Je kuna matibabu ya ugonjwa huu?

Presha ya kupanda ni ugonjwa wa muda mrefu unaoweza kudhibitiwa vizuri kwa kutumia dawa na kufanya mabadiliko ya mtindo wa maisha. Kwa watu wengi, matibabu huchukuliwa kwa muda mrefu na mara nyingi kwa maisha yote, isipokuwa kama daktari ataamua vinginevyo.

Lengo la matibabu ni kushusha shinikizo la damu hadi kiwango salama ili kupunguza hatari ya kupata kiharusi, mshtuko wa moyo, kushindwa kwa figo, kupoteza uwezo wa kuona na matatizo mengine yanayosababishwa na presha isiyodhibitiwa.

Ni muhimu kuelewa kuwa dawa za presha hazitibu ugonjwa moja kwa moja, bali husaidia kuudhibiti. Ndiyo maana watu wengi wanapaswa kuendelea kutumia dawa hata kama wanajisikia vizuri.

Daktari huchaguaje dawa ya presha?

Hakuna dawa moja inayofaa kwa kila mtu. Daktari huchagua dawa kulingana na mambo mbalimbali, ikiwa ni pamoja na:

• Kiwango cha shinikizo la damu.

• Umri wa mgonjwa.

• Uwepo wa kisukari.

• Magonjwa ya figo.

• Magonjwa ya moyo.

• Historia ya kiharusi.

• Ujauzito au mipango ya kupata ujauzito.

• Madhara yaliyowahi kutokea kutokana na dawa nyingine.

Kwa baadhi ya wagonjwa dawa moja inaweza kutosha, lakini kwa wengine huenda zikahitajika dawa mbili au zaidi ili kufikia udhibiti mzuri wa presha.

Dawa zinazotumika kutibu presha ya kupanda

1. Dawa za kuongeza mkojo

Hizi husaidia mwili kutoa chumvi na maji ya ziada kupitia mkojo, hivyo kupunguza kiasi cha damu kinachozunguka mwilini na kushusha presha.

Mifano ni:

• Hydrochlorothiazide

• Chlorthalidone

• Indapamide

Madhara yanayoweza kutokea ni pamoja na kukojoa mara kwa mara, kupungua kwa kiwango cha potasiamu na wakati mwingine kuongezeka kwa sukari au asidi ya uric.

2. Vizuia risepta za vibadili Angiotensi- ACE

Huzuia utengenezaji wa kemikali inayosababisha mishipa ya damu kubana.

Mifano ni:

• Enalapril

• Lisinopril

• Ramipril

• Perindopril

Dawa hizi ni muhimu sana kwa wagonjwa wenye kisukari au ugonjwa wa figo.

Baadhi ya watu hupata kikohozi kikavu kinachoendelea. Hazipaswi kutumiwa wakati wa ujauzito.

3. Vizuia risepta angiotensin-ARB

Hufanya kazi karibu sawa na ACE inhibitors lakini mara nyingi hazisababishi kikohozi.

Mifano ni:

• Losartan

• Valsartan

• Telmisartan

• Candesartan

4. Vizuia njia za kalisiamu

Husaidia mishipa ya damu kulegea ili damu ipite kwa urahisi.

Mifano ni:

• Amlodipine

• Nifedipine

• Felodipine

Baadhi ya wagonjwa hupata uvimbe wa miguu, maumivu ya kichwa au mapigo ya moyo kwenda kasi.

5. VIzuia risepta Beta

Hupunguza kasi ya mapigo ya moyo na nguvu ambayo moyo unasukuma damu.

Mifano ni:

• Atenolol

• Bisoprolol

• Metoprolol

• Carvedilol

Hutumika zaidi kwa wagonjwa wenye magonjwa ya moyo kuliko kama dawa ya kwanza kwa kila mgonjwa wa presha.

6. Vizuia risepta Alpha

Hulegeza mishipa ya damu.

Mifano:

• Prazosin

• Doxazosin

7. Vipinzani vya Aldosterone

Mifano:

• Spironolactone

• Eplerenone

Hutumika zaidi kwa presha ambayo imekuwa ngumu kudhibiti.

Kwa nini wagonjwa wengine hupewa dawa mbili au tatu?

Wakati mwingine dawa moja haitoshi kushusha presha.

Kwa mfano mgonjwa anaweza kutumia:

• Amlodipine pamoja na Losartan

• Perindopril pamoja na Indapamide

• Telmisartan pamoja na Amlodipine

Mchanganyiko huu unaweza kudhibiti presha vizuri zaidi kuliko kuongeza dozi kubwa ya dawa moja.

Ni muhimu kunywa dawa kila siku

Makosa yanayofanywa mara nyingi ni:

• Kuacha dawa baada ya presha kushuka.

• Kumeza dawa siku ambazo presha imepanda pekee.

• Kutumia dawa za mtu mwingine.

• Kubadilisha dawa bila ushauri wa daktari.

Haya yanaweza kufanya presha ipande tena na kuongeza hatari ya kupata kiharusi au mshtuko wa moyo.

Maswali 10 yanayoulizwa mara kwa mara kuhusu matibabu ya presha ya kupanda