ya hewa katika baadhi ya vipindi vya ukuaji

• Kufanya kazi katika mazingira yenye vumbi au kemikali zinazoweza kuathiri njia ya hewa

Kwa kawaida pumu hutokana na mwingiliano wa sababu za kurithi na mazingira, badala ya sababu moja pekee.

Pumu ya kifua kwa watoto

Pumu inaweza kuanza utotoni. Watoto wengine huwa na dalili za kukohoa na mluzi zinazorudia, hasa wakati wa kupata mafua au wanapokimbia na kucheza.

Kwa mtoto mdogo, utambuzi unaweza kuwa mgumu kwa sababu watoto hawawezi kueleza vizuri hisia zao za kubanwa kwa kifua au kuishiwa pumzi.

Mzazi anaweza kugundua kwamba mtoto:

• Anakohoa sana usiku

• Anapumua kwa sauti ya mluzi

• Anaacha kucheza haraka kwa sababu ya kupumua kwa shida

• Anaamka usiku kwa kukohoa

• Dalili huongezeka kila anapopata mafua

• Anahitaji kuacha shughuli za kawaida kwa sababu ya kupumua kwa shida

Mtoto anayepata dalili hizi anapaswa kuchunguzwa badala ya kupewa dawa za pumu bila utambuzi.

Pumu ya kifua wakati wa ujauzito

Mimba inaweza kubadilisha namna dalili za pumu zinavyojitokeza. Kwa baadhi ya wanawake dalili zinaweza kupungua, kwa wengine kubaki sawa na kwa wengine kuongezeka.

Jambo muhimu ni kuhakikisha pumu inadhibitiwa vizuri wakati wa ujauzito. Kuacha dawa kwa hofu bila kuzungumza na mtoa huduma wa afya kunaweza kuwa na madhara ikiwa kutasababisha pumu kutodhibitiwa.

Mwanamke mjamzito mwenye pumu anapaswa kuendelea kufuatiliwa na mtoa huduma wa afya ili matibabu yake yarekebishwe kulingana na hali yake.

Pumu ya kifua na uzito mkubwa

Uzito mkubwa wa mwili unaweza kuhusishwa na uwezekano mkubwa wa kupata pumu na pia unaweza kufanya udhibiti wa dalili kuwa mgumu kwa baadhi ya watu.

Mtu mwenye pumu na uzito mkubwa anaweza kufaidika na mpango salama wa kupunguza uzito unaozingatia lishe bora na mazoezi yanayofaa hali yake.

Hata hivyo, kupungua kwa uzito hakumaanishi kwamba mtu anaweza kuacha dawa za pumu bila tathmini ya mtoa huduma wa afya.

Utambuzi wa pumu

Utambuzi wa pumu haupaswi kutegemea kukohoa au kupumua kwa mluzi pekee kwa sababu dalili hizi zinaweza kutokea katika magonjwa mengine.

Mtoa huduma wa afya huanza kwa kuuliza kuhusu:

• Dalili zinatokea lini

• Zinatokea mara ngapi

• Kama dalili huwa mbaya zaidi usiku au alfajiri

• Kama mazoezi huzichochea

• Kama vumbi, moshi au harufu fulani huzichochea

• Kama kuna historia ya pumu au mzio katika familia

• Kama dalili huongezeka wakati wa mafua

• Dawa anazotumia

• Mazingira ya nyumbani na kazini

Kipimo cha kupuliza hewa kwa mashine

Kipimo cha utendaji wa mapafu kinachoitwa kipimo cha kupima ujazo na kasi ya hewa inayotoka kwenye mapafu (spirometa) kinaweza kusaidia kuthibitisha kwamba njia za hewa zinapungua na kubadilika baada ya kutumia dawa inayozifungua.

Kipimo hiki huangalia kiasi cha hewa ambacho mtu anaweza kutoa na kasi ambayo hewa hiyo hutoka.

Mtoa huduma anaweza kulinganisha vipimo kabla na baada ya kutumia dawa ya kufungua njia za hewa ili kuona kama utendaji wa mapafu umebadilika.

Kipimo cha kasi ya kutoa hewa

Kuna kifaa kidogo kinachoweza kupima kasi kubwa ambayo mtu anaweza kutoa hewa nje ya mapafu.

Vipimo vya mara kwa mara vinaweza kusaidia baadhi ya watu kuona mabadiliko ya utendaji wa mapafu na kutambua kwamba hali yao inaanza kuzorota.

Hata hivyo, si kila mtu mwenye pumu anahitaji kupima nyumbani kila siku. Mtoa huduma ataamua kama kipimo hicho kinafaa.

Vipimo vya mzio

Vipimo vya damu au ngozi vinaweza kutumika kutafuta mzio unaoweza kuwa unahusiana na dalili.

Kuwa na mzio fulani hakuthibitishi peke yake kwamba mtu ana pumu. Matokeo yanapaswa kutafsiriwa pamoja na historia na dalili za mtu.

Vipimo vingine

Katika mazingira fulani, mtoa huduma anaweza kuagiza vipimo vingine kulingana na dalili na uwezekano wa magonjwa mengine.

Picha ya kifua si kipimo cha kawaida cha kuthibitisha pumu kwa kila mtu. Inaweza kuagizwa pale ambapo kuna sababu ya kutafuta ugonjwa mwingine.

Vipimo vya kuchochea njia za hewa kwa mazoezi au vitu maalumu vinaweza kutumika katika baadhi ya watu ambao dalili zinaashiria pumu lakini vipimo vya kawaida havijathibitisha hali hiyo.

Magonjwa yanayoweza kufanana na pumu

Dalili za pumu zinaweza kufanana na magonjwa mengine, kama:

• Ugonjwa sugu wa kuziba njia za hewa

• Maambukizi ya mapafu

• Mzio wa pua unaosababisha kikohozi

• Tatizo la moyo katika baadhi ya watu

• Kurudi kwa tindikali ya tumboni kuelekea kwenye umio

• Tatizo la kamba za sauti

• Kitu kuingia kwenye njia ya hewa, hasa kwa mtoto

• Baadhi ya magonjwa ya mapafu

Ndiyo maana ni muhimu kutafuta utambuzi sahihi badala ya kuanza kutumia dawa za pumu kila mtu anapokohoa au kupumua kwa shida.

Matibabu ya pumu

Lengo la matibabu ni:

• Kupunguza dalili za kila siku

• Kuzuia mashambulizi makali

• Kuwezesha mtu kufanya shughuli zake za kawaida

• Kulinda utendaji wa mapafu

• Kupunguza matumizi yasiyo ya lazima ya huduma za dharura

• Kupunguza hatari ya madhara ya muda mrefu

Matibabu huchaguliwa kulingana na umri, dalili, hatari ya mashambulizi, utendaji wa mapafu, magonjwa mengine, upatikanaji wa dawa na namna mtu anavyotumia kifaa chake cha dawa.

Dawa za kuvuta zinazopunguza uvimbe wa njia za hewa

Dawa za kuvuta zinazopunguza uvimbe wa njia za hewa ni msingi muhimu wa matibabu ya pumu.

Dawa hizi hupunguza uvimbe wa njia za hewa na hupunguza hatari ya kupata mashambulizi makali.

Kwa mwongozo wa sasa, watu wengi wenye pumu wanahitaji tiba yenye dawa ya aina hii badala ya kutegemea dawa ya kufungua njia za hewa kwa haraka pekee.

Dawa za kufungua njia za hewa

Dawa hizi hulegeza misuli inayozunguka njia za hewa na kusaidia hewa kupita kwa urahisi zaidi.

Dawa inayotumika mara nyingi katika hali ya dalili za ghafla ni salbutamol, lakini mpango wa matibabu hutegemea aina ya pumu na mwongozo unaotumiwa.

Muhimu: kutumia dawa ya kupunguza dalili mara nyingi bila kudhibiti uvimbe wa njia za hewa kunaweza kuonyesha kwamba pumu haijadhibitiwa vizuri.

Mwongozo wa sasa wa kimataifa unapendelea kwa makundi mengi tiba ya kuvuta inayochanganya dawa ya kupunguza uvimbe na dawa inayofungua njia za hewa kwa haraka, badala ya kumtegemea mtu dawa ya kufungua njia za hewa pekee.

Dawa zinazochanganywa

Kwa baadhi ya watu, dawa ya kupunguza uvimbe na dawa ya kufungua njia za hewa huwekwa pamoja katika kifaa kimoja cha kuvutia dawa.

Aina na matumizi yake hutegemea umri, kiwango cha udhibiti wa pumu na mpango wa matibabu uliowekwa na mtoa huduma. Si kila mtu anapaswa kutumia kifaa au dawa ileile.

Dawa za kunywa au sindano

Wakati wa shambulio kali, dawa za kupunguza uvimbe zinazotumika kwa muda mfupi zinaweza kuhitajika.

Dawa hizi zinaweza kuwa muhimu katika hali fulani, lakini si dawa zinazopaswa kutumiwa mara kwa mara bila uangalizi kwa sababu matumizi ya muda mrefu yanaweza kusababisha madhara mbalimbali.

Katika shambulio kali, matibabu yanaweza pia kujumuisha oksijeni na dawa za kufungua njia za hewa kulingana na hali ya mgonjwa.

Dawa za pumu kali

Baadhi ya watu wana pumu ambayo hubaki kutodhibitiwa licha ya kutumia matibabu ya kawaida kwa usahihi.

Katika hali hiyo, daktari anaweza kumpeleka mgonjwa kwa mtaalamu wa magonjwa ya mapafu au mzio na kufanya uchunguzi wa kina ili kubaini aina ya pumu.

Kwa baadhi ya wagonjwa wenye pumu kali, kuna dawa maalumu zinazolenga sehemu fulani za mfumo wa kinga. Dawa hizo huchaguliwa kwa kuzingatia aina ya pumu na vipimo vya mgonjwa.

Kwa nini kutumia kifaa cha kuvuta dawa kwa usahihi ni muhimu?

Mtu anaweza kuwa na dawa sahihi lakini asipate manufaa yanayotarajiwa ikiwa anatumia kifaa vibaya.

Makosa katika kuvuta dawa yanaweza kufanya kiasi kidogo cha dawa kufika kwenye mapafu.

Mtoa huduma anapaswa kumwonyesha mgonjwa namna ya kutumia kifaa chake na kukagua tena mbinu hiyo katika miadi inayofuata.

Kwa baadhi ya vifaa vya dawa, kifaa cha kusaidia kuvuta dawa kinachowekwa kati ya dawa na mdomo kinaweza kurahisisha dawa kufika kwenye mapafu, hasa kwa watoto.

Mpango wa hatua za kuchukua wakati pumu inabadilika

Mtu mwenye pumu anaweza kupewa mpango wa maandishi unaoeleza:

• Dalili zake zinapokuwa zimedhibitiwa

• Dalili zinapoanza kuongezeka

• Hatua anazopaswa kuchukua

• Wakati wa kuongeza au kubadilisha matibabu kulingana na maelekezo aliyopewa

• Wakati wa kwenda kituo cha afya

• Nani wa kumpigia simu katika hali ya dharura

Mpango huu unaweza kumsaidia mtu kutenda mapema kabla hali haijawa kali.

Namna ya kupunguza vichochezi nyumbani

Punguza vumbi

Safisha nyumba mara kwa mara kwa njia inayopunguza kurusha vumbi hewani.

Kwa mtu anayesumbuliwa na vumbi, kusafisha kwa kitambaa chenye unyevunyevu au kutumia njia inayokusanya vumbi badala ya kulirusha hewani kunaweza kuwa bora kuliko kufagia kwa nguvu.

Zingatia sehemu ya kulala

Mashuka, blanketi, mito na godoro vinaweza kukusanya vumbi. Kuosha mashuka mara kwa mara na kuweka mazingira ya kulala safi kunaweza kusaidia mtu ambaye vumbi humchochea.

Epuka moshi

Usivute sigara ndani ya nyumba na usiruhusu wengine kuvuta sigara karibu na mtu mwenye pumu.

Pia punguza kukaa kwenye mazingira yenye moshi mwingi wa kuni, mkaa au uchafuzi mwingine wa hewa inapowezekana.

Dhibiti unyevunyevu na ukungu

Mazingira yenye unyevunyevu mwingi yanaweza kusaidia ukuaji wa ukungu. Sehemu zenye kuvu zinapaswa kusafishwa na chanzo cha unyevunyevu kushughulikiwa badala ya kufunika tu ukungu uliopo.

Wanyama wa nyumbani

Mtu ambaye ana mzio unaochochewa na mnyama fulani anaweza kuhitaji kupunguza mawasiliano naye au kuchukua hatua za kupunguza uwepo wa chembe kutoka kwa mnyama huyo ndani ya nyumba.

Si lazima kila mtu mwenye pumu awaache wanyama wa nyumbani. Hatua inapaswa kuzingatia kichochezi halisi cha mtu huyo.

Hewa ya baridi

Ikiwa baridi ni kichochezi chako, funika pua na mdomo unapokuwa kwenye mazingira ya baridi na epuka kuanza mazoezi makali ghafla katika hewa baridi.

Je, mtu mwenye pumu anaweza kufanya mazoezi?

Ndiyo, watu wengi wenye pumu wanaweza kufanya mazoezi. Mazoezi yana faida kwa afya ya moyo, misuli, uzito wa mwili na ustawi wa jumla.

Ikiwa mazoezi husababisha kikohozi, mluzi au kuishiwa pumzi mara kwa mara, hilo linaweza kuonyesha kwamba pumu haijadhibitiwa vizuri au kuna hali nyingine inayohitaji kuchunguzwa.

Pumu na lishe

Hakuna chakula kimoja kinachoweza kuponya pumu. Lishe yenye mboga, matunda, nafaka zisizokobolewa, protini zinazofaa na mafuta yenye afya inaweza kusaidia afya kwa ujumla.

Mtu anayegundua kwamba chakula fulani humletea dalili anapaswa kuzungumza na mtoa huduma wa afya kabla ya kuacha kundi kubwa la vyakula, hasa kwa watoto, kwa sababu kuondoa vyakula vingi kunaweza kusababisha upungufu wa virutubisho.

Pumu na kurudi kwa tindikali ya tumboni

Kurudi kwa tindikali ya tumboni kuelekea kwenye umio kunaweza kusababisha kikohozi na usumbufu wa kifua, na kwa baadhi ya watu kunaweza kuhusishwa na kuzorota kwa dalili za pumu.

Hata hivyo, si kila mtu mwenye pumu anapaswa kupewa dawa za tindikali ya tumboni. Matibabu ya tatizo hilo huwa na maana zaidi pale ambapo kuna dalili au ushahidi unaoonyesha kwamba mtu kweli ana tatizo hilo.

Wakati gani pumu ni dharura?

Shambulio kali la pumu linaweza kuhatarisha maisha.

Mtu anapaswa kutafuta huduma ya dharura ikiwa:

• Anapata shida kubwa ya kupumua

• Hawezi kuzungumza sentensi kamili kwa sababu ya kuishiwa pumzi

• Dalili zinaongezeka haraka

• Dawa aliyoelekezwa kutumia wakati wa dalili haileti nafuu inayotarajiwa

• Anaonekana kuchanganyikiwa au usingizi usio wa kawaida

• Midomo au kucha zinaanza kuwa za bluu au kijivu

• Anashindwa kutembea au kufanya shughuli rahisi kwa sababu ya upungufu mkubwa wa hewa

• Anapata hali ya kuzorota haraka licha ya kuanza matibabu

Katika hali kama hiyo, mtu hapaswi kusubiri dalili zipungue zenyewe.

Pumu inaweza kupona kabisa?

Pumu ni ugonjwa wa muda mrefu, lakini namna inavyojitokeza inaweza kubadilika kadiri miaka inavyopita.

Baadhi ya watoto wanaweza kuwa na dalili zinazopungua sana wanapokua, wakati wengine wanaweza kuendelea kuwa na pumu ukubwani.

Kutokuwa na dalili kwa muda mrefu hakumaanishi kwamba mtu anapaswa kuacha matibabu bila tathmini.

Lengo si kuishi kwa hofu ya pumu, bali kufikia kiwango cha udhibiti kinachomruhusu mtu kuishi, kufanya kazi, kusoma, kulala na kufanya mazoezi kwa usalama.

Hitimisho

Pumu ya kifua ni ugonjwa wa muda mrefu unaosababisha njia za hewa kuwa nyeti, kuvimba na kubana, hali inayoweza kujitokeza kwa vipindi na kusababisha kikohozi, mluzi, kubanwa kwa kifua au kuishiwa pumzi. Vumbi, moshi, hewa baridi, mazoezi, maambukizi na vichochezi vingine vinaweza kuongeza dalili kwa baadhi ya watu.

Ingawa pumu haiwezi kuondolewa kabisa kwa kila mtu, inaweza kudhibitiwa vizuri kwa utambuzi sahihi, dawa zinazofaa, matumizi sahihi ya vifaa vya kuvuta dawa, ufuatiliaji na kupunguza vichochezi vinavyomuhusu mtu binafsi. Dalili kali au zinazozidi haraka zinahitaji huduma ya haraka kwa sababu shambulio kali la pumu linaweza kuhatarisha maisha.

Maswali yanayoulizwa Mara kwa Mara Kuhusu Pumu ya Kifua