Mwandishi:
ULY CLINIC
Mhariri:
ULY CLINIC
Imeboreshwa:
23 Mei 2025, 07:54:05

Sababu za kuonekana na presha ya kupanda isiyo kweli wakati wa kipimo
Maelezo ya msingi
Habari daktari? je ni sababu gani zinaweza kufanya nikutwe na presha ya kupanda wakati huo sina presha?
Majibu
Asante kwa swali zuri. Shinikizo la damu ni kipimo kinachosaidia madaktari kujua kama moyo na mishipa yako vinafanya kazi vizuri. Lakini kuna wakati matokeo ya kipimo yanaweza kuonyesha kuwa una shinikizo la juu kumbe si kweli! Hii hujulikana kama majibu ya uongo, na inaweza kusababisha kuanza dawa bila sababu.
Visababishi
Sababu inazoweza kuongeza shinikizo la damu bila kuwepo kweli ni;
1. Mkanda wa kupimia ikiwa ndogo au haijafungwa vizuri
Mkanda wa kupimia shinikizo lazima uwe saizi sahihi kulingana na unene wa mkono. Mkanda mdogo husababisha damu kukandamizwa zaidi kuliko kawaida, na hivyo shinikizo kuonekana juu kuliko lilivyo. Pia, ikiwa mkanda haujafungwa vizuri au umelegea, unaweza kutoa matokeo yasiyo sahihi.
🔍 Mfano: Mgonjwa mwenye mkono mnene akitumia mkanda wa kawaida, anaweza kuonekana ana shinikizo la 160/100 badala ya 130/85.
2. Kutopumzika dakika 5 kabla ya kipimo
Mwili unahitaji utulivu kabla ya kupima shinikizo. Kukimbilia kipimo ukiwa umetoka kutembea au kufanya shughuli yoyote ya mwili, hata ya kawaida, huufanya moyo kupiga haraka zaidi – na presha kuonekana juu.
🔍 Ni muhimu ukae kimya bila kuzungumza au kutumia simu, kwa angalau dakika 5 kabla ya kipimo.
3. Kuzungumza au kusogea wakati wa kipimo
Unapozungumza au kusogea wakati unapimwa, mwili huanza kutoa homoni za msongo (stress hormones) kama adrenaline. Hii huongeza mapigo ya moyo na kupandisha presha.
🗣️ Jaribu kukaa kimya kabisa wakati kipimo kinapofanyika – hata kuuliza swali wakati huo si salama.
4. Kibofu kilichojaa
Ikiwa unajisikia kwenda chooni lakini ukapimwa kabla ya kujisaidia, presha yako inaweza kuongezeka. Kibofu kilichojaa huleta msongo mwilini, na hivyo kuongeza shinikizo kwa muda mfupi.
🚽 Ni vizuri kuhakikisha umejisaidia kabla ya kipimo.
5. Hofu ya kliniki (Presha juu ya koti jeupe)
Baadhi ya watu hupatwa na hofu au mshtuko wanapofika kliniki au kumwona daktari, hata kama hawasikii maumivu. Hofu hii husababisha presha kupanda kwa muda. Hali hii huitwa presha ya juu ya koti jeupe.
🧑⚕️ Wengine huwa na presha ya kawaida wakipima nyumbani, lakini kuwa juu wanapopimwa hospitali.
6. Kunywa kahawa, sigara au kufanya mazoezi kabla ya kipimo
Kafeini (iliyopo kwenye kahawa, chai nyeusi, soda) na nikotini (kutoka sigara) huongeza shinikizo la damu kwa muda mfupi. Mazoezi pia yana athari hii. Unashauriwa kuepuka vitu hivi kwa angalau dakika 30 kabla ya kupimwa.
☕🚬🏃 Kunywa kikombe cha kahawa tu kunaweza kuongeza presha yako kwa zaidi ya 10 mmHg kwa saa moja.
7. Maumivu ya mwili wakati wa kipimo
Maumivu yoyote – iwe ni kichwa, tumbo au sehemu nyingine ya mwili – huufanya mwili kutoa homoni za "kupambana na maumivu", ambazo pia huongeza mapigo ya moyo na presha.
🤕 Jaribu kupimwa wakati ambapo hauna maumivu yoyote makali.
8. Mkono kupimwa ukiwa chini ya moyo
Shinikizo la damu linatakiwa kupimwa wakati mkono wako umelazwa kwenye meza au kitu kingine chenye urefu wa moyo. Ikiwa mkono wako uko chini ya moyo, usomaji unaweza kuongezeka kwa karibu 10 mmHg au zaidi.
💡 Omba mtoa huduma akuwekee mto au kitu chochote chini ya mkono ili kuwa kwenye usawa wa moyo.
Kiasi gani shinikizo linaweza kuongezeka?
Jedwali lifuatalo linaonyesha kisi cha shinikizo kinachoongezeka kwa kila kisababishi;
Sababu | Ongezeko la Shinikizo (Sistoliki-Dayastoliki) mmHg |
Mkada mdogo au usiyofaa | +10–30 mmHg |
Kuto pumzika dakika 5 | +10–20 mmHg |
Kuzungumza/kusogea | +10–15 mmHg |
Kibofu kilichojaa | +10–15 mmHg |
Kunywa kahawa/sigara/mazoezi | +5–15 mmHg |
Maumivu ya mwili | +10–20 mmHg |
Hofu ya kliniki | +10–30 mmHg |
Mkono chini ya moyo | +10 mmHg au zaidi |
Ushauri wa kuaminika kabla ya kupimwa
Pumzika kimya kwa dakika 5 kabla ya kipimo
Hakikisha mkono uko katika usawa wa moyo
Usiongee wala kusogea wakati wa kipimo
Jisaidie chooni kabla ya kupimwa
Epuka kahawa, chai, sigara au mazoezi dakika 30 kabla
Hakikisha kinga ya kupimia inatosha na imefungwa vizuri
Pima presha nyumbani pia au uliza kuhusu "ambulatory BP monitoring" ya saa 24
Hitimisho
Kipimo cha shinikizo la damu si tu kuweka kinga mkononi na kusubiri namba. Kuna mambo mengi yanayoathiri matokeo yake. Ukiyazingatia, utasaidia kupata majibu sahihi na kuepuka dawa au matibabu yasiyo ya lazima.
ULY CLINIC inakushauri uwasiliane na daktari wako kwa ushauri na tiba kabla ya kuchukua hatua yoyote ile baada ya kusoma majibu haya.
Kupata ushauri zaidi au tiba kutoka kwa daktari wa ULY CLINIC bofya hapa au tumia linki ya Pata tiba
Imeandikwa,
23 Mei 2025, 07:06:49
Rejea za mada hii
Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, Casey DE Jr, Collins KJ, Dennison Himmelfarb C, et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Hypertension. 2018;71(6):e13–e115. doi:10.1161/HYP.0000000000000065.
Pickering TG, Hall JE, Appel LJ, Falkner BE, Graves J, Hill MN, et al. Recommendations for Blood Pressure Measurement in Humans and Experimental Animals: Part 1: Blood Pressure Measurement in Humans: A Statement for Professionals From the Subcommittee of Professional and Public Education of the American Heart Association Council on High Blood Pressure Research. Hypertension. 2005;45(1):142–61. doi:10.1161/01.HYP.0000150859.47929.8e.
Myers MG, Godwin M, Dawes M, Kiss A, Murphy MB, Sanderson K, et al. Conventional versus automated measurement of blood pressure in primary care patients with systolic hypertension: randomised parallel design controlled trial. BMJ. 2011;342:d286. doi:10.1136/bmj.d286.
Franklin SS, Thijs L, Hansen TW, Li Y, Björklund-Bodegård K, Staessen JA. White-coat hypertension: new insights from recent studies. Hypertension. 2013;62(6):982-7. doi:10.1161/HYPERTENSIONAHA.113.01170.
Mancia G, Fagard R, Narkiewicz K, Redón J, Zanchetti A, Böhm M, et al. 2013 ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension. Eur Heart J. 2013;34(28):2159–219. doi:10.1093/eurheartj/eht151.
