Presha ya kupanda

Watu wengi wenye presha ya kupanda ikifahamika pia kama shinikizo la juu la damu mara nyingi huwa hawapati dalili zozote, hata kama presha imefikia viwango vya hatari kwa afya. Hii ndiyo sababu hypertension mara nyingi hukwepa kugundulika mapema na kuendelea kuharibu moyo, figo, macho na mishipa kimya kimya.

Hata hivyo, watu wachache wanaweza kuonyesha dalili fulani, ingawa si za kawaida:

Dalili zinazoweza kujitokeza kwa baadhi ya watu

Maumivu ya kichwa (hasa asubuhi au sehemu ya nyuma ya kichwa)
Kuishiwa pumzi kutokana na moyo kufanya kazi kwa shida
Kutokwa na damu puani mara kwa mara bila sababu inayojulikana

Kwa nini dalili hizi si za kuaminika?

Dalili hizi si maalumu kwa shinikizo la juu la damu pekee; zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine kama mzio, maambukizi, upungufu wa damu, msongo wa mawazo au matatizo ya mapafu. Pia huwa hazitokei kirahisi, na mara nyingi huonekana tu pale ambapo shinikizo limefikia kiwango cha juu sana cha hatari kinachoweza kusababisha madhara makubwa au hata umauti.

Kwa sababu hiyo, njia pekee ya kujua kama una shinikizo la juu la damu ni kupima mara kwa mara, hata kama unajisikia vizuri.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake

1. Je, shinikizo la juu la damu lina dalili za moja kwa moja?

Kwa kawaida hapana. Watu wengi hawana dalili kabisa, hata kama presha iko juu kupita kiasi. Ndiyo maana hypertension huitwa muuaji wa kimyakimya. Kupima presha mara kwa mara ndiyo njia ya kuijua.

2. Je, maumivu ya kichwa ni dalili ya shinikizo la juu la damu?

Ndiyo, yanaweza kutokea, lakini si mara zote. Maumivu ya kichwa kwa mgonjwa wa presha mara nyingi hutokea pale shinikizo linapopanda kupita kiasi na si dalili ya kuaminika kwa kila mtu.

3. Je, kutokwa na damu puani ni dalili ya shinikizo la juu?

Inaweza kuwa ishara ya presha kupanda sana, lakini mara nyingi kutokwa na damu puani husababishwa na mambo mengine kama ukavu wa pua au mzio. Dalili hii hutokea tu katika viwango vya presha vilivyo juu sana.

4. Je, kizunguzungu ni dalili ya shinikizo la juu la damu?

Ndiyo, lakini si kila wakati. Kizunguzungu hutokea zaidi wakati presha imepanda sana au inaposhuka kwa ghafla. Kwa wagonjwa wengi, kizunguzungu si dalili ya awali ya shinikizo la juu la damu.

5. Je, kupumua kwa shida kunahusiana na shinikizo la juu?

Ndiyo, kuishiwa pumzi kunaweza kuonekana pale ambapo presha imeathiri moyo na kusababisha moyo kushindwa kusukuma damu vizuri. Hii ni dalili ya hatari inayohitaji matibabu ya haraka.

6. Je, shinikizo la juu linaweza kusababisha kuona ukungu au matatizo ya macho?

Ndiyo. Shinikizo la juu lisilodhibitiwa linaweza kuathiri mishipa ya macho na kusababisha kuona ukungu, kuona mara mbili au maumivu ya macho. Hii hutokea katika hatua za juu zaidi za ugonjwa.

7. Je, dalili za shinikizo la juu hutokea kila siku?

Hapana. Wagonjwa wengi hawapati dalili hata siku moja, hata kama presha iko juu. Dalili huonekana tu presha inapovuka kiwango cha hatari sana.

8. Je, dalili za presha hupanda usiku?

Kwa baadhi ya watu, shinikizo linapanda usiku kutokana na usingizi hafifu, msongo, apnea ya usingizi au lishe yenye chumvi nyingi. Hii inaweza kuleta maumivu ya kichwa asubuhi au uchovu.

9. Je, uchovu wa kupitiliza unaweza kuwa dalili ya presha?

Ndiyo, uchovu usioelezeka unaweza kutokea pale ambapo moyo umeanza kuchoka kutokana na shinikizo la damu lisilodhibitiwa. Hata hivyo, uchovu pia una sababu nyingine nyingi, hivyo si dalili ya pekee.

10. Je, dalili za shinikizo la juu hutokea ghafla?

Ndiyo, zikitokea mara nyingi hutokea ghafla pale ambapo presha imepanda kupita kiasi (hypertensive crisis). Dalili hizi ni pamoja na maumivu makali ya kichwa, kizunguzungu, kuona ukungu na kuishiwa pumzi. Hali hii ni dharura ya kitabibu.

Imeandikwa;

11 Juni 2020, 18:28:41

ULY Clinic inakushauri siku zote usichukue hatua yoyote ile inayoathiri afya yako bila kuwasiliana na daktari wako.

Wasiliana na daktari wa ULY CLinic kwa kubonyeza 'Pata Tiba' au kutumia namba za simu chini ya tovuti hii kwa elimu suhauri na Tiba

Rejea za mada hii,

Beckett NS, Peters R, Fletcher AE, et al; HYVET Study Group. Treatment of hypertension in patients 80 years of age or older. N Engl J Med. 2008;358(18):1887-1898.PubMedGoogle ScholarCrossref. Imechukuliwa 09.06.2020
SHEP Cooperative Research Group. Prevention of stroke by antihypertensive drug treatment in older persons with isolated systolic hypertension: final results of the Systolic Hypertension in the Elderly Program (SHEP). JAMA. 1991;265(24):3255-3264. ArticlePubMedGoogle ScholarCrossref. Imechukuliwa 09.06.2020
Institute of Medicine. Clinical Practice Guidelines We Can Trust. Washington, DC: National Academies Press; 2011. http://www.iom.edu/Reports/2011/Clinical-Practice-Guidelines-We-Can-Trust.aspx. Imechukuliwa 09.06.2020
Staessen JA, Fagard R, Thijs L, et al; The Systolic Hypertension in Europe (Syst-Eur) Trial Investigators. Randomised double-blind comparison of placebo and active treatment for older patients with isolated systolic hypertension. Lancet. 1997;350(9080):757-764.PubMedGoogle ScholarCrossref. Imechukuliwa 09.06.2020
Hsu CC, Sandford BA. The Delphi technique: making sense of consensus. Pract Assess Res Eval. 2007;12(10). http://pareonline.net/pdf/v12n10.pdf. Accessed October 28, 2013.Google Scholar. Imechukuliwa 09.06.2020
Institute of Medicine. Finding What Works in Health Care: Standards for Systematic Reviews. Washington, DC: National Academies Press; 2011. http://www.iom.edu/Reports/2011/Finding-What-Works-in-Health-Care-Standards-for-systematic-Reviews.aspx. Imechukuliwa 09.06.2020
https://www.uptodate.com/contents/high-blood-pressure-in-adults-beyond-the-basics?topicRef=4415&source=see_link. Imechukuliwa 10.06.2020
https://www.uptodate.com/contents/high-blood-pressure-diet-and-weight-beyond-the-basics.Imechukuliwa 10.06.2020
Hypertension. https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/1791497. Imechukuliwa 11.06.2020
Dash Diet- 365 Days of Low Salt, Dash Diet Recipes For Lower Cholesterol, Lower Blood Pressure and Fat Loss Without Medication ( PDFDrive.com )

Nenda orodha kuu