Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Mikwaruzo na majeraha madogo ya kujikata hupona vizuri nyumbani yakisafishwa vizuri. Hatua kuu: bana jeraha kwa kitambaa safi dakika 10 kusimamisha damu; osha kwa maji safi yanayotiririka na sabuni pembeni ya jeraha; ondoa uchafu; paka vaseline au mafuta ya antibayotiki kwa safu nyembamba; funika kwa bandeji safi na ibadilishe kila siku au ikilowa. Spirit, iodini kali au hydrogen peroxide ndani ya jeraha si lazima – huweza kuchelewesha kupona. Jeraha refu, linalofunguka, lenye kina, usoni au kwenye viungo, au la kuumwa na mnyama huhitaji kituo cha afya. Pepopunda: nyongeza ikiwa chanjo ya mwisho ni zaidi ya miaka 10 (miaka 5 kwa jeraha chafu).

Presha ya kawaida kwa mtu mzima ni chini ya 120/80 mmHg; presha ya kupanda (haipatensheni) hutambuliwa ikiwa 140/90 au zaidi katika vipimo vya siku tofauti. Chakula ni sehemu kubwa ya tiba: mpango wa DASH (mboga na matunda kwa wingi, nafaka zisizokobolewa, maharage, samaki, maziwa yasiyo na mafuta mengi, karanga) pamoja na kupunguza chumvi hushusha presha karibu kama dawa moja. Chumvi chini ya gramu 5 kwa siku (kijiko kidogo kimoja kwa chakula chote) – punguza vyakula vilivyosindikwa, supu za pakiti, chipsi, samaki wakavu na nyama za kusindika. Potasiamu kutoka kwa ndizi, maparachichi, mboga za majani na maharage husaidia (isipokuwa wenye ugonjwa wa figo – ushauri). Punguza pombe, sukari na vinywaji vya sukari, mafuta ya wanyama; acha sigara; fanya mazoezi; punguza uzito. Usiache dawa za presha kwa sababu ya chakula bila ushauri.

Maumivu ya ulimi husababishwa mara nyingi na kujing'ata, kuungua kwa chakula cha moto, vidonda vidogo (aphthous), fangasi, ulimi wa ramani, upungufu wa madini chuma au vitamini B, meno makali au meno ya bandia, na sindromu ya mdomo kuwaka moto (hasa kwa wanawake wa komahedhi). Mengi hupona ndani ya siku 7 hadi 14 kwa huduma ya nyumbani. Kidonda au doa lisilopona zaidi ya wiki 2 hadi 3 lazima lichunguzwe.

Kidonda cha upasuaji hupona vizuri kikiwa safi, kikavu na kikilindwa. Bendeji ya kwanza huachwa kama ulivyoelekezwa (mara nyingi saa 24–48); baada ya hapo unaweza kuoga kwa maji safi – usiloweke kwenye bafu au bwawa hadi kidonda kifunge. Osha mikono kabla na baada ya kugusa kidonda; safisha kwa maji safi au maji ya chumvi kama ulivyoelekezwa, kausha kwa kugusa taratibu. Usipake dawa za kienyeji, spiriti, unga au mafuta yasiyoelekezwa. Nyuzi au klipu huondolewa siku 5–14 kutegemea sehemu ya mwili. Maumivu hupunguzwa kwa dawa ulizoandikiwa, mito ya kushikilia tumbo unapokohoa, na kutembea mapema (huzuia damu kuganda). Kula protini, matunda na mboga, kunywa maji, acha sigara na dhibiti sukari kama una kisukari – husaidia kupona. Dalili za maambukizi kwa kawaida huonekana siku 3–7 baada ya upasuaji: wekundu unaoenea, joto, uvimbe, maumivu yanayoongezeka, usaha au harufu, homa, au kidonda kufunguka.

'Bruizi' ni neno la kitiba lililotoholewa kutoka Kiingereza 'bruise' – kuvia damu chini ya ngozi baada ya mishipa midogo kupasuka kwa kugongwa au kuanguka. Kwa kawaida hupona ndani ya wiki 2, rangi ikibadilika kutoka nyekundu-zambarau hadi kijani na njano. Matibabu ya nyumbani: barafu na kupumzisha saa 24 hadi 48 za kwanza, kisha joto la uvuguvugu. Maelezo kamili yako kwenye makala ya tiba ya kuvia damu.

Muda wa kutoa nyuzi zisizoyeyuka hutegemea mahali kidonda kilipo: uso siku 3 hadi 5, kichwa siku 7 hadi 10, kifua, tumbo na mikono siku 7 hadi 10, mgongo siku 10 hadi 14, miguu na nyayo siku 10 hadi 14, juu ya viungo (goti, kiwiko) siku 14. Pini (stepla) mara nyingi siku 7 hadi 14. Nyuzi za kuyeyuka hazitolewi – huyeyuka zenyewe kwa wiki hadi miezi. Kisukari, utapiamlo, steroid au maambukizi huweza kuongeza muda. Daktari ndiye huamua siku kamili.