Kiunga mwana

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Kitovu kikavu na safi; nepi chini yake; nawa mikono. Usiweke chochote; usikivute. Wekundu unaoenea, usaha, harufu au homa – hospitali mara moja. Soma Kumwogesha kichanga.

Maelezo

Mabadiliko ya kawaida

• Hukauka, kuwa kahawia/cheusi.

• Hudondoka siku 5–15.

• Unyevu kidogo au damu kidogo wakati wa kudondoka.

• Kidonda kidogo hupona siku chache.

Utunzaji

• Nawa mikono kabla ya kugusa.

• Kiache hewani; nepi chini yake.

• Kikichafuka – osha kwa maji safi, kausha.

• Usiweke mafuta, majivu, unga, dawa za asili.

• Chlorhexidine – kwa ushauri wa kliniki tu.

Baada ya kudondoka

• Kinundu chekundu kinachotoa majimaji (granuloma) – kliniki; hutibiwa kwa urahisi.

• Kitovu kutokeza nje (umbilical hernia) – mara nyingi hupona kufikia miaka 2–4.

Nini cha kufanya

• Ngozi kwa ngozi; kunyonyesha.

• Angalia kitovu kila siku.

Dalili za hatari

Hospitali mara moja mtoto akiwa na:

• Wekundu unaoenea kuzunguka kitovu.

• Usaha, harufu mbaya.

• Homa au mwili baridi, kulegea – soma Mtoto akiwa na homa.

• Damu isiyokoma.

• Manjano – soma Manjano wiki ya kwanza.

Lini umwone daktari

• Kitovu hakijadondoka siku 21.

• Kinundu kinachotoa majimaji baada ya kudondoka.

• Hernia kubwa au inayouma.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara