Uwepo wa uvimbe faibroidi haumaanishi moja kwa moja kuwa mwanamke hatapata ujauzito. Wanawake wengi wenye uvimbe hupata mimba na kujifungua salama.

Tatizo linaweza kutokea pale uvimbe unapobadilisha umbo la sehemu ya ndani ya kizazi, kuziba mirija ya uzazi au kuathiri upandikizaji wa yai lililorutubishwa. Athari hizi hutegemea zaidi mahali ulipo uvimbe kuliko ukubwa wake pekee.

Wanawake wanaopanga kupata ujauzito na wamegundulika kuwa na uvimbe wanapaswa kujadili mpango wa matibabu na daktari wa magonjwa ya wanawake ili kuchagua njia inayohifadhi uwezo wa kupata watoto pale inapowezekana.

Katika baadhi ya wanawake, uvimbe unaweza kuongezeka ukubwa wakati wa ujauzito kutokana na mabadiliko ya homoni na ongezeko la mtiririko wa damu kwenye kizazi. Hata hivyo, si kila mwanamke hupata mabadiliko hayo.

Baadhi ya uvimbe hubaki katika ukubwa uleule au hata hupungua kadiri ujauzito unavyoendelea. Kwa hiyo haiwezekani kutabiri kwa uhakika jinsi uvimbe utakavyobadilika kwa kila mtu.

Mwanamke mjamzito mwenye uvimbe anapaswa kuhudhuria kliniki zote za wajawazito ili kufuatiliwa kwa karibu na kuhakikisha ukuaji wa mtoto na afya ya mama vinaendelea vizuri.

Hadi sasa hakuna ushahidi wa kisayansi wenye ubora wa kutosha unaothibitisha kuwa dawa za mitishamba zinaweza kuondoa uvimbe wa kizazi kwa usalama na ufanisi.

Baadhi ya watu wanaweza kushuhudia kupungua kwa dalili kama maumivu au kujisikia nafuu, lakini hilo halimaanishi uvimbe umeondoka. Aidha, baadhi ya bidhaa za mitishamba zinaweza kuwa na kemikali zisizojulikana au kuingiliana na dawa za hospitali.

Ni salama zaidi kumshirikisha daktari kabla ya kutumia tiba yoyote mbadala, hasa ikiwa unapanga ujauzito, una upungufu wa damu au unatarajia kufanyiwa upasuaji.

Ndiyo. Ikiwa umeondolewa uvimbe pekee huku kizazi kikibaki, uvimbe mpya unaweza kutokea baadaye kwa sababu chanzo cha ukuaji wa uvimbe bado kinaweza kuwepo.

Hatari ya kurudia hutegemea umri wa mwanamke, idadi ya uvimbe aliokuwa nao na muda uliobaki kabla ya kukoma hedhi. Wanawake vijana wana uwezekano mkubwa zaidi wa kupata uvimbe mwingine baadaye.

Ndiyo maana ufuatiliaji wa mara kwa mara baada ya matibabu ni muhimu ili kugundua mapema kama kuna mabadiliko yanayohitaji hatua zaidi.

Ndiyo, uvimbe mkubwa unaweza kuongeza ukubwa wa kizazi na kufanya tumbo lionekane limejitokeza kama ujauzito.

Mabadiliko haya hutokea taratibu na mara nyingi huambatana na hisia ya uzito tumboni, nguo kubana au kubadilika kwa umbo la tumbo. Hata hivyo, si kila tumbo kubwa husababishwa na uvimbe wa kizazi.

Vipimo vya mawimbi ya sauti ndiyo njia bora ya kuthibitisha kama kuongezeka kwa tumbo kunatokana na uvimbe au sababu nyingine.

Hakuna chakula kilichothibitishwa kisayansi kuyeyusha au kuondoa uvimbe wa kizazi.

Hata hivyo, ulaji wa mboga, matunda, nafaka zisizokobolewa na vyakula vyenye nyuzinyuzi unaweza kusaidia afya ya mwili kwa ujumla na kupunguza hatari ya magonjwa mengine yanayoweza kuathiri afya ya uzazi. Kwa wanawake wenye hedhi nyingi, vyakula vyenye madini ya chuma vinaweza kusaidia kupunguza athari za upungufu wa damu.

Lishe bora ni sehemu ya mtindo wa maisha wenye afya, lakini haipaswi kuchukuliwa kama mbadala wa uchunguzi na matibabu ya kitabibu.

Kwa baadhi ya wanawake, uvimbe unaweza kusababisha maumivu wakati wa tendo la ndoa au hisia ya uzito kwenye nyonga, jambo linaloweza kupunguza raha au hamu ya kushiriki tendo la ndoa.

Athari hizi hutegemea ukubwa na mahali ulipo uvimbe. Wengine hawapati tatizo lolote na wanaendelea na maisha yao ya kawaida bila usumbufu.

Kama tendo la ndoa linaambatana na maumivu ya mara kwa mara, ni muhimu kutafuta ushauri wa daktari ili kubaini chanzo na kupata matibabu yanayofaa.

Ndiyo. Hedhi nyingi na za muda mrefu zinaweza kusababisha mwili kupoteza damu nyingi kuliko unavyoweza kuzalisha upya.

Kadiri upungufu wa damu unavyoongezeka, mtu anaweza kuhisi uchovu, kupumua kwa shida wakati wa kufanya kazi ndogo, mapigo ya moyo kwenda kasi na kizunguzungu. Hali hii inaweza kuathiri uwezo wa kufanya shughuli za kila siku.

Matibabu hulenga kudhibiti chanzo cha kutokwa damu pamoja na kurekebisha kiwango cha damu mwilini kwa kutumia lishe, virutubisho au njia nyingine za kitabibu kulingana na ushauri wa daktari.

Hapana. Upasuaji si tiba ya lazima kwa kila mgonjwa. Wanawake wengi wenye uvimbe mdogo usiosababisha dalili wanaweza kufuatiliwa bila kufanyiwa upasuaji. Wengine hunufaika na dawa au mbinu nyingine zisizo za upasuaji kulingana na hali yao.

Uamuzi wa kufanya upasuaji hutegemea ukubwa wa uvimbe, dalili, umri wa mgonjwa, mpango wa kupata watoto na matokeo ya vipimo. Kwa hiyo, matibabu yanapaswa kubinafsishwa kwa kila mgonjwa.

Mara chache sana vimbe hizi huweza kuleta madhara, mwanamke anayeenda hedhi kipindi kirefu huweza kuishiwa damu, pia kama uvimbe ni mkubwa sana unawe kukandamiza mirija ya mkojo na kusababisha figo kushindwa kufanya kazi lakini ni kwa nadra sana hili kutokea kwa sababu huwa tayari wameshafika  hospitali kwa matibabu kabla ya hili dhara kutokea.

Unaweza kupata mimba endapo una faibroidi lakini hutegemea imejishikiza sehemu gani ya mfuko wa uzazi. Wakati mwingine Vimbe hizi husababisha kushidwa kujipandikiza kwa kiumbe baada ya uchavushwaji hivo husabaisha suala la ugumba kwa mwanamke.

Pia vimbe hizi huweza kusababisha mimba kutoka, kuziba mirija ya kupitisha mayai, pamoja na kuziba njia ya mbegu za kiume kuingia kwenye kizazi kama imejitokeza au imeota kwenye shingo ya kizazi hivyo mbegu za kiume ni vigumu kufikia yai kwa ajili ya uchavushaji na ,matatizo haya hupelekea ugumba.

Hili ni eneo ambalo bado linaendelea kufanyiwa utafiti, na ushahidi wa kisayansi haujafikia hitimisho moja linalokubalika na wataalamu wote. Fibroidi zina vipokezi vingi vya homoni za estrojeni na projesteroni, na homoni hizi zina mchango muhimu katika ukuaji wake. Kwa msingi huo wa kibaolojia, kumekuwa na hoja kwamba matumizi ya homoni za uzazi wa mpango yanaweza kuathiri ukuaji wa fibroidi. Hata hivyo, tafiti zilizofanyika zimetoa matokeo yanayotofautiana.

Baadhi ya tafiti zimeonyesha kuwa aina fulani za uzazi wa mpango za homoni, hasa zinazotumiwa kwa muda mrefu au katika mazingira maalumu, zinaweza kuhusishwa na kuongezeka kwa ukubwa wa fibroidi au kuendelea kwa ukuaji wake kwa baadhi ya wanawake. Tafiti nyingine, hata hivyo, hazikupata uhusiano huo, na nyingine zimependekeza kuwa baadhi ya njia za uzazi wa mpango zinaweza hata kupunguza uwezekano wa kupata fibroidi au kusaidia kudhibiti dalili zake kama hedhi nyingi na maumivu. Tofauti hizi zinaweza kusababishwa na aina ya njia ya uzazi wa mpango iliyotumika, kiwango cha homoni kilichomo, muda wa matumizi, umri wa mwanamke, ukubwa wa fibroidi na mbinu zilizotumika katika tafiti hizo.

Kwa sababu ushahidi bado unakinzana, wataalamu wengi hawashauri kusema kwamba njia za uzazi wa mpango za homoni husababisha fibroidi au kwamba hazina athari kabisa. Badala yake, uamuzi wa kutumia njia ya uzazi wa mpango kwa mwanamke mwenye fibroidi unapaswa kufanywa mmoja mmoja baada ya kutathmini ukubwa wa fibroidi, dalili alizonazo, umri, mpango wa kupata ujauzito na aina ya njia ya uzazi wa mpango inayokusudiwa. Ikiwa una fibroidi au unahofia ukuaji wake, ni vyema kujadiliana na daktari ili kuchagua njia inayofaa zaidi kulingana na hali yako binafsi.

Hili ni swali ambalo bado linajadiliwa katika tafiti za kisayansi, na hadi sasa hakuna makubaliano ya mwisho kwamba njia za uzazi wa mpango za homoni husababisha au hazisababishi fibroidi. Fibroidi zina vipokezi vingi vya homoni za estrojeni na projesteroni, na homoni hizi zina mchango muhimu katika ukuaji wa uvimbe huu. Kutokana na msingi huu wa kibaolojia, watafiti wamekuwa wakichunguza kwa muda mrefu kama homoni zinazotumiwa kwenye baadhi ya njia za uzazi wa mpango zinaweza kuanzisha fibroidi au kuchochea ukuaji wa zile zilizopo. Hata hivyo, matokeo ya tafiti hizo yamekuwa yakitofautiana.

Baadhi ya tafiti zimeonyesha kuwa matumizi ya aina fulani za uzazi wa mpango za homoni yanaweza kuhusishwa na kuongezeka kwa ukubwa wa fibroidi au kuendelea kwa ukuaji wake kwa baadhi ya wanawake, hasa kulingana na aina ya homoni, dozi, muda wa matumizi na sifa za mgonjwa. Kinyume chake, tafiti nyingine hazikupata uhusiano huo, huku zingine zikionyesha kuwa baadhi ya njia za uzazi wa mpango zinaweza kupunguza uwezekano wa kupata fibroidi au kusaidia kudhibiti dalili zake kama hedhi nyingi, maumivu ya nyonga na upungufu wa damu. Tofauti hizi zinaonyesha kuwa athari za homoni kwa fibroidi zinaweza kutofautiana kati ya mwanamke mmoja na mwingine.

Kwa sasa, miongozo ya kitaalamu haipendekezi kusema kwamba njia za uzazi wa mpango za homoni ni kisababishi kilichothibitishwa cha fibroidi. Badala yake, inapendekeza tathmini ya mtu mmoja mmoja kabla ya kuchagua njia ya uzazi wa mpango. Ikiwa mwanamke tayari ana fibroidi, daktari atazingatia ukubwa na eneo la fibroidi, dalili alizonazo, umri wake, magonjwa mengine aliyonayo na mpango wake wa kupata ujauzito kabla ya kupendekeza njia inayofaa. Hivyo, ikiwa una fibroidi au una wasiwasi kuhusu hatari yake, ni vyema kujadiliana na daktari badala ya kuacha au kuanza kutumia njia yoyote ya uzazi wa mpango bila ushauri wa kitaalamu.

Hadi sasa, hakuna njia ya uzazi wa mpango ambayo imethibitishwa kisayansi kuwa husababisha uvimbe kwenye kizazi kwa wanawake wote. Hata hivyo, kwa kuwa baadhi ya uvimbe wa kizazi, kama fibroidi na ukuaji wa tishu za endometriamu (endometrial haipaplasia), huathiriwa na homoni, watafiti wameendelea kuchunguza kama njia za uzazi wa mpango za homoni zinaweza kuwa na mchango katika kutokea au kukua kwa baadhi ya uvimbe. Matokeo ya tafiti hizo yamekuwa yakitofautiana, hivyo bado hakuna hitimisho la pamoja kuhusu suala hili.

Njia ambazo zimekuwa zikichunguzwa zaidi ni vidonge vya uzazi wa mpango vya homoni, sindano za uzazi wa mpango, vipandikizi vya homoni, kitanzi chenye homoni (LNG-IUS) na pete ya uke au plasta za homoni. Kwa baadhi ya tafiti, matumizi ya njia hizi yameonekana kuhusishwa na mabadiliko katika ukuaji wa fibroidi kwa wanawake fulani, wakati tafiti nyingine hazikuonyesha uhusiano huo au hata zilionyesha faida kama kupunguza hedhi nyingi na maumivu. Kwa upande mwingine, njia zisizo na homoni, kama kondomu, kitanzi cha shaba na njia za asili za uzazi wa mpango, hazina homoni zinazoweza kuathiri tishu za kizazi kwa njia hiyo, ingawa zina faida na changamoto zake nyingine.

Ni muhimu pia kutofautisha kuanza kutokea kwa uvimbe na ukuaji wa uvimbe uliokuwepo tayari. Kwa sasa, ushahidi haujathibitisha kwamba njia yoyote ya uzazi wa mpango huanzisha fibroidi au aina nyingine za uvimbe kwa wanawake wote. Hata hivyo, kwa kuwa athari za homoni zinaweza kutofautiana kati ya wanawake, daktari anaweza kupendekeza au kuepuka njia fulani kwa mwanamke mwenye fibroidi kubwa, mwenye dalili kali au mwenye historia ya magonjwa yanayoathiri kizazi. Ndiyo maana uchaguzi wa njia ya uzazi wa mpango unapaswa kufanywa baada ya ushauri wa kitaalamu na tathmini ya hali ya afya ya kila mwanamke.