Magonjwa yanayochangia kutoshika mimba: Mwongozo kwa wanawake

Kutoshika mimba ni changamoto inayowaathiri wanawake wengi, na mara nyingi husababisha msongo wa mawazo, hofu na maswali mengi. Kitaalamu, kutoshika mimba (ugumba) hufafanuliwa kama kushindwa kupata ujauzito baada ya kujamiana bila kinga kwa miezi 12 mfululizo (au miezi 6 kwa mwanamke mwenye umri wa miaka 35 na zaidi).Sababu za kutoshika mimba zinaweza kuwa nyingi, lakini makala hii inalenga kuelezea magonjwa ya kiafya yanayochangia kutoshika mimba kwa wanawake, dalili zake, namna yanavyoathiri uzazi, na hatua za kuchukua.

Kutoshika mimba hutokea vipi kitaalamu?

Ili mimba itokee, lazima yafuatayo yatimie:

• Ovari itoe yai (uovuleshaji)

• Mirija ya uzazi iwe wazi

• Mfuko wa uzazi uwe na mazingira mazuri ya kupandikiza mimba

• Homoni za uzazi ziwe katika uwiano sahihi

Magonjwa yanayoharibu hatua yoyote kati ya hizi yanaweza kuzuia mimba kutokea.

Magonjwa yanayochangia kutoshika mimba kwa wanawake

1. Ugonjwa wa ovari yenye vifukomaji vingi

PCOS ni miongoni mwa sababu kuu za kutoshika mimba.

Huathirije mimba?

• Husababisha yai kutotoka mara kwa mara

• Huvuruga homoni za uzazi

Dalili zake ni pamoja na:

• Hedhi isiyo ya kawaida au kukosekana

• Unene kupita kiasi

• Nywele nyingi usoni au kifuani

• Chunusi nyingi

2. Endometriosis

Ni hali ambapo tishu zinazofanana na zile za ndani ya mfuko wa uzazi hukua nje ya mfuko wa uzazi.

Huathirije mimba?

• Huharibu mirija ya uzazi

• Hupunguza ubora wa yai

• Hufanya mfuko wa uzazi usifae kwa upandikizaji wa mimba

Dalili:

• Maumivu makali ya hedhi

• Maumivu wakati wa kujamiana

• Hedhi nyingi au isiyo ya kawaida

3. Kuziba kwa mirija ya uzazi

Hali hii mara nyingi husababishwa na:

• Maambukizi ya mfumo wa uzazi (PID)

• Magonjwa ya zinaa kama kisonono na klamidia

• Upasuaji wa awali tumboni

Athari:Yai na mbegu ya mwanaume hushindwa kukutana.

4. Maambukizi ya mfumo wa uzazi- PID

Maambukizi ya mfumo wa uzazi hutokana na maambukizi ya bakteria, mara nyingi kutoka magonjwa ya zinaa ambayo hayajatibiwa kikamirifu.

Huathirije mimba?

• Huharibu mirija ya uzazi

• Husababisha makovu ndani ya mfuko wa uzazi

Dalili:

• Maumivu ya tumbo la chini

• Ute unaonuka ukeni

• Maumivu wakati wa tendo la ndoa

5. Matatizo ya homoni

Magonjwa yanayovuruga homoni yanaweza kuzuia uovuleshaji.

Mifano:

• Matatizo ya tezi thairoidi

• Kuongezeka kwa homoni ya prolaktin

• Kisukari kisichodhibitiwa

6. Uvimbe wa mfuko wa uzazi (Faibroid)

Faibroid ni uvimbe usio wa saratani unaokua kwenye au ndani ya mfuko wa uzazi.

Huathirije mimba?

• Huzuia upandikizaji wa mimba

• Huvuruga umbo la mfuko wa uzazi

7. Makovu ndani ya mfuko wa uzazi (Sindromu ya Asherman)

Hutokea baada ya:

• Kusafishwa kizazi mara kwa mara (mfano baada ya kutoa mimba au kuharibika kwa mimba)

• Maambukizi makali ya mfuko wa uzazi

Athari:

Mfuko wa uzazi hushindwa kushikilia mimba kwa kijusi kushindwa kujipandikiza kutokana na uwepo wa makovu

8. Magonjwa sugu ya mwili mzima

Magonjwa yafuatayo huathiri uwezo wa kushika mimba:

• Kisukari

• Shinikizo la damu

• Magonjwa ya kinga mwili (mf. lupasi)

Dalili zinazopaswa kumfanya mwanamke amuone daktari mapema

• Hedhi haiji au si ya kawaida

• Maumivu makali ya hedhi au tumbo

• Maumivu wakati wa kujamiana

• Historia ya maambukizi ya njia ya uzazi

• Kujaribu kupata mimba kwa muda mrefu bila mafanikio

Uchunguzi wa kitabibu hufanywaje?

Daktari anaweza kupendekeza:

• Vipimo vya homoni

• Ultrasound ya via vya uzazi

• Kipimo cha mirija ya uzazi (HSG)

• Vipimo vya maambukizi

• Uchunguzi wa mwenza (ni muhimu pia)

Je, magonjwa haya yanatibika?

Ndiyo, mengi yanatibika au kudhibitiwa, kutegemea:

• Aina ya ugonjwa

• Muda uliokuwepo

• Umri wa mwanamke

Matibabu yanaweza kujumuisha:

• Dawa

• Upasuaji

• Tiba za kusaidia mimba (mf. kuamsha uovuleshaji, Kuchavusha yai kwenye chupa)

Nini cha kufanya kujilinda na kutoshika mimba?

• Tibu maambukizi mapema

• Fanya uchunguzi wa afya ya uzazi

• Epuka kutoa mimba mara kwa mara

• Dhibiti magonjwa sugu

• Dumisha uzito unaofaa

Hitimisho

Magonjwa yanayochangia kutoshika mimba kwa wanawake ni mengi, lakini mengi yanaweza kutambuliwa na kutibiwa endapo mwanamke atapata uchunguzi wa mapema. Kutoshika mimba si hukumu ya maisha, bali ni hali ya kiafya inayohitaji uchunguzi, subira na ushauri wa kitaalamu.

Maswali yanayoulizwa Mara kwa Mara na majibu yake