Kukosa hedhi baada ya sindano ya uzazi wa mpango husababishwa na nini na hutibiwaje?

Swali la msingi

“Shikamoo daktari, nilitumia sindano ya uzazi wa mpango miezi miwili iliyopita, lakini tangu nilipotumia nimeacha kupata hedhi kabisa. Naomba kujua nifanye nini ili kurudisha mzunguko wangu wa kawaida wa hedhi, na kama kuna dawa za kupata dukani zinazoweza kusaidia.”

Majibu

Sindano za uzazi wa mpango ni njia maarufu ya kupanga uzazi kwa wanawake wengi Afrika na duniani. Sindano hizi hufanya kazi kwa kutoa homoni zinazozuia yai kutoka na hivyo kuzuia mimba. Hata hivyo, baadhi ya wanawake hupata mabadiliko katika mzunguko wa hedhi, ikiwemo kukoma kwa hedhi kwa muda fulani. Mgonjwa huyu ametushirikisha kuwa baada ya kutumia sindano hajapata hedhi tena. Makala hii inatoa mwongozo wa kitaalamu kuhusu hali hii na nini cha kufanya.

Kwa nini hedhi hukoma baada ya sindano?

Kukosa hedhi baada ya kutumia sindano za uzazi wa mpango ni jambo la kawaida na husababishwa na:

• Homoni ya projesteron iliyomo kwenye sindano huathiri utando wa ndani wa ukuta wa mfuko wa uzazi (endometriamu), na kuufanya kuwa mwembamba sana hadi damu ya hedhi isiwe inatoka.

• Baadhi ya wanawake hupata mzunguko usio wa kawaida, hedhi nzito au ndogo, na wengine hukosa kabisa kwa miezi kadhaa.

• Baada ya kuacha kutumia sindano, mwili unaweza kuchukua miezi 6–12 kabla mzunguko wa kawaida kurudi.

Je, kuna dawa ya kurudisha hedhi haraka?

Ni muhimu kuelewa kuwa hakuna dawa ya moja kwa moja ya kurudisha hedhi iliyoathiriwa na sindano, kwani mzunguko hurudi taratibu baada ya homoni kuondoka mwilini.

• Dawa ya kupanga homoni (kama vidonge vya estrojen na projesteron) yanaweza kusaidia kurekebisha mzunguko, lakini haya hutolewa tu baada ya daktari kufanyia mgonjwa uchunguzi.

• Dawa za dukani kama paracetamol au ibuprofen zinaweza kusaidia kupunguza maumivu ya tumbo na nyonga, lakini hazitarudisha hedhi.

• Ikiwa kuna dalili za maambukizi (uchafu ukeni wenye harufu, homa, maumivu makali), utahitaji dawa za antibiotiki baada ya uchunguzi wa daktari.

Nini cha kufanya ikiwa hedhi haijarudi?

1. Kuwa na subira ya muda – mara nyingi mwili hujirudi wenyewe ndani ya miezi kadhaa baada ya kuacha sindano.

2. Pima ujauzito – kwa kuwa sindano huzuia mimba kwa muda fulani tu, kukosa hedhi pia kunaweza kumaanisha ujauzito.

3. Kufanya uchunguzi wa kitaalamu – kama una maumivu makali ya tumbo au kukosa hedhi kumechukua zaidi ya miezi 12 bila kurejea, ni vyema kumuona daktari wa afya ya wanawake.

4. Mtindo wa maisha – kula vizuri, epuka msongo wa mawazo na fanya mazoezi mepesi ili kusaidia mwili kurejea katika hali ya kawaida.

Lini umwone daktari haraka?

• Ukipata maumivu makali yasiyoisha kwenye nyonga au tumbo.

• Ukiwa na homa na uchafu wenye harufu mbaya kutoka ukeni.

• Ukikosa hedhi zaidi ya mwaka mmoja baada ya kuacha sindano.

• Ukiwa na shaka ya ujauzito.

Hitimisho

Kukosa hedhi baada ya sindano ya uzazi wa mpango ni jambo la kawaida na siyo ugonjwa. Hakuna dawa ya moja kwa moja ya dukani ya kurudisha mzunguko wa hedhi – mwili unahitaji muda wa kurekebisha homoni. Ikiwa hedhi haijarudi kwa muda mrefu, ni vyema kumwona daktari ili kupata ushauri na vipimo sahihi.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara