Namna sahihi ya kuvaa kondomu

Hapana, kondomu haipaswi kutumika zaidi ya mara moja. Kila kondomu imetengenezwa kwa matumizi ya tendo moja la ngono pekee.

Baada ya kutumika, kondomu huwa imeathiriwa na msuguano unaoweza kuifanya iwe dhaifu hata kama haionekani kuwa imepasuka. Kutumia kondomu hiyo tena kunaongeza uwezekano wa kupasuka au kuvuja kwa manii na hivyo kupunguza kinga dhidi ya mimba na maambukizi ya magonjwa ya zinaa.

Pia, kutumia kondomu moja kwa matendo tofauti kama kutoka ngono ya uke kwenda ngono ya njia ya haja kubwa au mdomo kunaweza kusababisha uhamishaji wa bakteria na kuongeza hatari ya maambukizi. Kila aina ya tendo linahitaji kondomu mpya ili kuhakikisha usalama zaidi. Kondomu iliyotumika inapaswa kufungwa vizuri na kutupwa sehemu salama ambapo haitaguswa na watu wengine.

Hapana, kondomu inapunguza sana hatari ya magonjwa mengi ya zinaa lakini haiwezi kutoa kinga ya asilimia 100 dhidi ya kila aina ya maambukizi.

Kondomu ina uwezo mkubwa wa kuzuia magonjwa yanayosambazwa kupitia majimaji ya mwili kama shahawa, ute wa uke au damu, kwa mfano maambukizi ya virusi vya UKIMWI (VVU), kisonono, klamidia na trikomoniasis. Hii ni kwa sababu kondomu huzuia kugusana moja kwa moja kwa majimaji yenye vimelea vya maambukizi.

Hata hivyo, baadhi ya magonjwa ya zinaa yanaweza kuambukizwa kwa kugusana kwa ngozi sehemu za siri ambazo hazifunikwi na kondomu. Mfano ni virusi vya HPV vinavyoweza kusababisha sunzua za sehemu za siri na baadhi ya aina za saratani ya shingo ya kizazi, pamoja na malengelenge ya sehemu za siri (herpes). Kwa hiyo, kondomu inapaswa kuunganishwa na njia nyingine za kujikinga kama kupima afya ya uzazi mara kwa mara, kuwa na mwenzi mmoja mwaminifu aliyepima, na kupata chanjo zinazopendekezwa kama chanjo ya HPV na homa ya ini.

Kondomu inaweza kupasuka kutokana na matumizi yasiyo sahihi, ubora wa kondomu, au mazingira ambayo yanaongeza msuguano.

Sababu kubwa ni pamoja na kutumia kondomu iliyomaliza muda wake wa matumizi, kuhifadhiwa sehemu yenye joto kali kama kwenye gari au mfukoni kwa muda mrefu, au kufungua kifurushi kwa kutumia kucha, meno au kitu chenye ncha kali. Vitu hivi vinaweza kutengeneza tundu dogo ambalo baadaye husababisha kondomu kupasuka wakati wa tendo.

Pia, kutumia vilainishi vyenye mafuta kama Vaseline, mafuta ya kupikia au mafuta ya mwili kunaweza kuharibu kondomu za lateksi na kuzifanya zipasuke kwa urahisi. Ni salama kutumia vilainishi vinavyotengenezwa kwa maji au vilainishi maalumu vinavyoruhusiwa kutumika pamoja na kondomu. Ikiwa kondomu imepasuka wakati wa tendo, ni muhimu kusitisha tendo, kubadilisha kondomu na kutathmini kama kuna haja ya kupata ushauri kuhusu kinga ya dharura dhidi ya mimba au maambukizi ya VVU

Ndiyo, baadhi ya wanaume wanaweza kuhisi mabadiliko wakati wa kutumia kondomu, lakini kondomu yenyewe haisababishi kupoteza uwezo wa kusimamisha uume.

Baadhi ya wanaume hupata changamoto kwa sababu ya mawazo, hofu, kutokuwa na uzoefu wa kutumia kondomu au kuchelewa kuivaa wakati wa msisimko wa tendo. Wengine wanaweza kuhisi kupungua kwa msisimko kutokana na tofauti ya hisia kati ya kufanya ngono bila kondomu na kutumia kondomu.

Ili kupunguza tatizo hili, mwanaume anaweza kujifunza kuvaa kondomu mapema kabla ya tendo kuanza, kuchagua ukubwa unaomfaa, kutumia kondomu yenye unene unaopendelea na kuhusisha mwenzi katika mchakato wa kuivaa. Mawasiliano mazuri kati ya wapenzi yanaweza kusaidia kupunguza presha na kufanya matumizi ya kondomu kuwa sehemu ya kawaida ya tendo la ndoa.

Hapana, kutumia kondomu mbili kwa wakati mmoja hakiongezi kinga bali kunaweza kuongeza uwezekano wa kondomu kupasuka.

Kondomu mbili zinapovaliwa pamoja, msuguano kati ya tabaka hizo mbili unaweza kuongeza msuguano na kusababisha mpira kuchanika. Hii inaweza kufanya ulinzi dhidi ya mimba na magonjwa ya zinaa kupungua badala ya kuongezeka.

Njia bora ya kupata kinga zaidi ni kutumia kondomu moja kwa usahihi kila tendo. Kwa watu walio katika hatari kubwa ya kupata maambukizi ya VVU, matumizi ya kondomu yanaweza kuunganishwa na njia nyingine kama dawa za kinga kabla ya maambukizi (PrEP) baada ya kupata ushauri wa kitaalamu. Pia ni muhimu kufanya vipimo vya afya ya uzazi na kujua hali ya maambukizi ya mwenzi.

Matumizi ya kondomu yanahitaji ushirikiano na mawasiliano kati ya wapenzi ili kuhakikisha inaleta ulinzi unaokusudiwa.

Kondomu ya kiume huvaliwa kwenye uume, hivyo mwanaume anapaswa kushiriki katika matumizi yake. Hata hivyo, wanawake wanaweza pia kuchagua kutumia kondomu ya kike (female condom), ambayo huvaliwa ndani ya uke na kumpa mwanamke uwezo mkubwa zaidi wa kudhibiti kinga yake dhidi ya mimba na baadhi ya maambukizi ya zinaa.

Katika mahusiano, ni muhimu kuzungumza wazi kuhusu matumizi ya kondomu bila lawama au aibu. Wapenzi wanapaswa kuelewana kuwa kutumia kondomu si ishara ya kutokuaminiana bali ni hatua ya kulinda afya ya wote wawili. Uamuzi wa kutumia kinga unapaswa kuheshimiwa na washirika wote.

Ndiyo, kondomu inaweza kuharibika ikiwa itahifadhiwa vibaya kwa muda mrefu.

Joto kali, msuguano na shinikizo vinaweza kuathiri ubora wa kondomu. Kwa mfano, kubeba kondomu kwenye pochi ya suruali au sehemu yenye joto kwa miezi mingi kunaweza kuifanya iwe dhaifu na kupasuka kirahisi wakati wa matumizi.

Ni vizuri kuhifadhi kondomu kwenye sehemu yenye baridi na kavu, mbali na jua kali au vitu vyenye ncha kali. Kabla ya kuitumia, angalia tarehe ya mwisho wa matumizi na hakikisha kifurushi hakijachanika, hakijavimba au kuonekana kuharibika. Kondomu bora iliyohifadhiwa vizuri ina nafasi kubwa ya kufanya kazi kama ilivyokusudiwa.

Ndiyo, lakini uwezekano huwa mdogo sana ikiwa kondomu imetumika vizuri na kila mara.

Kondomu ni moja ya njia zinazothibitishwa kisayansi za kupunguza maambukizi ya VVU kwa sababu huzuia kugusana kwa shahawa, ute wa uke na damu ambazo zinaweza kuwa na virusi. Tatizo kubwa hutokea pale ambapo kondomu haitumiki kila mara, inavaliwa vibaya, inapasuka au inateleza wakati wa tendo.

Kwa mtu ambaye anaweza kuwa katika hatari kubwa ya kupata VVU, kutumia kondomu pekee kunaweza kuongezewa kinga nyingine kama PrEP kwa watu wanaostahili baada ya kupata ushauri wa mtaalamu wa afya. Pia, kupima VVU mara kwa mara husaidia mtu kujua hali yake na kuchukua hatua mapema.

Kwa watu wengi, kutumia kondomu ni salama na haina madhara yoyote makubwa kiafya.

Baadhi ya watu wanaweza kupata mzio (aleji) kutokana na mpira wa latex unaotumika kutengeneza baadhi ya kondomu. Dalili za mzio zinaweza kujumuisha kuwasha, uwekundu, muwasho au usumbufu sehemu za siri baada ya kutumia kondomu. Kwa watu wenye tatizo hili, kuna kondomu mbadala zilizotengenezwa kwa polyurethane au polyisoprene ambazo zinaweza kutumika.

Pia, baadhi ya watu wanaweza kuhisi kupungua kwa msisimko au kutokuwa na mazoea ya kutumia kondomu, lakini changamoto hizi mara nyingi hupungua kadri mtu anavyozoea matumizi yake. Kwa ujumla, faida za kutumia kondomu katika kuzuia mimba zisizopangwa na magonjwa ya zinaa ni kubwa kuliko changamoto zinazoweza kujitokeza.