Ulimi wa Jiografia

Ulimi wa jiografia, unaojulikana pia kama ulimi ramani ni hali isiyo ya hatari inayohusisha mabadiliko ya muonekano wa uso wa ulimi. Hali hii hutokea pale ambapo tabaka la juu la ulimi (epitheliam) pamoja na tezi za ladha hupotea kwa maeneo fulani ya ulimi, na kusababisha mabaka yenye mwonekano wa ramani.

Ulimi jiografia hutokana na ni michomo ya kinga ya mwili ambayo huathiri sakafu ya juu au kwenye pembe za kushoto na kulia ya ulimi. Tatizo hili halina madhara yoyote kwa binadamu. Tafiti zimeonesha kuwa hali hii mara nyingi huambatana na magonjwa mengine ya kinga kama:

• Pumu ya ngozi (Izima)

• Lichen planas

• Soriasi

  
  

Muhimu kufahamu ni kwamba ulimi wa jiografia si ugonjwa hatarishi, hauambukizi, na kwa wagonjwa wengi hauhitaji matibabu maalum.

Mabadiliko ya kimaumbile ya Ulimi

Katika ulimi wa jiografia:

• Huonekana mabaka mekundu au ya pinki yaliyopauka

• Mabaka hayo hukosa tezi ndogo za ladha

• Kingo za mabaka huwa nyeupe au zenye mwinuko mdogo

• Mabaka hubadilika maumbo na maeneo, hivyo kuupa ulimi mwonekano wa ramani ya dunia

Mabadiliko haya yanaweza kuonekana:

• Katikati ya ulimi

• Pembeni kushoto au kulia

• Wakati mwingine sehemu ya chini ya ulimi

Dalili za ulimi wa Jiografia

Dalili hutofautiana kati ya mtu na mtu. Wengine hawana dalili kabisa, ilhali wengine hupata:

• Mabadiliko ya mara kwa mara ya maumbo na maeneo ya mabaka

• Kuhisi ulimi kuwaka moto

• Hisia za vyakula vimezidi ladha kama vile vitu vitamu, viungo, na hata chumvi.

• Maumivu au hali ya kutokufurahia mdomoni

• Kuwashwa au kuchomachoma hasa baada ya kula:

  • Vyakula vyenye viungo vikali

  • Vyakula vyenye tindikali (chachu, machungwa, soda)

  • Vinywaji vya moto

Visababishi

Hadi sasa, hakuna kisababishi kimoja kinachojulikana wazi cha ulimi wa jiografia. Hata hivyo, wataalamu wanaamini unahusiana na:

• Mwitikio wa kinga ya mwili

• Mchanganyiko wa vinasaba (kurithi)

• Mabadiliko ya homoni

• Msongo wa mawazo

Kinga

Hakuna njia maalum ya kuzuia ulimi wa jiografia kwa sababu:

• Hali hii haitokani na maambukizi

• Haitokani na usafi duni wa mdomo

Hata hivyo, kudumisha afya bora ya kinywa husaidia kupunguza usumbufu unaoweza kutokea.

Vihatarishi

Watu walio katika hatari zaidi ni:

• Wenye historia ya familia ya ulimi wa jiografia

• Wenye ulimi uliopasuka

• Wagonjwa wenye soriasi au magonjwa ya mzio

• Watu wenye msongo wa mawazo wa muda mrefu

Madhara

Kwa ujumla:

• Hakuna madhara ya moja kwa moja kiafya

• Hakusababishi saratani ya kinywa

• Hakuharibu ladha ya kudumu

Hata hivyo:

• Baadhi ya wagonjwa hupata wasiwasi au hofu kutokana na mwonekano wa ulimi

• Usumbufu wa kula vyakula fulani unaweza kuathiri ubora wa maisha

Matibabu

Hakuna tiba ya kuondoa kabisa ulimi wa jiografia kwa sababu hali hii huja na kuondoka yenyewe.

Matibabu hulenga:

• Kupunguza maumivu au muwasho

• Kumpa mgonjwa utulivu wa kisaikolojia

Njia zinazoweza kusaidia:

• Kuepuka vyakula vyenye viungo vikali au tindikali

• Kutumia dawa za kupunguza maumivu endapo kuna usumbufu

• Daktari anaweza kupendekeza:

  • Dawa maalum za kusafisha kinywa

  • Dawa za kupunguza muwasho endapo dalili ni kali

Maswali yanayoulizwa Mara kwa Mara na majibu yake