Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Unaweza kushika mimba haraka baada ya kutoa njiti. Njiti, au kipandikizi kama Implanon na Jadelle, huzuia ovulesheni, hufanya ute wa shingo ya kizazi kuwa mzito, na huzuia mimba kwa zaidi ya asilimia 99. Homoni yake huisha mwilini haraka baada ya kuitoa: kwa wanawake wengi ovulesheni hurudi ndani ya wiki 1 hadi 3, na uwezo wa kushika mimba hurudi kama ulivyokuwa kabla ya kuitumia, tofauti na sindano ya Depo ambayo huchelewesha.

Uchafu mweupe mzito usio na harufu mbaya wala kuwasha mara nyingi ni ute wa kawaida wa uke, unaoonekana zaidi baada ya yai kutoka hadi kabla ya hedhi, wakati wa ujauzito, na kwa wanaotumia baadhi ya njia za uzazi wa mpango. Ukiwa mzito kama maziwa yaliyoganda na kuambatana na kuwasha na wekundu, mara nyingi ni fangasi ukeni; ukiwa wa kijivu-mweupe mwembamba wenye harufu ya shombo, ni bacterial vaginosis (BV); ukiwa wa njano-kijani wenye povu na harufu mbaya, ni trikomonasi.

Ndiyo – mwili wa mtu mzima, kama wa mtoto, hutengeneza kinga (antibodi na seli za kinga) baada ya chanjo. Ndiyo maana kuna chanjo za watu wazima: pepopunda (Td) kwa wajawazito na wote, homa ya ini B, HPV, homa ya manjano, COVID-19 na nyingine. Kwa wazee, kinga hujengeka polepole kidogo na hupungua mapema – ndiyo sababu dozi za nyongeza hupendekezwa. Kwa vichanga, antibodi walizopata kutoka kwa mama huzuia baadhi ya chanjo kufanya kazi mapema – ndiyo maana chanjo ya surua hutolewa miezi 9.

Ni kawaida kupata tarehe tofauti za kujifungua (EDD) kwenye ultrasound za nyakati tofauti. Ultrasound ya kwanza iliyofanywa mapema, kabla ya wiki 14, ndiyo sahihi zaidi (siku 5 hadi 7 kabla au baada) na ndiyo inayopaswa kuwa tarehe yako ya kudumu. Ultrasound za baadaye hupima ukuaji wa mtoto, si umri wake, na tofauti zake hazibadilishi tarehe. Kama hukufanya ultrasound ya mapema, ile ya kwanza uliyofanya kabla ya wiki 22 hutumika pamoja na tarehe ya hedhi ya mwisho.

PEP (dawa za kuzuia VVU baada ya hatari) ni dawa kamili za ARV zinazomezwa siku 28. Ukimeza kila siku bila kukosa, dawa zinaweza kutoa kinga pia kwa tendo jipya wakati wa PEP – lakini hakuna uhakika kamili, na kinga ya tendo la siku za mwisho inaweza isitoshe PEP ikiisha. Kwa hiyo tumia kondomu wakati wa PEP, mwambie mtoa huduma kuhusu tendo jipya, na kama hatari itaendelea, hamia PrEP moja kwa moja bila pengo.

Fluconazole ni dawa ya kutibu fangasi: wa ukeni, mdomoni, kooni na kwenye umio, ngozi na kucha, mkojoni, na maambukizi makali ya fangasi kwenye damu, ubongo (homa ya uti wa mgongo ya kriptokokasi), mapafu na tumbo. Itumike kwa ushauri wa mtoa huduma. Mjamzito asiitumie bila ushauri, na mwambie mtoa huduma dawa nyingine unazotumia kwa sababu ina mwingiliano mwingi.