Magonjwa ya mwanaume yanayozuia kutungisha Mimba

Kutotungisha mimba (ugumba wa mwanaume) ni hali ambapo mwanaume hushindwa kumtungisha mimba mwanamke baada ya kushiriki tendo la ndoa bila kutumia kinga kwa kipindi cha angalau miezi 12. Takribani asilimia 40–50 ya visa vya wanandoa wanaoshindwa kupata ujauzito huhusisha tatizo kutoka kwa mwanaume, peke yake au kwa kushirikiana na mwanamke. Makala hii inaeleza magonjwa na hali za kiafya kwa wanaume zinazoweza kuathiri uwezo wa kutungisha mimba.

Kutotungisha mimba ni nini?

Kutotungisha mimba kwa mwanaume humaanisha kuwepo kwa tatizo kwenye:

• Utengenezaji wa mbegu za kiume

• Ubora au idadi ya mbegu

• Usafirishaji wa mbegu

• Uwezo wa kusimamisha au kumwaga shahawa

• Uwiano wa homoni za uzazi

Jinsi uzazi wa mwanaume unavyofanya kazi

• Mbegu hutengenezwa kwenye korodani

• Homoni (hasa testosteroni) hudhibiti uzalishaji wa mbegu

• Mbegu husafirishwa kupitia mirija (mrija wa vas deferensi)

• Shahawa na manii hutolewa wakati wa kufika kileleni

Hitilafu katika hatua yoyote inaweza kuathiri uwezo wa kutungisha mimba.

Magonjwa yanayoathiri uwezo wa kutungisha mimba

1. Upungufu au ubora duni wa mbegu

• Idadi ndogo ya mbegu

• Mbegu zisizojogea vizuri

• Mbegu zenye umbo lisilo la kawaida

Hii ni sababu kubwa zaidi ya utasa kwa wanaume.

2. Varikosili (Mishipa ya damu kwenye korodani kuvimba)

• Husababisha joto kuongezeka kwenye korodani

• Huathiri utengenezaji wa mbegu

• Ni moja ya sababu zinazotibika kirahisi za kutotungisha mimba

3. Maambukizi ya njia ya uzazi(Magonjwa ya zinaa)

• Kisonono

• Klamidia

• Epididymitis

• ProstatitisMaambukizi haya yanaweza kuharibu mbegu au kuziba njia zake.

4. Kuziba kwa mirija ya mbegu (azoospermia ya kuziba)

• Mbegu hutengenezwa lakini haziwezi kutoka nje ya mwili

• Husababishwa na maambukizi, upasuaji au kasoro ya kuzaliwa kwenye njia za kupitisha mbegu nje ya mwili.

5. Matatizo ya homoni za uzazi

• Upungufu wa testosteroni

• Matatizo ya tezi ya pituitari au thairoid

• Matumizi ya dawa au steroid

Homoni zisipo kuwa kwenye kiwango asilia, uzalishaji wa mbegu hupungua.

6. Matatizo ya kusimamisha au kumwaga shahawa

• Matatizo ya kutosimamisha uume

• Bao la ndani (Manii kurudi kwenye kibofu cha mkojo baada ya kutoka nje ya mwili). Hutokea hasa kwa wagonjwa waliofanyiwa upasuaji unaohusisha tezi dume.

• Kumwaga shahawa mapema sana au kutokuwepo kabisa

Hali hizi hupunguza idadi na nafasi ya mbegu zinazotakiwa kulifikia yai.

7. Magonjwa sugu ya mwili

• Kisukari

• Shinikizo la damu

• Magonjwa ya figo au iniMagonjwa haya huathiri homoni, mishipa ya damu na nguvu za kiume.

8. Saratani na matibabu yake

• Saratani ya korodani

• Matibabu ya kemotherapia au radiotherapia

Haya yanaweza kuharibu kabisa uzalishaji wa mbegu.

9. Kasoro za kuzaliwa(Madhaifu ya kuzaliwa)

• Sindromu ya Klinefelter

• Kukosa korodani au kushuka kwa korodani kuchelewa

Hali hizi huathiri moja kwa moja uzazi wa mwanaume.

10. Mtindo wa maisha usiofaa

Ingawa si ugonjwa, huchangia sana:

• Kuvuta sigara

• Pombe kupita kiasi

• Dawa za kulevya

• Unene uliopitiliza

• Joto kali la mara kwa mara kwenye korodani

Dalili za kutotungisha mimba kwa mwanaume

Mara nyingi hakuna dalili wazi, lakini zinaweza kujumuisha:

• Kupungua kwa hamu ya tendo la ndoa

• Maumivu au uvimbe wa korodani

• Matatizo ya kusimamisha uume

• Historia ya maambukizi ya uzazi (magonjwa ya zinaa)

Vipimo vya uchunguzi

• Kipimo cha shahawa (Uchunguzi wa shahawa)

• Vipimo vya homoni

• Ultrasound ya korodani

• Vipimo vya maambukizi

• Vipimo vya vinasaba (kwa baadhi ya wagonjwa)

Matibabu ya kutotungisha mimba kwa mwanaume

Matibabu hutegemea chanzo kama yalivyoelezewa kwenye jedwali 1

Jedwali 1: Magonjwa ya mwanaume na matibabu yake

Nini cha kufanya kama unashindwa kutungisha mimba?

• Fika kliniki mapema

• Chunguza wenza wote wawili

• Epuka kujilaumu

• Fuata ushauri wa daktari bingwa wa uzazi

Hitimisho

Kutotungisha mimba kwa mwanaume ni tatizo la kiafya linaloweza kutokea kwa mwanaume yeyote. Habari njema ni kwamba, sababu nyingi hutibika au kudhibitika endapo zitagundulika mapema. Uchunguzi wa kitaalamu na ushirikiano wa wanandoa ni msingi wa mafanikio.